• Υποβάλετε την αναφορά σας
  • Αίτηση παροχής πληροφοριών
60th Rome Treaty anniversaryη Ευρώπη σου - Η δικτυακή πύλη των δημόσιων ευρωπαϊκών και εθνικών υπηρεσιών άμεσης σύνδεσης

Στρατηγικός σχεδιασμός της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας - «Με ορίζοντα το 2019»

Διαθέσιμες γλώσσες  :  bg.es.cs.da.de.et.el.en.fr.ga.hr.it.lv.lt.hu.mt.nl.pl.pt.ro.sk.sl.fi.sv

Πρόλογος

Ο θεσμός του Διαμεσολαβητή σε ολόκληρο τον κόσμο συνιστά σύμβολο της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Ο Διαμεσολαβητής είναι ένα ανεξάρτητο όργανο ελέγχου της άσκησης της εξουσίας από την κυβέρνηση και τη δημόσια διοίκηση. Ταυτόχρονα, συνιστά έναν ανεξάρτητο, προσιτό και αμερόληπτο εξωδικαστικό φορέα ελέγχου, στον οποίο οι πολίτες μπορούν να υποβάλλουν τις αναφορές τους και να διεκδικούν τα δικαιώματά τους.

Η θέσπιση του θεσμού του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά τη σύναψη της Συνθήκης του Μάαστριχτ το 1992, είχε ως στόχο να ενισχύσει τη δημοκρατική νομιμοποίηση των θεσμικών οργάνων της ΕΕ. Αποτέλεσε επίσης αναγνώριση της αυξανόμενης επιρροής των θεσμικών οργάνων στην καθημερινή ζωή των πολιτών των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, της ανάγκης να διασφαλιστεί ότι δεν ασκούν την εξουσία τους με άδικο, μεροληπτικό και αυθαίρετο τρόπο.

Ο θεσμός του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή θα εισέλθει σύντομα στην τρίτη δεκαετία της ζωής του. Η εκλογή μου πέρυσι ως Διαμεσολαβήτρια από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπήρξε ιδιαίτερη τιμή για εμένα, λαμβάνοντας υπόψη την κληρονομιά που άφησαν ο κ. Jacob Söderman και ο καθηγητής κ. Νικηφόρος Διαμαντούρος.

Οι προκάτοχοί μου συνέβαλαν στην εμπέδωση της σημασίας και του ρόλου του νέου θεσμού στη νοοτροπία της διοίκησης της ΕΕ. Με τις ικανότητες και την επιρροή τους, καθώς και με την υποστήριξη ενός εξαιρετικά ικανού και αφοσιωμένου προσωπικού, επέφεραν σημαντικές βελτιώσεις όσον αφορά την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια και την ακεραιότητα της δημόσιας διοίκησης. Επίσης, εξασφάλισαν τη λήψη μέτρων επανόρθωσης υπέρ χιλιάδων μεμονωμένων πολιτών, μελών της κοινωνίας των πολιτών και επιχειρήσεων οι οποίες είχαν ζημιωθεί εξαιτίας κρουσμάτων πλημμελούς λειτουργίας των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο ρόλος μου και η φιλοδοξία μου είναι να ενισχύσω την επιρροή, τη σπουδαιότητα του έργου και την αποτελεσματικότητα του θεσμού. Ο στρατηγικός σχεδιασμός που παρουσιάζεται στη συνέχεια αποβλέπει στην επίτευξη αυτού του στόχου, καλύπτει το διάστημα έως το 2019, και αποτελεί προϊόν πολύμηνου διαλόγου με το προσωπικό του γραφείου του Διαμεσολαβητή, με πλήθος εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών και των επιχειρήσεων, με τους επικεφαλής των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στοχεύει στη μέγιστη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων που απαιτούνται για την επίτευξη στόχων στρατηγικής σημασίας, προσδιορίζοντας συναφώς τους τομείς της δημόσιας διοίκησης της ΕΕ στους οποίους η παρέμβαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή θα έχει δυνητικά την μεγαλύτερη επίδραση.

