Η υπόθεση αφορούσε το γεγονός ότι υπάλληλος του Γραφείου Διαχείρισης και Εκκαθάρισης των Ατομικών Δικαιωμάτων (PMO) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απέστειλε κατά λάθος μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στον καταγγέλλοντα, το οποίο έκρινε προσβλητικό.

Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι το περιεχόμενο του εν λόγω μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ήταν πράγματι ακατάλληλο, αλλά έκρινε ότι η Επιτροπή είχε λάβει κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπιση του ζητήματος, ιδίως ζητώντας συγγνώμη από τον καταγγέλλοντα και λαμβάνοντας μέτρα για την πρόληψη τέτοιων περιστατικών στο μέλλον, ιδίως υπενθυμίζοντας στα μέλη του προσωπικού την υποχρέωσή τους να επικοινωνούν ευγενικά.

Η Διαμεσολαβήτρια περάτωσε την υπόθεση διαπιστώνοντας ότι δεν ήταν δικαιολογημένες περαιτέρω έρευνες.  

Η υπόθεση αφορούσε την άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να χορηγήσει ενίσχυση σε μέλος του προσωπικού για την κάλυψη των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών του παιδιού του, δυνατότητα που προβλέπεται από τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων της ΕΕ. Η Επιτροπή στήριξε την απόφασή της σε εσωτερικούς κανόνες που συμφωνήθηκαν από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ σχετικά με την ενίσχυση. Οι κανόνες ορίζουν ότι τα παιδιά των οποίων η αναπηρία θεωρείται ότι είναι κάτω από ένα ορισμένο όριο (20 %) δεν θεωρούνται επιλέξιμα. Σε περιπτώσεις που αφορούν τη σχολική φοίτηση παιδιού, η Επιτροπή απαιτεί επίσης από τον αιτούντα να προσκομίσει πιστοποιητικό από τα Ευρωπαϊκά Σχολεία στο οποίο να δηλώνεται ότι το σχολείο δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του παιδιού, κάτι που ο καταγγέλλων δεν είχε πράξει. 

Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε πρόδηλο σφάλμα στον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή χειρίστηκε την υπόθεση και περάτωσε την υπόθεση διαπιστώνοντας ότι η Επιτροπή δεν διέπραξε κακοδιοίκηση.

Ωστόσο, η Διαμεσολαβήτρια εξέφρασε την άποψη ότι οι διατάξεις των κανόνων σχετικά με το όριο αναπηρίας του 20 % ενδέχεται να αντιβαίνουν στις υποχρεώσεις της Επιτροπής βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (ΣΗΕΔΑΑ). Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια πρότεινε στην Επιτροπή να κινήσει τη διαδικασία επανεξέτασης των κανόνων, λαμβάνοντας υπόψη τα πορίσματα της εν λόγω έρευνας. Αυτό συνεπάγεται διαδικασία λήψης αποφάσεων με τη συμμετοχή των άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ.

Η υπόθεση αφορούσε την άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να χορηγήσει σε υπάλληλο με παιδί με αναπηρία «διπλό επίδομα συντηρούμενου τέκνου», το οποίο προβλέπεται από τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης της ΕΕ για την παροχή βοήθειας σε παιδιά με αναπηρία. Η Επιτροπή βάσισε την απόφασή της σε εσωτερικούς κανόνες που συμφωνήθηκαν από τη διοίκηση της ΕΕ σχετικά με το επίδομα, σύμφωνα με τους οποίους τα παιδιά των οποίων η αναπηρία θεωρείται ότι είναι κάτω από ένα ορισμένο όριο δεν θεωρούνται επιλέξιμα.

Η Διαμεσολαβήτρια έκρινε ότι η χρήση κατώτατων ορίων σχετικά με τον βαθμό αναπηρίας για τον αυτόματο αποκλεισμό ορισμένων παιδιών με αναπηρία αντιβαίνει στη σχετική διάταξη του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. Η αποζημίωση αυτή προορίζεται να καλύψει περιπτώσεις που αφορούν «βαριές δαπάνες» και ο ΚΥΚ δεν κάνει καμία αναφορά στον βαθμό αναπηρίας. Επιπλέον, ενώ ο καθορισμός κατώτατων ορίων σχετικά με τον βαθμό αναπηρίας για τον καθορισμό της επιλεξιμότητας για χρηματοδοτική στήριξη μπορεί να καταστήσει τα θέματα πιο απλά και προβλέψιμα από διοικητική άποψη, φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με τις υποχρεώσεις της διοίκησης της ΕΕ βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (ΣΗΕΔΑΑ).

