Πρόλογος

Είμαι στην ευχάριστη θέση να παρουσιάσω τη φετινή έκθεση «Putting it Right Report», η οποία εξετάζει τη συμμόρφωση των θεσμικών οργάνων με τις αποφάσεις που έλαβα το 2016. Το ποσοστό συμμόρφωσης ήταν 85 % το 2016, ελαφρώς αυξημένο σε σχέση με το αποτέλεσμα του 83 % που επιτύχαμε το 2015.

Τα θεσμικά όργανα αντέδρασαν θετικά σε 77 από τις 91 προτάσεις που υπέβαλα για τη διόρθωση ή τη βελτίωση της συμπεριφοράς τους σε υποθέσεις που περατώθηκαν το 2016. Υπήρξαν άλλες 132 περιπτώσεις στις οποίες θεώρησα ότι τα θεσμικά όργανα είχαν λάβει μέτρα για τη βελτίωση του τρόπου λειτουργίας τους. 12 από τα 14 θεσμικά όργανα που εξετάστηκαν βαθμολογήθηκαν με 100 %, ενώ η Επιτροπή - η οποία είναι υπεύθυνη για τις περισσότερες υποθέσεις ενώπιον του Γραφείου μου - βαθμολογήθηκε με 77 %.

Φέτος υπάρχουν αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο προσπαθούμε να αποτυπώσουμε τον αντίκτυπο του έργου μας και στον τρόπο με τον οποίο το παρουσιάζουμε.

Πρόκειται για την πρώτη έκθεση που περιλαμβάνει υποθέσεις που περατώθηκαν στο πλαίσιο των νέων «διατάξεων εφαρμογής». Τα νέα ΟΕ αναθεωρήθηκαν προκειμένου να μας επιτρέψουν να χειριστούμε τις υποθέσεις με πιο αποτελεσματικό τρόπο και να επιδιώξουμε την επίσπευση της διαδικασίας. Πρωταρχικός στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι τα μέτρα έρευνας που χρησιμοποιούνται αντικατοπτρίζουν τις ειδικές ανάγκες κάθε έρευνας. Επιπλέον, παρέχουν στον Διαμεσολαβητή μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά τη λήψη πληροφοριών ή εγγράφων. Τα νέα ΟΕ διευκολύνουν και επιταχύνουν την εξεύρεση λύσεων που εξαλείφουν την κακοδιοίκηση και επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι οι συστάσεις χρησιμοποιούνται κανονικά για την αντιμετώπιση όλων των ευρημάτων κακοδιοίκησης πριν από την περάτωση μιας έρευνας. Στο πλαίσιο της μέτρησης της συμμόρφωσης, τα νέα ΟΕ έχουν επιφέρει αλλαγές στην ορολογία που χρησιμοποιούμε.

Επιπλέον, αυτή είναι η πρώτη έκθεση που δεν συνοδεύεται από παράρτημα. Στο παρελθόν, το παράρτημα περιλάμβανε περιλήψεις όλων των υποθέσεων που περατώθηκαν κατά το σχετικό έτος. Αποφασίσαμε τώρα να συμπεριλάβουμε στο κείμενο της παρούσας έκθεσης μόνο περιλήψεις επιλεγμένων «πρωτοβάθμιων υποθέσεων». 

Εισάγουμε επίσης ενότητες που απεικονίζουν τον αντίκτυπο των εργασιών μας σε τομείς που δεν αντικατοπτρίζονται στο ποσοστό συμμόρφωσης, όπως οι στρατηγικές πρωτοβουλίες.

Μολονότι είμαι στην ευχάριστη θέση να επισημάνω ότι το ποσοστό συμμόρφωσης παραμένει υψηλό, θα ήθελα να επαναλάβω ότι κάθε άρνηση ενός θεσμικού οργάνου να συμμορφωθεί με πρόταση του Διαμεσολαβητή θα πρέπει να θεωρείται χαμένη ευκαιρία για την αντιμετώπιση διοικητικών ελλείψεων.

η Έμιλι Ο' Ράιλι

Δεκέμβριος 2017

 

Έκθεση

1. Εισαγωγή

Η παρούσα έκθεση περιγράφει τον βαθμό στον οποίο τα θεσμικά όργανα της ΕΕ [1] ανταποκρίθηκαν στις προτάσεις που υπέβαλε η Διαμεσολαβήτρια το 2016. Οι προτάσεις αυτές έχουν τη μορφή λύσεων, συστάσεων, προτάσεων/περαιτέρω παρατηρήσεων και επικριτικών παρατηρήσεων.

Η ενότητα 3 (κατωτέρω) σχετικά με τον αντίκτυπο του έργου της Διαμεσολαβήτριας εξηγεί τι συνεπάγονται οι λύσεις, οι συστάσεις, οι προτάσεις/περαιτέρω παρατηρήσεις της Διαμεσολαβήτριας, καθώς και οι επικριτικές παρατηρήσεις/διαπιστώσεις κακοδιοίκησης. Τα νέα ΠΕ [2], τα οποία τέθηκαν σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου 2016, επηρεάζουν σε κάποιο βαθμό τη χρήση των όρων αυτών από εμάς. Για παράδειγμα, οι όροι «περαιτέρω παρατηρήσεις» και «κρίσιμες παρατηρήσεις» δεν θα χρησιμοποιούνται πλέον. Εξηγούμε όλες τις αλλαγές που ακολουθούν στα σχετικά μέρη της ενότητας. Ορισμένες έρευνες στην παρούσα έκθεση περατώθηκαν μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος των νέων ολοκληρωμένων έργων. Ως εκ τούτου, στις περιπτώσεις αυτές χρησιμοποιήθηκε η νέα ορολογία.

Στην ενότητα 3 περιγράφεται επίσης ο αντίκτυπος του έργου του Διαμεσολαβητή σε άλλες υποθέσεις· όταν η υπόθεση διευθετείται από το θεσμικό όργανο ή όταν ο Διαμεσολαβητής αποφασίζει να δρομολογήσει στρατηγική πρωτοβουλία.

Στο παρελθόν, η παρούσα έκθεση δημοσιεύθηκε μαζί με παράρτημα στο οποίο συνοψίζονται οι περιπτώσεις στις οποίες έγιναν δεκτές προτάσεις λύσης, συστάσεις, επικριτικές παρατηρήσεις και περαιτέρω παρατηρήσεις. Από φέτος, δεν θα δημοσιεύσουμε πλέον παράρτημα. Ωστόσο, στην παρούσα έκθεση θα βρείτε περιλήψεις των υποθέσεων που χρήζουν ειδικής μνείας ως «αρχικές υποθέσεις» για κάθε κατηγορία παρακολούθησης.

2. Εξουσίες και διαδικασίες του Διαμεσολαβητή

Ο Διαμεσολαβητής βοηθά άτομα, εταιρείες και ενώσεις που αντιμετωπίζουν πρόβλημα με θεσμικό όργανο της ΕΕ [3]. Παράλληλα, υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον βοηθώντας τα θεσμικά όργανα να βελτιώσουν την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχουν. Εκτός από τη διερεύνηση καταγγελιών, η Διαμεσολαβήτρια μπορεί επίσης να κινήσει έρευνες με δική της πρωτοβουλία.