Emily O'Reilly

Νοέμβριος 2014

1. Αποστολή και παρουσίαση του ρόλου του θεσμού

Αποστολή μας είναι η προαγωγή της δημοκρατίας μέσω της συνεργασίας μας με τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη δημιουργία μιας πιο αποτελεσματικής, υπεύθυνης, διαφανούς και χρηστής διοίκησης.

Πώς θα το επιτύχουμε

Η ανεξαρτησία του Διαμεσολαβητή κατοχυρώνεται από τις Συνθήκες.

Απασχολεί εξειδικευμένο και πολύγλωσσο προσωπικό το οποίο αξιολογεί τις αναφορές των πολιτών κατά των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και διασφαλίζει, κατά περίπτωση, την αποκατάσταση τυχόν ζημιών που έχουν υποστεί.

Ο Διαμεσολαβητής επίσης ερευνά σημαντικά θέματα δημοσίου συμφέροντος ή θεμελιωδών αρχών μέσω αυτεπάγγελτων ερευνών που διεξάγει.

Ο Διαμεσολαβητής συμβάλλει στην ανάπτυξη ορθών διοικητικών πρακτικών στα θεσμικά όργανα της ΕΕ οργανώνοντας δραστηριότητες ενημέρωσης, θεσπίζοντας κατευθυντήριες γραμμές και κώδικες ορθής πρακτικής, καθώς και υποβάλλοντας ειδικές εκθέσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Το δικαίωμα των πολιτών της ΕΕ να υποβάλλουν αναφορές στον Διαμεσολαβητή κατοχυρώνεται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Επιχειρήσεις, ενώσεις και οι υπήκοοι τρίτων χωρών που διαμένουν στην ΕΕ απολαύουν επίσης του εν λόγω δικαιώματος. Ο Διαμεσολαβητής επιλαμβάνεται αναφορών που αφορούν παραβάσεις των δικαιωμάτων τα οποία προστατεύονται από τον Χάρτη, καθώς και περιπτώσεις κρουσμάτων κακοδιοίκησης. Κατά συνέπεια, ο Διαμεσολαβητής ενισχύει τον ρόλο των πολιτών διευκολύνοντας την άσκηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους. Εκτός από το δικαίωμα στη χρηστή διοίκηση, οι πολίτες έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν τις δραστηριότητες των θεσμικών οργάνων της ΕΕ (διαφάνεια), καθώς και το δικαίωμα να συμμετέχουν σε αυτές. Ως εκ τούτου, ο ρόλος του Διαμεσολαβητή είναι ζωτικής σημασίας όσον αφορά την κατοχύρωση της άσκησης και της προστασίας όλων αυτών των δικαιωμάτων από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.

Τέλος, ο Διαμεσολαβητής προάγει τη χρηστή διακυβέρνηση και καλλιεργεί μια νοοτροπία εξυπηρέτησης των πολιτών, βοηθώντας τη διοίκηση της ΕΕ να λειτουργεί με τρόπο διαφανή, αποτελεσματικό και ακέραιο.

Εφαρμόζουμε αυτά που πρεσβεύουμε

Προσπαθούμε να εφαρμόζουμε όσα διακηρύττουμε. Στο πλαίσιο αυτό, αναγνωρίζουμε τα λάθη μας, είμαστε ανοιχτοί στον έλεγχο και προσπαθούμε να αντλούμε διδάγματα από τις εμπειρίες μας.

Πέντε κατευθυντήριες αρχές συνιστούν το πλαίσιο κάθε δραστηριότητάς μας, εσωτερικής και εξωτερικής¨:

  • Ακεραιότητα
  • Λογοδοσία
  • Διάλογος
  • Εξυπηρέτηση
  • Ακριβοδίκαιη αντιμετώπιση

Η δέσμευσή μας απέναντι στο προσωπικό μας

Στόχος μας είναι να παρέχουμε ένα θετικό και συνεργατικό εργασιακό περιβάλλον στο οποίο κάθε μέλος του προσωπικού αντιμετωπίζεται με αξιοπρέπεια και σεβασμό, του παρέχεται η δυνατότητα νε εκπληρώνει τις επαγγελματικές του φιλοδοξίες εφόσον αυτές συνάδουν με την εκπλήρωση των στόχων, αναγκών και υποχρεώσεων του οργανισμού.