Κατά τη διάρκεια της έρευνας, η Διαμεσολαβήτρια υπέβαλε πρόταση λύσης στην Επιτροπή για την έναρξη της διαδικασίας επανεξέτασης των εφαρμοστέων κανόνων, στην οποία θα συμμετέχουν τα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Προέτρεψε επίσης την Επιτροπή να επαναξιολογήσει το αίτημα του καταγγέλλοντος για το διπλό επίδομα συντηρούμενου τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη την ανωτέρω διαπίστωση, δηλαδή να μην το απορρίψει αποκλειστικά και μόνο λόγω του βαθμού αναπηρίας που θεωρείται ότι έχει το τέκνο του. Δεδομένου ότι η διαδικασία αναθεώρησης των εφαρμοστέων κανόνων μπορεί να απαιτήσει κάποιο χρόνο και προκειμένου να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση, η Διαμεσολαβήτρια παρότρυνε επίσης την Επιτροπή να λάβει υπόψη την εν λόγω έρευνα κατά την εξέταση όλων των εκκρεμών και μελλοντικών αιτήσεων για το διπλό επίδομα συντηρούμενου τέκνου. Αυτό συνεπάγεται την αξιολόγηση κάθε αίτησης για το διπλό επίδομα συντηρούμενου τέκνου κατά περίπτωση και όχι τον αποκλεισμό τυχόν αιτήσεων απλώς και μόνο επειδή η αναπηρία του τέκνου θεωρείται ότι είναι κάτω από ένα ορισμένο όριο.

Ανταποκρινόμενη στην πρόταση λύσης, η Επιτροπή δρομολόγησε διαδικασία επανεξέτασης των κανόνων που καθορίζουν την προσέγγιση των κατώτατων ορίων, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στην αναθεώρησή τους. Η Διαμεσολαβήτρια εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή ενήργησε σχετικά με αυτή την πτυχή της πρότασής της για λύση.

Ωστόσο, η Επιτροπή δήλωσε επίσης ότι θα αναμείνει την έκβαση αυτής της διαδικασίας προτού επανεκτιμήσει το αίτημα του καταγγέλλοντος ή άλλα αιτήματα. Δεδομένου ότι αυτό μπορεί να διαρκέσει κάποιο χρονικό διάστημα, και δεδομένων των πορισμάτων της παρούσας έρευνας, ο Διαμεσολαβητής παραμένει δυσαρεστημένος με αυτή την πτυχή της υπόθεσης. Ζητεί εκ νέου από την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο πιο ευέλικτης εφαρμογής των κανόνων για τις αιτήσεις στο εξής. Η Διαμεσολαβήτρια παραμένει πεπεισμένη ότι οι εν λόγω κανόνες θα έπρεπε να είχαν αναθεωρηθεί πολύ νωρίτερα προκειμένου να υλοποιηθούν οι δεσμεύσεις που ανέλαβε η ΕΕ. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια ζητεί από την Επιτροπή να δώσει συνέχεια εντός τριών μηνών και προτίθεται να επανεξετάσει το θέμα εάν το αποτέλεσμα της αναθεώρησης δεν είναι κατάλληλο ή καθυστερεί υπερβολικά. Η Διαμεσολαβήτρια θα επιστήσει επίσης την προσοχή των άλλων θεσμικών οργάνων στα πορίσματά της.

 

Η έρευνα αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί ότι τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν τα διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία της ΕΕ (ΕΔΕΤ) για την προώθηση του δικαιώματος των ατόμων με αναπηρία και των ηλικιωμένων στην ανεξάρτητη διαβίωση και την ένταξη στην κοινότητα (αποϊδρυματοποίηση), καθώς και κατά πόσον η Επιτροπή επιβάλλει κυρώσεις σε αντίθετη περίπτωση.

Κατά τη διάρκεια της έρευνας, ο Διαμεσολαβητής έλαβε εισηγήσεις από εθνικούς διαμεσολαβητές και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.  

Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι η Επιτροπή θα μπορούσε να παράσχει σαφέστερη καθοδήγηση σχετικά με την ανάγκη προώθησης της αποϊδρυματοποίησης στο πλαίσιο της χρήσης των ΕΔΕΤ. Θεωρεί επίσης ότι η Επιτροπή θα μπορούσε να λάβει μέτρα για τη βελτίωση της παρακολούθησης των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται από τα ΕΔΕΤ και ότι θα πρέπει να υιοθετήσει μια πιο προορατική προσέγγιση όσον αφορά την επιβολή, ιδίως όταν εκφράζονται ανησυχίες ότι οι δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από τα ΕΔΕΤ αντιβαίνουν στην υποχρέωση προώθησης της αποϊδρυματοποίησης. Η Διαμεσολαβήτρια επισήμανε επίσης την ανάγκη ιδιαίτερης επαγρύπνησης όσον αφορά τα κονδύλια που διατίθενται στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

Η Διαμεσολαβήτρια περάτωσε την έρευνα, υποβάλλοντας δέκα προτάσεις με στόχο τη βελτίωση της καθοδήγησης που εξέδωσε η Επιτροπή και της διαδικασίας παρακολούθησης. Τονίζει την ανάγκη να κινηθεί γρήγορα η Επιτροπή, δεδομένων των πρόσθετων χρηματοδοτικών προγραμμάτων που δημιουργήθηκαν για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, καθώς και των πρόσφατων αλλαγών στους ισχύοντες κανόνες.

Ο Διαμεσολαβητής θα εξετάσει το ενδεχόμενο να επανέλθει στο θέμα αυτό στο μέλλον, προκειμένου να αξιολογήσει την πρόοδο.