Ο Διαμεσολαβητής μπορεί να ζητήσει από το οικείο θεσμικό όργανο να παράσχει πληροφορίες, να επιθεωρήσει τους φακέλους του και να λάβει μαρτυρίες από υπαλλήλους. Οι εξουσίες αυτές περιλαμβάνονται στο καθεστώς του Διαμεσολαβητή [4] («το καθεστώς»). Όταν κρίνει σκόπιμο να το πράξει σε μια συγκεκριμένη υπόθεση, ο Διαμεσολαβητής καλεί το θεσμικό όργανο να αναθεωρήσει τη θέση του, να παράσχει επανόρθωση ή να προβεί σε γενικές αλλαγές για το μέλλον. Εάν το θεσμικό όργανο αρνηθεί να συνεργαστεί, μπορεί να επιστήσει την πολιτική προσοχή σε μια υπόθεση υποβάλλοντας ειδική έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

3. Ο αντίκτυπος του έργου του Διαμεσολαβητή

α. Λύσεις

Εάν ο Διαμεσολαβητής κρίνει ότι μια καταγγελία μπορεί να επιλυθεί γρήγορα, μπορεί να υποβάλει πρόταση λύσης στο οικείο θεσμικό όργανο, βάσει του άρθρου 3 παράγραφος 5 του Καθεστώτος [5]. Τα νέα ΟΕ της Διαμεσολαβήτριας διευκολύνουν και επιταχύνουν την εξεύρεση λύσεων που εξαλείφουν την κακοδιοίκηση.

β. Συστάσεις

Οι νέες κρατικές συστάσεις για τα ΟΕ μπορούν να διατυπώνονται κάθε φορά που ο Διαμεσολαβητής διαπιστώνει κακοδιοίκηση. Οι συστάσεις που απευθύνονται στα θεσμικά όργανα δημοσιεύονται ταυτόχρονα στον ιστότοπο του Διαμεσολαβητή.

Εάν η σύσταση απορριφθεί από το θεσμικό όργανο, ο Διαμεσολαβητής περατώνει την υπόθεση επιβεβαιώνοντας τη διαπίστωση κακοδιοίκησης. Εάν η σύσταση γίνει δεκτή, ο Διαμεσολαβητής περατώνει την υπόθεση όπως διευθετήθηκε από το οικείο θεσμικό όργανο.

γ. Προτάσεις και περαιτέρω παρατηρήσεις

Τα νέα ΟΕ αντικαθιστούν την έννοια των «περαιτέρω παρατηρήσεων» με τη σαφέστερη και πιο χρήσιμη έννοια των «προτάσεων βελτίωσης», οι οποίες αποσκοπούν στη διασφάλιση συστημικής βελτίωσης στη διοίκηση της ΕΕ. Όπως και άλλες παρατηρήσεις, οι προτάσεις βελτίωσης δεν βασίζονται σε διαπίστωση κακοδιοίκησης και δεν συνεπάγονται μομφή κατά του θεσμικού οργάνου στο οποίο απευθύνονται.

δ. Επικριτικές παρατηρήσεις και διαπιστώσεις κακοδιοίκησης

Στο παρελθόν, η Διαμεσολαβήτρια χρησιμοποιούσε τον όρο «κριτική παρατήρηση» κάθε φορά που περάτωνε μια υπόθεση με διαπίστωση κακοδιοίκησης. Μια επικριτική παρατήρηση ενημέρωσε το θεσμικό όργανο για το τι είχε κάνει λάθος στη συγκεκριμένη περίπτωση. Η παρατήρηση προσδιόρισε τον κανόνα ή την αρχή που παραβιάστηκε και (εκτός εάν ήταν προφανές) εξήγησε τον τρόπο με τον οποίο το θεσμικό όργανο θα έπρεπε να είχε ενεργήσει στο πλαίσιο της υπόθεσης. Το θεσμικό όργανο υπέβαλε έκθεση εντός έξι μηνών, εφόσον το ζητήσει ο Διαμεσολαβητής.

Τα νέα ΟΕ αντικαθιστούν την έννοια των «κριτικών παρατηρήσεων» με την απλή και σαφή έννοια των «διαπιστώσεων κακοδιοίκησης».  Εάν μια σύσταση απορριφθεί από το θεσμικό όργανο, η υπόθεση περατώνεται με διαπίστωση κακοδιοίκησης.

ε. Υποθέσεις που διευθετούνται από τα θεσμικά όργανα

Ο Διαμεσολαβητής μπορεί να περατώσει μια έρευνα σε πρώιμο στάδιο χωρίς να προτείνει λύση εάν το θεσμικό όργανο διευθετήσει αυθόρμητα την υπόθεση του καταγγέλλοντος κατά τη διάρκεια της έρευνας.

Υπόθεση 253/2016/MDC: Άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να δεχθεί ορισμένες δαπάνες ως επιλέξιμες δαπάνες βάσει συμφωνίας επιχορήγησης

Ο καταγγέλλων ήταν ο συντονιστής ενός έργου που συγχρηματοδοτήθηκε από την Επιτροπή στο πλαίσιο συμφωνίας επιχορήγησης. Ωστόσο, μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου, η Επιτροπή ενημέρωσε τον καταγγέλλοντα ότι πολλές από τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του έργου σχετικά με τα έξοδα προσωπικού, ταξιδιού και παροχής συμβουλών δεν ήταν επιλέξιμες.

Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι η απόφαση της Επιτροπής ήταν άδικη. Η Διαμεσολαβήτρια κίνησε έρευνα και ζήτησε από την Επιτροπή να απαντήσει στους ισχυρισμούς του καταγγέλλοντος. Όσον αφορά τις δαπάνες προσωπικού, η Επιτροπή επισήμανε ότι ο καταγγέλλων θα έπρεπε να την είχε ενημερώσει για τη σημαντική αύξηση του φόρτου εργασίας ορισμένων μελών του προσωπικού του και ότι είχε αρκετό χρόνο για να το πράξει. Όσον αφορά τα έξοδα ταξιδίου και ημερήσιας αποζημίωσης, η Επιτροπή έκρινε ότι οι πρακτικές, τις οποίες ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι ήταν σύμφωνες με τη συνήθη πρακτική του, δεν τεκμηριώθηκαν ούτε αποδείχθηκαν επαρκώς.

Ωστόσο, όσον αφορά τις απορριφθείσες δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες, η Επιτροπή δήλωσε ότι ήταν έτοιμη να επανεξετάσει τη θέση της λόγω των εξηγήσεων του καταγγέλλοντος, οι οποίες υποδήλωναν ότι ο εσφαλμένος χαρακτηρισμός των εν λόγω δαπανών οφειλόταν σε πραγματικό σφάλμα. Ο Διαμεσολαβητής εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η Επιτροπή επανεξέτασε τη θέση της.

