Αξιότιμη κ. X ,

Σας γράφω για να αναζητήσω μια λύση στην παραπάνω υπόθεση.[1]

Η υπόθεση αφορά την άρνηση της Ευρωπόλ να παράσχει στο κοινό πρόσβαση [2] στην αλληλογραφία σχετικά με την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στο διαδίκτυο. Συγκεκριμένα, ο καταγγέλλων ζήτησε πρόσβαση σε «ανταλλαγές μεταξύ της Ευρωπόλ και του ιδρύματος Thorn με έδρα τις ΗΠΑ για την περίοδο από τις 25 Φεβρουαρίου 2023 έως την 1η Μαΐου 2024».

Η Ευρωπόλ εντόπισε έντεκα έγγραφα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος του καταγγέλλοντος. Χορήγησε μερική πρόσβαση σε τέσσερα έγγραφα και αρνήθηκε την κοινοποίηση των επτά υπόλοιπων εγγράφων στο σύνολό τους [3].

Αρνούμενη την πρόσβαση, η Ευρωπόλ επικαλέστηκε την εξαίρεση για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος όσον αφορά τη δημόσια ασφάλεια.[4] Υποστήριξε ότι τα έγγραφα περιέχουν εμπιστευτικές πληροφορίες σχετικά με τα «μέλη του οικοσυστήματος ασφάλειας των παιδιών» και «στρατηγικές πληροφορίες επιχειρησιακής σημασίας σχετικά με τις μεθόδους εργασίας της Ευρωπόλ σε σχέση με τη χρήση ταξινομητών εικόνας». Η δημοσιοποίηση θα υπονόμευε την ορθή εκπλήρωση των καθηκόντων της Ευρωπόλ, καθώς θα έθετε σε κίνδυνο τις επιχειρησιακές διαδικασίες και δραστηριότητες της Ευρωπόλ. Αυτό, με τη σειρά του, θα επηρεάσει αρνητικά τις εσωτερικές ροές εργασίας, τις δραστηριότητες επιχειρησιακής υποστήριξης και την εμπιστοσύνη των εταίρων. Επιπλέον, για τρία από τα επτά έγγραφα, η Ευρωπόλ επικαλέστηκε την εξαίρεση για την προστασία της διαδικασίας λήψης αποφάσεων [5], υποστηρίζοντας ότι η δημοσιοποίηση θα αποκάλυπτε εσωτερικές γνώμες που αποτελούν μέρος των συσκέψεών της και των προκαταρκτικών διαβουλεύσεων σχετικά με τα ερευνητικά εργαλεία επιβολής του νόμου. Η Ευρωπόλ δεν εντόπισε υπέρτερο δημόσιο συμφέρον για τη δημοσιοποίηση των τριών εγγράφων.

Μετά την αίτηση επανεξέτασης του καταγγέλλοντος, η οποία αφορούσε την απόφαση της Ευρωπόλ να παρακρατήσει επτά έγγραφα στο σύνολό τους, η Ευρωπόλ επιβεβαίωσε τη θέση της να αρνηθεί την πρόσβαση.

Στη συνέχεια, ο καταγγέλλων απευθύνθηκε στην Υπηρεσία μου, υποστηρίζοντας ότι η Ευρωπόλ επικαλέστηκε τις εξαιρέσεις από την πρόσβαση του κοινού με υπερβολικά ευρύ τρόπο. Θεώρησαν επίσης ότι η Ευρωπόλ παρέλειψε να εξετάσει τα επιχειρήματά τους για την ύπαρξη υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος. Ο καταγγέλλων υποστήριξε ότι η Ευρωπόλ θα έπρεπε τουλάχιστον να έχει παράσχει μερική πρόσβαση στα επτά έγγραφα.

Η ερευνητική μου ομάδα ζήτησε από την Ευρωπόλ να κοινοποιήσει αντίγραφα των επίμαχων εγγράφων.

Μετά την εξέταση των εγγράφων, φρονώ ότι η Ευρωπόλ θα έπρεπε τουλάχιστον να έχει χορηγήσει μερική πρόσβαση στα έγγραφα, για τους λόγους που εκτίθενται κατωτέρω.

Μολονότι αναγνωρίζω ότι η Ευρωπόλ διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια κατά τον καθορισμό του κατά πόσον η δημοσιοποίηση ενός εγγράφου θα έθιγε την προστασία του δημόσιου συμφέροντος όσον αφορά τη δημόσια ασφάλεια, εξακολουθεί να υποχρεούται να αποδείξει την ύπαρξη «συγκεκριμένου και πραγματικού κινδύνου» ο οποίος είναι ευλόγως προβλέψιμος και όχι αμιγώς υποθετικός. Δεν αρκεί τα ζητούμενα έγγραφα να αφορούν προστατευόμενο συμφέρον [6].