2. Ο στρατηγικός σχεδιασμός

Η στρατηγικός σχεδιασμός εξυπηρετεί πολλαπλούς σκοπούς.

  • Καθορίζει τους πρωταρχικούς στόχους που επιδιώκει να επιτύχει ο θεσμός του Διαμεσολαβητή μέσω των επιμέρους συγκεκριμένων λειτουργιών του (όπως περιγράφονται στο πλαίσιο λειτουργίας του[1]).
  • Παρέχει ένα πολυετές πλαίσιο για την πιο οικονομική, αποδοτική και αποτελεσματική χρήση των ανθρώπινων και χρηματοοικονομικών πόρων που προβλέπονται για τον οργανισμό από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή.
  • Αποτελεί το κριτήριο αναφοράς βάσει του οποίου τα τρίτα ενδιαφερόμενα μέρη αξιολογούν τις επιδόσεις του θεσμού και τον καθιστούν υπόλογο.

Οι στρατηγικοί μας στόχοι

Ο σχεδιασμός μας έγκειται στον συνδυασμό τριών αλληλοεξαρτώμενων ως προς την εφαρμογή στόχων.

Στόχοι μας είναι: να επιτύχουμε σημαντική αύξηση της σπουδαιότητα του έργου μας και της σημασίας που αποδίδουν στον ρόλο μας η ΕΕ και τα ενδιαφερόμενα μέρη, να αυξήσουμε την προβολή του έργου της Διαμεσολαβήτριας και του θεσμού προκειμένου να εξασφαλίσουμε τη στήριξη της αποστολής μας και να επιτύχουμε έναν πραγματικό και θετικό αντίκτυπο στη διοίκηση της ΕΕ.

Οι στόχοι αυτοί υποστηρίζονται από τον εσωτερικό στόχο της αποτελεσματικότητας.

Οι στρατηγικοί μας στόχοι

Στόχος 1 – εμπέδωση της σπουδαιότητας του έργου του θεσμού

Επιθυμούμε να προσδώσουμε προστιθέμενη αξία στους πολίτες και σε άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, εστιάζοντας στα βασικά συστημικά ζητήματα που άπτονται περισσότερο των συμφερόντων και των ανησυχιών τους.

Προτεραιότητες

1. Ενίσχυση του ρόλου μας ως καταξιωμένης, αξιόπιστης και ανεξάρτητης αρχής για τον χειρισμό θεμάτων που εμπίπτουν στην εντολή της Διαμεσολαβήτριας, παρέχοντας καθοδήγηση σε θέματα διαφάνειας, λογοδοσίας και ακεραιότητας.

2. Προσέγγιση των ενδιαφερόμενων μερών και καταγραφή των απόψεών τους.

3. Δημόσιες παρεμβάσεις και συμβολή σε σημαντικές δημόσιες συζητήσεις και πολιτικές εξελίξεις της ΕΕ όταν η εντολή και η τεχνογνωσία της Διαμεσολαβήτριας παρέχουν προστιθέμενη αξία.

4. Συνεργασία με διεθνή δίκτυα και οργανισμούς, για τον εντοπισμό των καλύτερων προτύπων και των βέλτιστων πρακτικών, παραδείγματος χάριν σε σχέση με τα ανθρώπινα/θεμελιώδη δικαιώματα ή με ζητήματα διακυβέρνησης, όπως είναι η καταγγελία παρατυπιών ή η σύγκρουση συμφερόντων.

5. Βελτίωση της ικανότητας κατανόησης της μεταβαλλόμενης δυναμικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και του πολιτικού, κοινωνικού, οικονομικού και νομικού πλαισίου λειτουργίας μας.

Στόχος 2 – επίτευξη μεγαλύτερου αντίκτυπου

Θέλουμε να συνεισφέρουμε ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών των θεσμικών οργάνων της ΕΕ συμβάλλοντας στη δρομολόγηση αλλαγών σε βασικούς τομείς.