στ. Στρατηγικές πρωτοβουλίες

Ο Διαμεσολαβητής μπορεί επίσης να επιλέξει να ασχοληθεί με θέματα στρατηγικής σημασίας χωρίς να κινήσει έρευνα, ανοίγοντας τη λεγόμενη «στρατηγική πρωτοβουλία». Σκοπός αυτών των στρατηγικών πρωτοβουλιών είναι να ανταλλάξουν προτάσεις με τα θεσμικά όργανα για σημαντικά θέματα, να επιστήσουν την προσοχή σε θέματα δημόσιου ενδιαφέροντος και να μάθουν περισσότερα για ένα συγκεκριμένο ζήτημα προτού αποφασίσουν αν είναι αναγκαίο να κινήσουν έρευνα. Το 2016 η Διαμεσολαβήτρια δρομολόγησε 10 στρατηγικές πρωτοβουλίες.

SI/5/2016/EA: Διαφάνεια της Ευρωομάδας

Τον Μάρτιο του 2016, ο Διαμεσολαβητής απηύθυνε επιστολή στον Πρόεδρο της Ευρωομάδας για να χαιρετίσει την πρωτοβουλία του να υποβάλει σειρά προορατικών μέτρων διαφάνειας, ορισμένα από τα οποία είχαν ήδη συμφωνήσει τα μέλη της Ευρωομάδας. Την επιστολή αυτή ακολούθησε περαιτέρω ανταλλαγή επιστολών μεταξύ του Διαμεσολαβητή και του Προέδρου της Ευρωομάδας κατά τη διάρκεια του 2016.

Στην εν λόγω αλληλογραφία, η Διαμεσολαβήτρια έθεσε ζητήματα, όπως ο χειρισμός αιτήσεων πρόσβασης σε έγγραφα της Ευρωομάδας, συμπεριλαμβανομένων εγγράφων που δεν βρίσκονται στην κατοχή των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, και η διαφάνεια των ομάδων που συμμετέχουν στην προετοιμασία των συνεδριάσεων της Ευρωομάδας, ιδίως της ομάδας εργασίας της Ευρωομάδας (EWG). Η Διαμεσολαβήτρια επισήμανε ότι το γραφείο της δεν ήταν σε θέση να εντοπίσει κανέναν υπάλληλο

έγγραφο σχετικά με τον εσωτερικό κανονισμό της ομάδας εργασίας και ότι, ενώ οι «μέθοδοι εργασίας της Ευρωομάδας» πιθανώς αναφέρονται στην ομάδα εργασίας, ούτε το έγγραφο αυτό φαίνεται να είναι δημόσιο.

Ο Πρόεδρος της Ευρωομάδας διευκρίνισε ότι οι αιτήσεις πρόσβασης στα έγγραφα της Ευρωομάδας θα διεκπεραιώνονται από το θεσμικό όργανο της ΕΕ που κατέχει τα σχετικά έγγραφα ή θα ανακατευθύνονται στο αρμόδιο εθνικό θεσμικό όργανο και θα διεκπεραιώνονται σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία για τη διαφάνεια. Το 2017, οι «Μέθοδοι εργασίας της Ευρωομάδας» δημοσιεύθηκαν στην ιστοσελίδα της Ευρωομάδας.

4. Πώς ανταποκρίθηκαν τα θεσμικά όργανα στον Διαμεσολαβητή το 2016

α. Προτάσεις λύσεων και συστάσεις που έγιναν δεκτές το 2016

Το 2016, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ αποδέχθηκαν συνολικά 9 προτάσεις λύσεων. Η Επιτροπή απέρριψε μία πρόταση λύσης [6].

Το 2016, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ αποδέχθηκαν επίσης ή αποδέχθηκαν εν μέρει συνολικά 14 συστάσεις.[7] Δύο συστάσεις απορρίφθηκαν από την Επιτροπή και δύο απορρίφθηκαν από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Επιλογής Προσωπικού (EPSO)[8], μολονότι τα θεσμικά όργανα έδωσαν θετική συνέχεια στις επακόλουθες επικριτικές παρατηρήσεις σε 3 περιπτώσεις. Η άλλη υπόθεση που αφορούσε την Επιτροπή κατέληξε στη διαπίστωση κακοδιοίκησης.

Φορέας	Λύσεις Αποδεκτό	Οι συστάσεις έγιναν δεκτές
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο	1
Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης	1
Ευρωπαϊκή Επιτροπή	6	6
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Επιλογής Προσωπικού (EPSO)		4
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF)		3
Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (FRA)	1
Εκτελεστικός Οργανισμός Έρευνας (REA)		1
Σύνολο	9	14

Υπόθεση 946/2014/PL: Η γλωσσική πολιτική του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (FRA) όσον αφορά τον δικτυακό τόπο και τις δημοσιεύσεις του

Ο καταγγέλλων, Ισπανός πολίτης, ζήτησε από τον FRA πληροφορίες σχετικά με τη γλωσσική πολιτική του όσον αφορά τη χρήση των επίσημων γλωσσών στον ιστότοπό του, ιδίως όσον αφορά τις δημοσιεύσεις. Σημείωσε ότι οι περισσότερες εκδόσεις είναι διαθέσιμες μόνο στα αγγλικά και τα γαλλικά και μερικές φορές στα γερμανικά και τα ιταλικά. Ο FRA εξήγησε ότι η διαφορετική μεταχείριση των επίσημων γλωσσών οφειλόταν σε δημοσιονομικούς περιορισμούς και περιορισμούς όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους, καθώς και στον χρόνο που απαιτείται για την ολοκλήρωση της μεταφραστικής διαδικασίας.

Η Διαμεσολαβήτρια έκρινε ότι οι περιορισμένοι ανθρώπινοι και οικονομικοί πόροι δεν αιτιολογούσαν επαρκώς τις πρακτικές του FRA όσον αφορά τη μετάφραση των δημοσιεύσεών του. Ο Διαμεσολαβητής εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι ο FRA ανέλαβε να παράσχει μια στατική σελίδα πύλης που θα περιέχει βασικές πληροφορίες σχετικά με τον FRA σε όλες τις γλώσσες. Μολονότι, υπό ορισμένες συνθήκες, η μετάφραση όλων των εγγράφων σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ θα ήταν δυσανάλογη, η Διαμεσολαβήτρια επισήμανε ότι υπάρχουν λιγότερο επαχθή μέσα για να διασφαλιστεί, στο μέτρο του δυνατού, ότι οι πολίτες έχουν πρόσβαση σε δημοσιεύσεις στη γλώσσα τους. Ως εκ τούτου, προτείνει ο FRA να καθορίσει και να δημοσιεύσει μια σαφή πολιτική όσον αφορά τις γλώσσες της ΕΕ στις οποίες θα διατίθενται οι δημοσιεύσεις του.

Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε με ικανοποίηση ότι ο FRA αποδέχθηκε τη λύση της. Ο FRA διαθέτει επί του παρόντος διαδικτυακή γλωσσική πολιτική και πολιτική δημοσιεύσεων στον ιστότοπό του. Επιπλέον, ο FRA έχει επίσης θεσπίσει μέτρα για να διασφαλίσει ότι οι δημοσιεύσεις μεταφράζονται σε όσο το δυνατόν περισσότερες γλώσσες.