Βάσει του ελέγχου των εγγράφων και των εξηγήσεων της Ευρωπόλ στις αρχικές και επιβεβαιωτικές απαντήσεις, δεν είναι πρόδηλο ότι και τα επτά επίμαχα έγγραφα περιλαμβάνουν στο σύνολό τους ευαίσθητες πληροφορίες, οι οποίες, εάν γνωστοποιηθούν, θα μπορούσαν να βλάψουν το δημόσιο συμφέρον όσον αφορά τη δημόσια ασφάλεια. Επομένως, μολονότι, κατ’ αρχήν, δέχομαι ότι, λαμβανομένης υπόψη της ευρείας διακριτικής ευχέρειας της Ευρωπόλ, η χρήση της εξαίρεσης για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος όσον αφορά τη δημόσια ασφάλεια δεν ήταν προδήλως εσφαλμένη ^[7], δεν συμφωνώ ότι και τα επτά έγγραφα καλύπτονται από την εξαίρεση αυτή στο σύνολό τους. 

Επισημαίνω καταρχάς ότι, απαντώντας σε προηγούμενη αίτηση του καταγγέλλοντος για πρόσβαση του κοινού [8], η Ευρωπόλ παρέσχε μερική πρόσβαση σε παρόμοια έγγραφα, δηλαδή ανταλλαγές μεταξύ της Ευρωπόλ και του Thorn, μολονότι αφορούσαν διαφορετική χρονική περίοδο. Είναι δύσκολο να διαπιστωθεί με ποιον τρόπο όλα τα έγγραφα που διακυβεύονται στην παρούσα υπόθεση διαφέρουν από εκείνα που διακυβεύονται στην προαναφερθείσα προηγούμενη αίτηση πρόσβασης.

Ειδικότερα, επισημαίνω ότι:

• Δύο έγγραφα (έγγραφα 4 και 5) αφορούν την πιθανή συμμετοχή της Ευρωπόλ σε εξωτερική εκδήλωση. Η ύπαρξη της αντίστοιχης εκδήλωσης και του κοινού-στόχου της, δηλαδή των εμπειρογνωμόνων στον τομέα της καταπολέμησης της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, αποτελεί δημόσια ενημέρωση. Ως εκ τούτου, δεν είναι σαφές με ποιον τρόπο η αποκάλυψη του γεγονότος ότι η Ευρωπόλ εξέτασε το ενδεχόμενο να παραστεί στην εκδήλωση θα έβλαπτε το δημόσιο συμφέρον όσον αφορά τη δημόσια ασφάλεια.
• Ένα έγγραφο (έγγραφο 9) περιέχει ορισμένες υλικοτεχνικές πληροφορίες σχετικά με μια συνάντηση μεταξύ του Thorn και της Ευρωπόλ. Η ύπαρξη παρόμοιων συναντήσεων αποκαλύφθηκε από την Ευρωπόλ στο παρελθόν. Δεν είναι σαφές για ποιον λόγο, εν προκειμένω, η Ευρωπόλ αποφάσισε ότι η γνωστοποίηση τέτοιων πληροφοριών θα έθιγε το προβαλλόμενο συμφέρον.
• Ένα άλλο έγγραφο (έγγραφο 11) δημοσιοποιήθηκε εν μέρει από την Ευρωπόλ στο πλαίσιο της προηγούμενης αίτησης πρόσβασης που αναφέρεται ανωτέρω.

Αρνούμενη την πρόσβαση του κοινού σε τρία από τα ζητηθέντα έγγραφα, η Ευρωπόλ επικαλέστηκε επίσης την ανάγκη προστασίας μιας εν εξελίξει διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Η εξαίρεση αυτή φαίνεται να έχει σημασία μόνο σε σχέση με τα έγγραφα 7 και 8, καθώς τα έγγραφα αυτά περιέχουν αναφορές στην εξέταση συγκεκριμένων εργαλείων από την Ευρωπόλ. Δεν είναι προφανές με ποιον τρόπο η δημοσιοποίηση του εγγράφου 9, το οποίο, όπως εξηγήθηκε ανωτέρω, περιέχει υλικοτεχνικές πληροφορίες σχετικά με μια συνεδρίαση, θα έβλαπτε την ικανότητα της Ευρωπόλ να λάβει απόφαση σχετικά με την επιλογή και τη χρήση ορισμένων εργαλείων επιβολής του νόμου.

Όσον αφορά την ύπαρξη υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος για τη δημοσιοποίηση, όπως επισημάνθηκε ανωτέρω, φρονώ ότι η απόφαση της Ευρωπόλ να αρνηθεί την πρόσβαση στα έγγραφα 7 και 8, για λόγους δημόσιας ασφάλειας, δεν ήταν προδήλως εσφαλμένη. Τα δημόσια συμφέροντα που προστατεύονται βάσει του άρθρου 4 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού 1049/2001 δεν μπορούν να αντικατασταθούν από άλλο δημόσιο συμφέρον που θεωρείται σημαντικότερο. Δεδομένου ότι η εξαίρεση σχετικά με την προστασία μιας εν εξελίξει διαδικασίας λήψης αποφάσεων δεν φαίνεται να εφαρμόζεται στο έγγραφο 9, δεν είναι αναγκαίο να αξιολογηθεί η πιθανή ύπαρξη υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος για τη γνωστοποίηση όσον αφορά το εν λόγω έγγραφο.