Προτεραιότητες

1. Προληπτική δράση για τον εντοπισμό τομέων ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας και διάθεση κατάλληλων πόρων για την έρευνα συστημικών προβλημάτων, κυρίως μέσω αυτεπάγγελτων ερευνών.

2. Ανάπτυξη ολοκληρωμένης προσέγγισης όσον αφορά τις στρατηγικές έρευνες με αξιοποίηση της τεχνογνωσίας και εμπειρίας που έχει αποκτήσει το γραφείο του Διαμεσολαβητή.

3. Ανάπτυξη εργαλείων που καθιστούν εφικτή τη συστηματικότερη και ενδελεχέστερη παρακολούθηση των αποτελεσμάτων των συστάσεων και των παρατηρήσεων της Διαμεσολαβήτριας.

4. Ενίσχυση και προώθηση της συνεργασίας και του διαλόγου με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη με στόχο την όσο το δυνατόν ευρύτερη συμμόρφωση προς τις συστάσεις της Διαμεσολαβήτριας.

5. Πρόσφορη και συνετή αξιοποίηση των αρμοδιοτήτων που παρέχει το καταστατικό του Διαμεσολαβητή, με χρήση όλων των διαθέσιμων εργαλείων και επιλογών, ανάλογα με την περίπτωση.

Στόχος 3 – εξασφάλιση υψηλής προβολής

Θέλουμε να αυξήσουμε την επιρροή μας. Πρέπει να ενισχυθεί και να διευρυνθεί η ευαισθητοποίηση του κοινού και των θεσμικών οργάνων όσον αφορά το ρόλο του Διαμεσολαβητή.

Προτεραιότητες

1. Στρατηγικού χαρακτήρα αξιοποίηση των επικοινωνιακών μας ικανοτήτων με στόχο την ενημέρωση του ευρύτερου κοινού, βασικών συνομιλητών του θεσμού και άλλων ενδιαφερόμενων μερών.

2. Αποτελεσματικότερη ανάπτυξη και χρήση των σύγχρονων και ψηφιακών εργαλείων επικοινωνίας.

3. Ανάπτυξη ευρείας και στρατηγικού χαρακτήρα συνεργασίας με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τις επιτροπές του αναφορικά με όλα τα θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος, διατηρώντας όμως παράλληλα την ανεξαρτησία μας.

4. Συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαμεσολαβητών στο πλαίσιο της επικοινωνίας μας με τους πολίτες.

5. Ανάδειξη και κατάρτιση μελών του προσωπικού με επικοινωνιακές ικανότητες και κύρος έτσι ώστε να εκπροσωπούν τη Διαμεσολαβήτρια σε σημαντικές εκδηλώσεις και συνέδρια. Τα εν λόγω άτομα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να εντοπίζουν ευκαιρίες δικτύωσης και υλοποίησης δράσεων απήχησης.

Στόχος 4 – ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς μας

Επιδιώκουμε τη βέλτιστη δυνατή αξιοποίηση των πόρων μας.

Προτεραιότητες

1. Αξιοποίηση των δημοσιονομικών πόρων που διατίθενται στον Διαμεσολαβητή σύμφωνα με τον στρατηγικό σχεδιασμό.

2. Διασφάλιση της μέγιστης δυνατής αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας των εσωτερικών διαδικασιών και της λειτουργίας των μονάδων, περιλαμβανομένων των συστημάτων ΤΠ.

3. Ανάπτυξη έξυπνων, ευέλικτων και άρτιων πρακτικών εργασίας για την ιεράρχηση και την ταχύτερη και αποδοτικότερη δυνατή διεκπεραίωση των αναφορών.

4. Καλλιέργεια μιας εσωτερικής νοοτροπίας που θα διαπνέεται από πνεύμα διαφάνειας, δεοντολογικής συμπεριφοράς, καινοτομίας και εξυπηρέτησης των πολιτών.