Υπόθεση 1398/2013/ANA: Άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παράσχει πρόσβαση σε έγγραφα σχετικά με τον νόμο των ΗΠΑ περί φορολογικής συμμόρφωσης αλλοδαπών λογαριασμών («FATCA»)

Βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΒΕΚ) υπέβαλε αίτημα για πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα που έχει στην κατοχή της η Επιτροπή σχετικά με τις διαπραγματεύσεις μεταξύ ορισμένων κρατών μελών της ΕΕ και των ΗΠΑ όσον αφορά τις συνέπειες του FATCA, της νομοθεσίας των ΗΠΑ που απαιτεί από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εκτός των ΗΠΑ να υποβάλλουν εκθέσεις στην Υπηρεσία Εσωτερικών Εσόδων σχετικά με τους πελάτες τους.

Η Επιτροπή έδωσε πλήρη ή μερική πρόσβαση σε διάφορα έγγραφα, ενώ αρνήθηκε την πρόσβαση σε άλλα. Η Επιτροπή θεώρησε ότι μέρος του αιτήματος του βουλευτή του ΕΚ ήταν πολύ ευρύ και της ζήτησε να περιορίσει το πεδίο εφαρμογής του αιτήματος. Ο βουλευτής του ΕΚ ήταν δυσαρεστημένος με τη θέση της Επιτροπής και απευθύνθηκε στον Διαμεσολαβητή.

Η Διαμεσολαβήτρια συνέστησε στην Επιτροπή να προβεί σε νέα προσπάθεια να καθορίσει το πεδίο εφαρμογής των ζητούμενων εγγράφων και, τελικά, να αποφασίσει εάν τα έγγραφα αυτά θα πρέπει να δοθούν χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Με τη σειρά της, η Επιτροπή προσδιόρισε τον αριθμό των εγγράφων που καλύπτονται από την αίτηση, διενήργησε αξιολόγηση και γνωστοποίησε πολλά από τα εν λόγω έγγραφα. Η Διαμεσολαβήτρια αναγνωρίζει ότι η Επιτροπή ακολούθησε την πρότασή της και κατέβαλε σημαντικές προσπάθειες για την εφαρμογή της εν λόγω σύστασης.

Η Διαμεσολαβήτρια συνέστησε επίσης στην Επιτροπή να επανεξετάσει την αίτηση πρόσβασης στα μη κοινοποιηθέντα έγγραφα με σκοπό την έγκριση

ευρύτερη πρόσβαση του κοινού. Η Επιτροπή είτε παρέσχε πρόσβαση σε πρόσθετα έγγραφα είτε παρέσχε λεπτομερέστερες και πειστικές εξηγήσεις για την άρνησή της να το πράξει. Η Διαμεσολαβήτρια εξέτασε την απόφαση της Επιτροπής και θεωρεί ότι είναι ορθή.

Υπόθεση 852/2014/LP: Η συμμόρφωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τη σύμβαση για τον έλεγχο του καπνού

Η υπόθεση αυτή αφορούσε τη μη τήρηση από την Επιτροπή της υποχρέωσης που υπέχει δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 3 της σύμβασης-πλαισίου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για τον έλεγχο του καπνού (στο εξής: σύμβαση), στην οποία η ΕΕ είναι συμβαλλόμενο μέρος. Ο καταγγέλλων, η ΜΚΟ Corporate Europe Observatory, ισχυρίστηκε συγκεκριμένα ότι η Επιτροπή, με εξαίρεση τη Γενική Διεύθυνση Υγείας (ΓΔ Υγείας), δεν δημοσιοποίησε προορατικά όλες τις πληροφορίες σχετικά με τις συναντήσεις με την καπνοβιομηχανία.

Η Διαμεσολαβήτρια κίνησε έρευνα και διαπίστωσε ότι η τρέχουσα πρακτική της Επιτροπής (με εξαίρεση τη ΓΔ Υγείας) δεν ήταν ικανοποιητική και ανεπαρκής. Η άποψη της Διαμεσολαβήτριας ήταν ότι το άρθρο 5 παράγραφος 3 της Σύμβασης και οι κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του απαιτούν από τους δημόσιους φορείς να ακολουθούν προορατική και όχι αντιδραστική ή παθητική προσέγγιση, ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια κατά την αλληλεπίδραση με την καπνοβιομηχανία. Θεωρεί επίσης ότι η υποχρέωση διαφάνειας καλύπτει τυχόν συναντήσεις μεταξύ της Νομικής Υπηρεσίας της Επιτροπής και της καπνοβιομηχανίας. Ούτε κατάλαβε γιατί οι απαιτήσεις διαφάνειας θα έπρεπε να ισχύουν μόνο για τους ανώτερους υπαλλήλους της Επιτροπής. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια συνέστησε στην Επιτροπή να δημοσιεύει προορατικά στο διαδίκτυο όλες τις συνεδριάσεις με εκπροσώπους ομάδων συμφερόντων στον τομέα του καπνού ή τους νόμιμους εκπροσώπους τους, καθώς και τα πρακτικά των εν λόγω συνεδριάσεων, και ότι η πολιτική αυτή εφαρμόζεται σε όλους τους υπαλλήλους της Επιτροπής, ανεξάρτητα από την αρχαιότητά τους.

Στην απάντησή της, η Επιτροπή ενέμεινε στην αρχική της θέση ότι δεν χρειάζεται να επεκτείνει την προορατική πρακτική της ΓΔ Υγείας στην υπόλοιπη Επιτροπή. Κατά την άποψή της, οι ισχύοντες γενικοί κανόνες δεοντολογίας και διαφάνειας ήταν επαρκείς για την πρόληψη αθέμιτης επιρροής από την καπνοβιομηχανία και τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τη σύμβαση.

Η Διαμεσολαβήτρια εκφράζει τη βαθιά της λύπη για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν αξιοποίησε την ευκαιρία να καθορίσει πρότυπα που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του άρθρου 5 παράγραφος 3 και να διασφαλίσει ότι εφαρμόζεται προορατική πολιτική διαφάνειας όσον αφορά τις συναντήσεις με εκπροσώπους ομάδων συμφερόντων στον τομέα του καπνού σε όλες τις υπηρεσίες και το προσωπικό της Επιτροπής. Ως εκ τούτου, περάτωσε την υπόθεση με τη διαπίστωση κακοδιοίκησης, τονίζοντας ότι η Επιτροπή δεν είχε παράσχει βάσιμους λόγους για να αρνηθεί να λάβει τα μέτρα που πρότεινε το γραφείο της.

β. Συνέχεια που δόθηκε σε επικριτικές παρατηρήσεις και προτάσεις/περαιτέρω παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν το 2016

Το 2016, έγιναν 16 επικριτικές παρατηρήσεις σε 11 αποφάσεις, ενώ 47 προτάσεις/περαιτέρω παρατηρήσεις έγιναν σε 26 αποφάσεις.[9] Μια ενιαία απόφαση μπορεί να περιέχει περισσότερες από μία παρατηρήσεις και τόσο επικριτικές παρατηρήσεις όσο και προτάσεις/περαιτέρω παρατηρήσεις μπορούν να συμπεριληφθούν στην ίδια απόφαση.