Με βάση τα ανωτέρω, αποφάσισα να προτείνω στην Ευρωπόλ να επανεξετάσει τη θέση της σχετικά με το αίτημα του καταγγέλλοντος, με σκοπό τη χορήγηση της ευρύτερης δυνατής πρόσβασης στα έγγραφα. Τα προσωπικά δεδομένα μπορούν να διαγραφούν.

Θα σας παρακαλούσα να μου διαβιβάσετε την απάντησή σας στην παρούσα πρόταση εντός τριών μηνών, δηλαδή έως τις 23 Μαΐου 2025.

Σε αυτό το στάδιο, η πρόταση λύσης είναι εμπιστευτική. Ωστόσο, η ερευνητική μου ομάδα ενημέρωσε τον καταγγέλλοντα για την πρόθεσή μας να αναζητήσουμε λύση στην υπόθεση αυτή.[9] Επισημαίνεται ότι συνήθης πρακτική μας είναι να στέλνουμε αντίγραφο της πρότασης λύσης στον καταγγέλλοντα για παρατηρήσεις, μαζί με αντίγραφο της απάντησης του θεσμικού οργάνου σε αυτήν, μόλις λάβουμε την εν λόγω απάντηση. Σκοπεύουμε επίσης να δημοσιεύσουμε αυτή την πρόταση λύσης και την απάντησή σας στον ιστότοπό μας στο τέλος της έρευνας. Ως εκ τούτου, θα ήθελα να ζητήσω από την Ευρωπόλ να μας ενημερώσει εάν τυχόν πληροφορίες που περιέχονται στα εν λόγω έγγραφα παραμένουν εμπιστευτικές και δεν θα πρέπει να κοινοποιούνται στον καταγγέλλοντα ή να δημοσιεύονται στο διαδίκτυο [10].  

Με εκτίμηση,

Emily O'Reilly
Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια

Στρασβούργο, 21/02/2025

[1] Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 10 του Καθεστώτος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή (κανονισμός 2021/1163, της 24ης Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση του καθεστώτος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή και των γενικών όρων άσκησης των καθηκόντων του), διατίθεται στη διεύθυνση: https://www.ombudsman.europa.eu/en/legal-basis/statute/en.

[2] Σύμφωνα με τον κανονισμό 1049/2001 για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:32001R1049, που εφαρμόζεται στην Ευρωπόλ σύμφωνα με την απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της 13ης Δεκεμβρίου 2016: https://www.europol.europa.eu/sites/default/files/documents/decision_of_the_mb_rules_applying_reg_1049_2001.pdf.

[3] Έγγραφο 4 - 1399138 και έγγραφο 5 - 1399137, αμφότερα με ημερομηνία 5 Σεπτεμβρίου 2023· Έγγραφο 7 - 1399132 και έγγραφο 8 - 1399133, αμφότερα με ημερομηνία 16 Μαΐου 2023· Έγγραφο 9 - 1399140, της 12ης Απριλίου 2023· Έγγραφο 10 - 1399131, της 4ης Απριλίου 2023· Έγγραφο 11 - 1399130, της 22ας Φεβρουαρίου 2023.

[4] Άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού 1049/2001.

[5] Άρθρο 4 παράγραφος 3 του κανονισμού 1049/2001.

[6] Απόφαση της 27ης Νοεμβρίου 2019, υπόθεση T-31/18, Izuzquiza και Semsrott κατά Frontex, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=221083&pageIndex=0&doclang=en&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=4082546, σκέψεις 61-62.  

[7] Για παράδειγμα, για τα έγγραφα 7, 8 και 10 που περιέχουν πληροφορίες σχετικά με συγκεκριμένα εργαλεία που εξετάζονται από την Ευρωπόλ.

[8] Η καταγγέλλουσα υπέβαλε παρόμοιο αίτημα πρόσβασης του κοινού για ανταλλαγές με την Thorn, το οποίο καλύπτει την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2022 έως τις 24 Φεβρουαρίου 2023. Το αίτημα αυτό αποτελεί αντικείμενο της καταγγελίας 1372/2024/OAM.

[9] Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 10 του Καθεστώτος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, ο κανονισμός 2021/1163, της 24ης Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση του καθεστώτος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή και των γενικών όρων άσκησης των καθηκόντων του: https://www.ombudsman.europa.eu/en/legal-basis/statute/en.

[10] Εάν επιθυμείτε να υποβάλετε έγγραφα ή πληροφορίες που θεωρείτε εμπιστευτικές και τα οποία δεν θα πρέπει να γνωστοποιηθούν στον καταγγέλλοντα ή στο κοινό, σημειώστε τα ως «εμπιστευτικά». Τα κρυπτογραφημένα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μπορούν να σταλούν στο ειδικό γραμματοκιβώτιό μας. Οι πληροφορίες και τα έγγραφα αυτού του είδους θα διαγραφούν από τους φακέλους του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή λίγο μετά το πέρας της έρευνας.