5. Περαιτέρω ανάπτυξη του θεσμού ως ελκυστικού, δυναμικού και σημαντικού χώρου απασχόλησης για προσηλωμένα, ταλαντούχα και φιλόδοξα άτομα μέσω της κατοχύρωσης του στρατηγικού χαρακτήρα, της πρόσφορης ανάπτυξης και της επαρκούς χρηματοδότησης της πολιτικής ανθρωπίνων πόρων του θεσμού.

3. Εφαρμογή και αξιολόγηση

Για να επιτευχθούν οι παραπάνω στόχοι και προτεραιότητες απαιτούνται συγκεκριμένες δράσεις, οι οποίες σχεδιάζονται και αξιολογούνται σε ετήσια βάση μέσω της διαδικασίας κατάρτισης του ετήσιου σχεδίου διαχείρισης (ΕΣΔ) και της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων (ΕΕΔ). Η διαδικασία κατάρτισης του ΕΣΔ για την περίοδο που καλύπτει ο τρέχων στρατηγικός σχεδιασμός έχει ως εξής:

Το φθινόπωρο, η Διαμεσολαβήτρια εκδίδει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις δραστηριότητες του προσεχούς έτους με βάση τους στόχους και τις προτεραιότητες του στρατηγικού σχεδιασμού. Οι κατευθυντήριες γραμμές προσδιορίζουν τους χρηματοοικονομικούς και τους ανθρώπινους πόρους που εικάζεται ότι θα διατεθούν στον Διαμεσολαβητή. Υπό το πρίσμα των κατευθυντήριων γραμμών, οι υπεύθυνοι των επιχειρησιακών μονάδων προτείνουν συγκεκριμένες δράσεις και παρέχουν εξηγήσεις σχετικά με

  • τον τρόπο με τον οποίο οι προτεινόμενες δράσεις θα συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων και των προτεραιοτήτων του στρατηγικού σχεδιασμού
  • τους απαιτούμενους πόρους για την επίτευξή τους, και
  • τον τρόπο με τον οποίο θα καταστούν διαθέσιμοι οι απαιτούμενοι πόροι (ιδίως, κατά περίπτωση, μέσω της βελτίωσης της αποδοτικότητας ή/και του περιορισμού των πόρων που διατίθενται για άλλες δραστηριότητες).

Αφού προηγηθεί εσωτερικός διάλογος και συντονισμός, η Διαμεσολαβήτρια λαμβάνει τις αποφάσεις της όσον αφορά το ΕΣΔ.

Αξιολόγηση και υποβολή εκθέσεων

Στον πρώτο στρατηγικό σχεδιασμό καθορίσθηκαν βασικοί δείκτες επίδοσης (ΒΔΕ) σε σχέση με τους στόχους. Καταρτίστηκε πίνακας επιδόσεων σε εξαμηνιαία και ετήσια βάση και καταγράφηκαν τα αποτελέσματα στην ΕΕΔ.

Η εμπειρία από την κατάρτιση των ΕΣΔ και του πίνακα επιδόσεων κρίνεται πολύ θετική. Τα εν λόγω εργαλεία αποδείχθηκαν αποτελεσματικά τόσο όσον αφορά την εσωτερική διαχείριση όσο και την λογοδοσία ΕΕΔ.

Οι ΒΔΕ χρήζουν αναθεώρησης προκειμένου να περιληφθούν οι στόχοι και οι προτεραιότητες του τρέχοντος στρατηγικού σχεδιασμού. Προκειμένου να διασφαλιστεί η χρησιμότητα και η συνάφειά τους, οι νέοι ΒΔΕ θα καταρτισθούν προσεκτικά και θα αποτελέσουν αντικείμενο διεξοδικής εσωτερικής διαβούλευσης πριν από τη δημοσίευσή τους στον ιστότοπο του Διαμεσολαβητή, η οποία θα συμπέσει με την δημοσίευση του ΕΣΔ 2015.

4. Επανεξέταση

Ο παρών στρατηγικός σχεδιασμός θα επανεξεταστεί και αναθεωρηθεί μετά από δημόσια διαβούλευση στο μέσον της θητείας.