Οι προτάσεις βελτίωσης χρησιμοποιήθηκαν από τη Διαμεσολαβήτρια κυρίως στις αποφάσεις της με τις οποίες περατώνονται οι αυτεπάγγελτες έρευνες.

Τα θεσμικά όργανα κλήθηκαν να απαντήσουν στις παρατηρήσεις/προτάσεις εντός έξι μηνών. Ελήφθησαν απαντήσεις σε όλες τις παρατηρήσεις/προτάσεις που διατυπώθηκαν το 2016, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις με καθυστέρηση.

i) Συνέχεια που δόθηκε στις επικριτικές παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν το 2016

Η συνέχεια που δόθηκε στις επικριτικές παρατηρήσεις ήταν 63 %. Αυτό είναι πολύ υψηλότερο από το ποσοστό του 41% του περασμένου έτους, το οποίο ήταν χαμηλό ρεκόρ. Το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα, όσον αφορά τη θετική συνέχεια που δόθηκε σε επικριτικές παρατηρήσεις, ήταν 88% το 2014. Από την εξέταση των απαντήσεων των θεσμικών οργάνων σε επικριτικές παρατηρήσεις προκύπτει ότι, ακόμη και μετά το πέρας μιας έρευνας, ορισμένα εξακολουθούν να αμφισβητούν τα πορίσματα της Διαμεσολαβήτριας και να επαναλαμβάνουν τα επιχειρήματα που προέβαλαν κατά τη διάρκεια της έρευνας. Μολονότι είναι με κάποιον τρόπο δυνατό να γίνει κατανοητό ότι, έχοντας αντιμετωπίσει δημόσια κριτική από τον Διαμεσολαβητή, ένα θεσμικό όργανο δυσκολεύεται να δώσει εποικοδομητική συνέχεια, είναι σημαντικό τα θεσμικά όργανα να είναι πρόθυμα να αντλήσουν διδάγματα από τις έρευνες του Διαμεσολαβητή και να επιδιώξουν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης παρόμοιων προβλημάτων στο μέλλον.

Φορέας	Κρίσιμη παρατηρήσεις	Ικανοποιητικές απαντήσεις	% ικανοποιητικές απαντήσεις
Ευρωπαϊκή Επιτροπή	10	5	50%
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Επιλογής Προσωπικού (EPSO)	3	2	67%
Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC)	2	2	100%
Eurojust	1	1	100%
Σύνολο	16	10	63%

Υπόθεση 2063/2014/PMC: Η διαβίβαση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα του καταγγέλλοντος σε τρίτο χωρίς τη συγκατάθεσή του

Η υπόθεση αφορούσε την εικαζόμενη παράνομη αποκάλυψη από την Επιτροπή του ονόματος του καταγγέλλοντος στον εργοδότη του χωρίς τη συγκατάθεσή του. Η Επιτροπή το έπραξε προκειμένου να εξακριβώσει την ύπαρξη του καταγγέλλοντος, προκειμένου να εξετάσει την αίτησή του για πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα. Δεδομένου του ιδιαίτερα επεμβατικού χαρακτήρα του μέτρου που έλαβε η Επιτροπή, το οποίο θα μπορούσε να έχει προκαλέσει στον καταγγέλλοντα βλάβη στη φήμη του έναντι της οργάνωσης για την οποία εργάστηκε, ο Διαμεσολαβητής διαπίστωσε σοβαρή κακοδιοίκηση και περάτωσε την υπόθεση με επικριτική παρατήρηση.

Μετά την επικριτική παρατήρηση του Διαμεσολαβητή, η Επιτροπή αναγνώρισε ότι η επικοινωνία με τον εργοδότη του καταγγέλλοντος χωρίς προηγούμενη ενημέρωσή του ενδέχεται να μην ήταν σκόπιμη. Ζήτησε συγγνώμη. Η Επιτροπή πρόσθεσε ότι η επιβεβαίωση της ταυτότητας ενός ατόμου δεν αποτελεί πρακτική που εφαρμόζεται τακτικά.

Η Διαμεσολαβήτρια σημειώνει ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η ενέργειά της στην παρούσα υπόθεση δεν ήταν κατάλληλη.

Υπόθεση 1409/2014/MHZ: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφωνεί να διενεργήσει σε βάθος εκτίμηση επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα στο πλαίσιο των εν εξελίξει ή των επικείμενων εμπορικών διαπραγματεύσεων με χώρες του Συνδέσμου Κρατών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN)

Η υπόθεση αφορούσε το κατά πόσον η Επιτροπή θα έπρεπε να είχε διενεργήσει εκτίμηση επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τη σύναψη συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) με το Βιετνάμ. Η Επιτροπή έκρινε ότι η εν λόγω αξιολόγηση δεν ήταν αναγκαία, επισημαίνοντας ότι το 2009 είχε ήδη διενεργηθεί εκτίμηση επιπτώσεων στην αειφορία (SIA) σχετικά με προτεινόμενη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ/ASEAN, η οποία περιλάμβανε το Βιετνάμ. Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι η παράλειψη της Επιτροπής να διενεργήσει ειδική εκτίμηση επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα συνιστούσε κακοδιοίκηση. Συνέστησε στην Επιτροπή να διενεργήσει την εν λόγω αξιολόγηση χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση. Η Επιτροπή αρνήθηκε και η Διαμεσολαβήτρια περάτωσε την υπόθεση με επικριτική παρατήρηση.

Στην απάντησή της στη συνέχεια, η Επιτροπή υποστήριξε ότι ήταν δικαιολογημένο να μην διενεργήσει εκ των προτέρων εκτίμηση επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα λόγω του ειδικού χρονοδιαγράμματος των διαπραγματεύσεων. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή συμφώνησε ότι η συστηματική εκ των προτέρων ανάλυση όλων των πιθανών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα «αποτελεί βασικό στοιχείο για τη βελτίωση της χάραξης εμπορικής πολιτικής». Η Επιτροπή ενημέρωσε τη Διαμεσολαβήτρια ότι, τον Απρίλιο του 2016, η ΓΔ Εμπορίου είχε δημοσιεύσει αναθεωρημένη έκδοση του εγχειριδίου ΣΘΚ, το οποίο πλέον δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη διασφάλιση της διενέργειας εμπεριστατωμένης ανάλυσης των επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε επίσης στην ανακοίνωση «Εμπόριο για όλους» να ενισχύσει περαιτέρω την ανάλυση του αντικτύπου της εμπορικής πολιτικής στα ανθρώπινα δικαιώματα τόσο στις εκτιμήσεις επιπτώσεων όσο και στις εκ των υστέρων αξιολογήσεις, με βάση τις πρόσφατα εκπονηθείσες κατευθυντήριες γραμμές της ΓΔ Εμπορίου.

Η Επιτροπή εξήγησε περαιτέρω ότι η ανάλυση για την αξιολόγηση των επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα επεκτάθηκε και ενισχύθηκε. Προς επίρρωση αυτού, η Επιτροπή επισήμανε το σχέδιο τελικής έκθεσης της ΣΘΚ προς υποστήριξη των διαπραγματεύσεων για τη συμφωνία προστασίας των επενδύσεων της ΕΕ στη Μιανμάρ, το οποίο δημοσιεύθηκε για σχολιασμό στις 18 Μαρτίου 2016. Προετοιμαζόταν επίσης ΣΘΚ με εκτίμηση επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα για διαπραγματεύσεις με τις Φιλιππίνες και

Ινδονησία. Η Επιτροπή διαβεβαίωσε τον Διαμεσολαβητή ότι το ίδιο θα ίσχυε σε περίπτωση επανέναρξης των διαπραγματεύσεων με τη Μαλαισία και την Ταϊλάνδη, καθώς και με την Ινδία. Τέλος, η Επιτροπή δήλωσε ότι είναι πεπεισμένη ότι η προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων πρέπει να αναληφθεί πρωτίστως μέσω της δέσμευσης και του διαλόγου, προκειμένου να διασφαλιστεί ο μεγαλύτερος δυνατός αντίκτυπος.

Η Διαμεσολαβήτρια συμφωνεί με την Επιτροπή ότι οι εκ των προτέρων εκτιμήσεις επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν βασικό στοιχείο για τη βελτίωση της χάραξης εμπορικής πολιτικής. Εκφράζει την ικανοποίησή της για τη σειρά μέτρων που εξαγγέλθηκαν στην απάντηση της Επιτροπής, τα οποία αναμένεται να συμβάλουν στη διασφάλιση της ελαχιστοποίησης του κινδύνου επανεμφάνισης της κακοδιοίκησης που εντοπίστηκε στην παρούσα υπόθεση.

ii) Συνέχεια που δόθηκε στις προτάσεις/περαιτέρω παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν το 2016

Η συνέχεια που δόθηκε σε προτάσεις/περαιτέρω παρατηρήσεις ήταν ικανοποιητική στο 94 % των περιπτώσεων. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από το περσινό ποσοστό του 92 %. Το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα, όσον αφορά τη θετική συνέχεια που δόθηκε σε περαιτέρω παρατηρήσεις, ήταν 100% το 2008.

Φορέας	Προτάσεις/περαιτέρω παρατηρήσεις	Ικανοποιητικές απαντήσεις	% ικανοποιητικές απαντήσεις
Ευρωπαϊκή Επιτροπή	22	19	86%
Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης	3	3	100%
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ)	2	2	100%
Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ)	1	1	100%
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Επιλογής Προσωπικού (EPSO)	9	9	100%
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF)	2	2	100%
Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC)	1	1	100%
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA)	5	5	100%
Ευρωπαϊκό Δίκτυο για την Ασφάλεια Πληροφοριών (ENISA)	2	2	100%
Σύνολο	47	44	94%

Υπόθεση OI/8/2015/JAS: Διαφάνεια των τριμερών διαλόγων

Η εν λόγω στρατηγική έρευνα αφορούσε τη διαφάνεια των τριμερών διαλόγων, τις άτυπες διαπραγματεύσεις μεταξύ εκπροσώπων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (Κοινοβούλιο) και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Συμβούλιο) και επικουρούμενη από την Επιτροπή με στόχο την επίτευξη συμφωνίας επί της προτεινόμενης νομοθεσίας.

Η Διαμεσολαβήτρια εξέτασε ποιες πληροφορίες θα μπορούσαν να καταστούν προορατικά διαθέσιμες και σε ποια χρονική στιγμή, προκειμένου να αυξηθεί η λογοδοσία και η συμμετοχή του κοινού στη νομοθετική διαδικασία της ΕΕ. Στην τελική της απόφαση, η Διαμεσολαβήτρια υπέβαλε οκτώ προτάσεις σχετικά με τον τρόπο ενίσχυσης της διαφάνειας των τριμερών διαπραγματεύσεων.

Το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή απάντησαν ότι είχαν ξεκινήσει συζητήσεις για τη δημοσιοποίηση περισσότερων πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένου ενός χρονοδιαγράμματος τριμερών διαλόγων, ημερήσιων διατάξεων τριμερών διαλόγων, των εμπλεκόμενων φορέων λήψης πολιτικών αποφάσεων και των διαπραγματευτικών εντολών των θεσμικών οργάνων. Μια ειδική κοινή νομοθετική βάση δεδομένων, η οποία θα δημιουργηθεί βάσει της διοργανικής συμφωνίας του 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου, θα μπορούσε να παρέχει τις πληροφορίες αυτές με εύκολα προσβάσιμο τρόπο.

Όσον αφορά τις προτάσεις της Διαμεσολαβήτριας σχετικά με τη δημοσίευση βασικών εγγράφων που παράγονται κατά τη διάρκεια τριμερών διαλόγων, τα θεσμικά όργανα δήλωσαν ότι θα πρέπει να περιμένουν την απόφαση του Δικαστηρίου στη σχετική εν εξελίξει υπόθεση De Capitani κατά Κοινοβουλίου (T-540/15).

Η Διαμεσολαβήτρια χαιρετίζει τη δέσμευση του Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής να ξεκινήσουν συζητήσεις σχετικά με την εφαρμογή των προτάσεών της. Ενθαρρύνει συγκεκριμένα την πρωτοβουλία τους να δημιουργήσουν μια κοινή νομοθετική βάση δεδομένων και θα δώσει συνέχεια στην ανάπτυξή της.

Υπόθεση OI/10/2015/NF: Διαδικασία της EPSO για την εξέταση των αιτήσεων επανεξέτασης που υποβάλλουν οι υποψήφιοι γενικών διαγωνισμών

Η εν λόγω αυτεπάγγελτη έρευνα αφορούσε την εξέταση από την EPSO των αιτήσεων επανεξέτασης που υπέβαλαν απορριφθέντες υποψήφιοι σε διαγωνισμούς επιλογής. Ειδικότερα, η έρευνα επικεντρώθηκε στις καθυστερήσεις της EPSO να ανταποκριθεί στα αιτήματα επανεξέτασης των υποψηφίων. Σκοπός της έρευνας ήταν να διαπιστωθεί εάν υπήρχαν συστημικά ζητήματα που προκάλεσαν τις καθυστερήσεις και, εάν ναι, να βοηθηθεί η EPSO να επιφέρει βελτιώσεις στη διαδικασία. Η Διαμεσολαβήτρια περάτωσε την έρευνά της με έξι προτάσεις βελτίωσης.

Όσον αφορά την πρόταση να παρέχει η EPSO καλύτερη υποστήριξη στις εξεταστικές επιτροπές, ώστε να μπορούν να αιτιολογούν λεπτομερέστερα τις αποφάσεις τους σχετικά με τις αιτήσεις επανεξέτασης, η EPSO εισήγαγε ένα νέο υπόδειγμα για την καταγραφή των αποφάσεων των εξεταστικών επιτροπών στο στάδιο της αποδοχής και ενίσχυσε το πρόγραμμα κατάρτισης για τα μέλη των εξεταστικών επιτροπών. Η EPSO εξετάζει περαιτέρω τρόπους βελτίωσης της καθοδήγησής της σχετικά με την καταγραφή των αποφάσεων των εξεταστικών επιτροπών.

Η EPSO έχει θέσει σε εφαρμογή ένα νέο σύστημα ΤΠ, το οποίο είχε θετικό αντίκτυπο στην αποτελεσματικότητα της επεξεργασίας των αιτήσεων επανεξέτασης, και χρησιμοποιεί πλέον τεχνολογία τηλεδιάσκεψης για τη διεξαγωγή συνεδριάσεων επανεξέτασης της εξεταστικής επιτροπής.

Όπως πρότεινε η Διαμεσολαβήτρια, η EPSO εκτιμά πλέον συστηματικά τον αριθμό των αιτήσεων επανεξέτασης που αναμένει να λάβει σε εν εξελίξει διαγωνισμούς, με σκοπό να είναι σε θέση να διαθέσει επαρκείς πόρους για τη διεκπεραίωσή τους.

Η τέταρτη και η πέμπτη πρόταση αφορούσαν τη διασφάλιση της παροχής σαφών και ακριβών πληροφοριών στους υποψηφίους σχετικά με τη διαδικασία αίτησης επανεξέτασης. Η EPSO ενημερώνει πλέον τους υποψηφίους για τις αναμενόμενες καθυστερήσεις και για το γεγονός ότι δίνει προτεραιότητα στην αποστολή απαντήσεων σε επιτυχείς αιτήσεις. Η EPSO επικαιροποίησε επίσης

και επέκτεινε την ιστοσελίδα της για τις διαδικτυακές συχνές ερωτήσεις με περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες υποβολής καταγγελιών.

Η Διαμεσολαβήτρια εκφράζει την ικανοποίησή της για το φάσμα των δράσεων που δρομολόγησε η EPSO με σκοπό να θέσει σε εφαρμογή τις προτάσεις της για βελτίωση.

Υπόθεση OI/11/2015/EIS: Έγκαιρη καταβολή των πληρωμών από την Επιτροπή

Η έρευνα αυτή αφορούσε τον έγκαιρο χαρακτήρα των πληρωμών που πραγματοποίησε η Επιτροπή υπό καθεστώς άμεσης και έμμεσης διαχείρισης, με έμφαση στις πληρωμές προς ιδιώτες αναδόχους και δικαιούχους. Ακολούθησαν τέσσερις έρευνες για το ίδιο θέμα.

Στόχος ήταν να συγκεντρωθούν στατιστικά στοιχεία σχετικά με τις καθυστερήσεις πληρωμών της Επιτροπής και να αξιολογηθούν τόσο τα αίτια των καθυστερήσεων αυτών όσο και τα διορθωτικά μέτρα που έλαβε η Επιτροπή. Η Διαμεσολαβήτρια περάτωσε την έρευνά της με δύο προτάσεις, ενθαρρύνοντας την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της σε συγκεκριμένους τομείς και να δημοσιεύει πρόσθετες πληροφορίες στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων της.

Στην απάντησή της, η Επιτροπή τόνισε ότι υπήρξε συνολική βελτίωση στη διαχείριση της διαδικασίας πληρωμής το 2016. Δήλωσε ότι αυτό προέκυψε ιδίως από την αυστηρότερη παρακολούθηση των τιμολογίων και των αιτήσεων πληρωμής, μέσω της ανάπτυξης διαδικτυακών εργαλείων υποβολής εκθέσεων, καθώς και από την παράλληλη ανάλυση των εκθέσεων από επιχειρησιακούς και οικονομικούς φορείς με κοινές προθεσμίες. Η Επιτροπή επισήμανε επίσης ότι είχε υποβάλει πρόταση για την αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού το 2016 και εισήγαγε διατάξεις που ενθαρρύνουν την εκτενέστερη χρήση απλουστευμένων εντύπων επιχορήγησης.

Όσον αφορά την πρόταση να συμπεριληφθούν πληροφορίες σχετικά με τον ακαθάριστο χρόνο πληρωμής της Επιτροπής, ο οποίος είναι ο χρόνος που οι δικαιούχοι πρέπει να περιμένουν πριν λάβουν μια πληρωμή, η Επιτροπή συμφώνησε να δημοσιεύσει τις πληροφορίες αυτές από το 2017.

Ο Διαμεσολαβητής εκφράζει την ικανοποίησή του για τα μέτρα που έλαβε η Επιτροπή σε σχέση με τη διαδικασία πληρωμής της. Επικροτεί την Επιτροπή για τις προσπάθειές της, οι οποίες οδήγησαν στη βελτίωση των στατιστικών της σχετικά με τη διαχείριση των καθυστερήσεων πληρωμών και των αναστολών πληρωμών το 2016.

iii) Συνέχεια που δόθηκε στις παρατηρήσεις/προτάσεις που διατυπώθηκαν το 2016

Λαμβάνοντας υπόψη επικριτικές παρατηρήσεις και προτάσεις/περαιτέρω παρατηρήσεις από κοινού, το ποσοστό ικανοποιητικής παρακολούθησης ήταν 86 %. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από το περσινό 81 % και χαμηλότερο από το πρωτοφανές ποσοστό 94 % του 2014.

Φορέας	Επικριτικές παρατηρήσεις και προτάσεις/περαιτέρω παρατηρήσεις	Ικανοποιητικές απαντήσεις	% ικανοποιητικές απαντήσεις
Ευρωπαϊκή Επιτροπή	32	24	75%
Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης	3	3	100%
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ)	2	2	100%
Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ)	1	1	100%
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Επιλογής Προσωπικού (EPSO)	12	11	92%
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF)	2	2	100%
Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC)	3	3	100%
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA)	5	5	100%
Ευρωπαϊκό Δίκτυο για την Ασφάλεια Πληροφοριών (ENISA)	2	2	100%
Eurojust	1	1	100%
Σύνολο	63	54	86%

γ. Ποσοστό συνολικής συμμόρφωσης ανά ίδρυμα το 2016

Το συνολικό ποσοστό όσον αφορά τη συμμόρφωση με τις προτάσεις της Διαμεσολαβήτριας το 2016 είναι 85 %. Τα θεσμικά όργανα αντέδρασαν θετικά σε 77 από τις 91 προτάσεις που υπέβαλε ο Διαμεσολαβητής για τη διόρθωση ή τη βελτίωση της συμπεριφοράς τους.[11] Το ποσοστό συμμόρφωσης βασίζεται στον αριθμό των θετικών απαντήσεων στις προτάσεις λύσης, στις συστάσεις, στις επικριτικές παρατηρήσεις, στις προτάσεις/περαιτέρω παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν σε υποθέσεις που περατώθηκαν το 2016. Υπήρξαν άλλες 132 υποθέσεις στις οποίες ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι τα θεσμικά όργανα είχαν λάβει μέτρα για τη βελτίωση του τρόπου λειτουργίας τους.

Όπως προκύπτει από τον πίνακα 5 κατωτέρω, το ποσοστό συμμόρφωσης ποικίλλει από το ένα θεσμικό όργανο στο άλλο — από 100 % σε πολλές περιπτώσεις έως 77 % στη χειρότερη περίπτωση. Μολονότι οι στατιστικές αυτές βασίζονται συχνά σε πολύ λίγες περιπτώσεις, οποιοδήποτε αποτέλεσμα χαμηλότερο του 100 % σημαίνει ότι το θεσμικό όργανο δεν συμμορφώθηκε με πρόταση του Διαμεσολαβητή.

Φορέας	Λύσεις, συστάσεις, παρατηρήσεις και προτάσεις		Ικανοποιητικές απαντήσεις		% Ικανοποιητικές απαντήσεις
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο		1		1 100%
Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης		1		1 100%
Ευρωπαϊκή Επιτροπή		47		36 77%
Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης		3		3 100%
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ)		2		2 100%
Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ)		1		1 100%
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Επιλογής Προσωπικού (EPSO)		18		15 83%
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF)		5		5 100%
Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC)		3		3 100%
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA)		5		5 100%
Ευρωπαϊκό Δίκτυο για την Ασφάλεια Πληροφοριών (ENISA)		2		2 100%
Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (FRA)		1		1 100%
Eurojust		1		1 100%
Εκτελεστικός Οργανισμός Έρευνας (REA)		1		1 100%
Σύνολο		91		77 85%

5. Συμπέρασμα

Η παρούσα έκθεση αποτελεί ετήσια προσπάθεια μέτρησης της συμμόρφωσης με τις προτάσεις του Διαμεσολαβητή από στατιστική άποψη. Ωστόσο, στην περίπτωση ορισμένων εργασιών του Διαμεσολαβητή, ο αντίκτυπος δεν μπορεί να μετρηθεί με συμβατικούς τρόπους. Για παράδειγμα, αυτό συμβαίνει με τις στρατηγικές πρωτοβουλίες της Διαμεσολαβήτριας, μέσω των οποίων συμμετέχει σε εποικοδομητικό διάλογο με τα θεσμικά όργανα για σημαντικά θέματα. Αυτό θα μπορούσε επίσης να περιλαμβάνει ορισμένες υποθέσεις που διευθετούνται από τα θεσμικά όργανα κάθε χρόνο, μετά από παρέμβαση του Διαμεσολαβητή, η οποία δεν λαμβάνει τη μορφή λύσης, σύστασης, παρατήρησης ή πρότασης. Φέτος, προσθέσαμε τέτοια παραδείγματα στην έκθεση, ώστε να καταδείξουμε καλύτερα τον αντίκτυπο της Διαμεσολαβήτριας. Επιπλέον, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η συμμόρφωση με τις προτάσεις του Διαμεσολαβητή μπορεί να είναι κάπως μεταγενέστερη από το έτος κατά το οποίο περατώθηκε η έρευνα.  

Πρέπει να έχουμε κατά νου ότι η ουσιαστική αλλαγή είναι μια αλλαγή στη θεσμική νοοτροπία. Είναι δύσκολο να εντοπίσουμε πότε ενσωματώνεται μια σημαντική αλλαγή στον πολιτισμό. Ο Διαμεσολαβητής αποσκοπεί στην επίτευξη αυτής της πολιτιστικής αλλαγής. Ο συνεχής αντίκτυπός της στη χρηστή διοίκηση δεν αντικατοπτρίζεται απαραιτήτως στα ποσοστά συμμόρφωσης.

 

[1] Για συντομία, η παρούσα έκθεση χρησιμοποιεί τον όρο «θεσμικό όργανο» για να αναφερθεί σε όλα τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της ΕΕ.

[2] https://www.ombudsman.europa.eu/en/resources/provisions.faces

[3] Το άρθρο 228 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξουσιοδοτεί τον Διαμεσολαβητή να διερευνά περιπτώσεις κακοδιοίκησης στο πλαίσιο της δράσης των θεσμικών οργάνων της Ένωσης, με εξαίρεση το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά την άσκηση των δικαιοδοτικών του καθηκόντων.

[4] Απόφαση 2008/587 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2008, για την τροποποίηση της απόφασης 94/262 σχετικά με το καθεστώς του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή και τους γενικούς όρους άσκησης των καθηκόντων του (ΕΕ 2008, L 189, σ. 25).

[5] Το άρθρο 3 παράγραφος 5 του Καταστατικού προβλέπει ότι «Στο μέτρο του δυνατού, ο Διαμεσολαβητής αναζητεί λύση από κοινού με το οικείο θεσμικό όργανο ή οργανισμό προκειμένου να εξαλειφθεί το κρούσμα κακοδιοίκησης και να ικανοποιηθεί η καταγγελία».

[6] Σε μία περίπτωση, το θεσμικό όργανο απέρριψε πρόταση λύσης, αλλά αποδέχθηκε την επακόλουθη σύσταση. Προκειμένου να αποφευχθεί η διπλή καταμέτρηση, τα στατιστικά στοιχεία περιλαμβάνουν μόνο τη σύσταση στην προκειμένη περίπτωση και όχι την πρόταση λύσης.

[7] Έχουμε μερική αποδοχή της σύστασης όταν το θεσμικό όργανο έχει ανταποκριθεί πραγματικά σε κεντρικά σημεία της σύστασης με εποικοδομητικό τρόπο.

[8] Σε μία περίπτωση, το θεσμικό όργανο απέρριψε μια σύσταση και στη συνέχεια δεν έδωσε ικανοποιητική συνέχεια στην επικριτική παρατήρηση. Και πάλι, για να αποφευχθεί η διπλή καταμέτρηση, στα στατιστικά στοιχεία περιλαμβάνεται μόνο η αρνητική συνέχεια που δόθηκε στην κρίσιμη παρατήρηση.

[9] Τα στατιστικά στοιχεία της παρούσας έκθεσης δεν περιλαμβάνουν:

i) τις τέσσερις προτάσεις που διατυπώνονται στην απόφαση περάτωσης της κοινής έρευνας για τις υποθέσεις 1853/2013/TN &amp· 2077/2012/TN, καθώς θα εξεταστούν στο πλαίσιο της εν εξελίξει αυτεπάγγελτης έρευνας της Διαμεσολαβήτριας σχετικά με τη διαχείριση από την Επιτροπή καταστάσεων μεταπήδησης από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα όσον αφορά το προσωπικό της ΕΕ (OI/3/2017/AB),

ii) Δύο από τις προτάσεις σχετικά με τη διαφάνεια των τριμερών διαλόγων (OI/8/2015/JAS), καθώς τα αρμόδια θεσμικά όργανα αναμένουν απόφαση του Δικαστηρίου προκειμένου να δώσουν συνέχεια.

[10] Για τους σκοπούς των στατιστικών της παρούσας έκθεσης, οι προτάσεις σχετικά με τη διαφάνεια των τριμερών διαλόγων (OI/8/2015/JAS) φαίνεται να απευθύνονται μόνο στην Επιτροπή. Ωστόσο, η έρευνα αφορούσε τρία θεσμικά όργανα· το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή. 

[11] Βλ. υποσημειώσεις 6-8, 9-10 ανωτέρω.