Αξιότιμη κ. X,

Αναφέρομαι στην επιστολή του Γραφείου μου της 19ης Φεβρουαρίου 2024 με την οποία γνωστοποιήσαμε στον EUAA ότι λάβαμε καταγγελία από δύο οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, την I Have Rights και την Avocats Sans Frontières France.

Η καταγγελία αφορά τον τρόπο με τον οποίο ο EUAA διεξάγει συνεντεύξεις με αιτούντες άσυλο στη Σάμο, καθώς και την εικαζόμενη έλλειψη έρευνας σχετικά με τις σχετικές καταγγελίες που υποβάλλονται από αιτούντες ή από τους εκπροσώπους τους. Οι καταγγέλλοντες ανησυχούν επίσης ευρύτερα για τον τρόπο με τον οποίο ο EUAA αντιμετωπίζει και διερευνά καταγγελίες για παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων που διαπράττονται από το προσωπικό του ή από κράτος μέλος υποδοχής κατά τη διάρκεια επιχείρησης σε χώρα.

Στις 18 Απριλίου 2024, μετά την έναρξη της έρευνάς μου, ο EUAA απάντησε στις επιστολές των καταγγελλόντων του Νοεμβρίου 2022 και του Ιουνίου 2023 και εξέτασε άλλα στοιχεία που τέθηκαν στην καταγγελία τους. Σας ευχαριστώ για την καλή συνεργασία μέχρι σήμερα.

Στην απάντησή τους της 28ης Μαΐου 2024, την οποία λάβατε επίσης, οι καταγγέλλοντες εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για την απάντηση του EUAA. Ως εκ τούτου, αποφάσισα να συνεχίσω την έρευνά μου επί του θέματος.

Ως πρώτο βήμα, αποφάσισα ότι είναι απαραίτητο η ερευνητική μου ομάδα να επιθεωρήσει τα ακόλουθα έγγραφα:

• τον φάκελο των δύο καταγγελιών (28.11.2022 και 13.06.2023), συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών ανταλλαγών του EUAA σε σχέση με τις εν λόγω καταγγελίες και όλων των εγγράφων που σχετίζονται με τα βήματα που περιέγραψε ο EUAA στην απάντησή του προς τους καταγγέλλοντες·[1]
• Μηνιαίες εκθέσεις από τον/τους υπεύθυνο/-ους επιτόπιας υποστήριξης της Σάμου, τον/τους επικεφαλής ομάδας και τους χειριστές υποθέσεων στο πλαίσιο του EL-AS 1.1 του επιχειρησιακού σχεδίου EUAA-Ελλάδας [2], από τον Οκτώβριο του 2022 έως τον Σεπτέμβριο του 2023·
• Τα ελληνικά σχέδια κατάρτισης για το 2022, το 2023 και το 2024, καθώς και η συμμετοχή των χειριστών υποθέσεων της Σάμου για τα έτη αυτά·
• τους φακέλους του μηχανισμού καταγγελιών και του μηχανισμού κλιμάκωσης, συμπεριλαμβανομένης επισκόπησης του χρονοδιαγράμματος για τη δημιουργία αμφότερων των μηχανισμών·
• αναφορές πιθανών παραβιάσεων του κώδικα δεοντολογίας που έλαβε ο EUAA όσον αφορά τη Σάμο μεταξύ Ιουνίου 2022 και Μαρτίου 2024· καθώς και κάθε άλλη έκθεση που προκάλεσε συζήτηση σχετικά με πιθανή αναστολή ή τερματισμό των δραστηριοτήτων στη Σάμο (ανεξάρτητα από τον μηχανισμό κλιμάκωσης) κατά την ίδια χρονική περίοδο. 

Θα σας παρακαλούσα να διαβιβάσετε τα εν λόγω έγγραφα, κατά προτίμηση σε ηλεκτρονική μορφή, έως τις 12 Αυγούστου 2024.[3] Πληροφορίες ή έγγραφα που το θεσμικό σας όργανο θεωρεί εμπιστευτικά δεν θα κοινοποιηθούν στον καταγγέλλοντα ή σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο χωρίς την προηγούμενη συμφωνία του EUAA. [4]

Μετά την επιθεώρηση των εγγράφων, ενδέχεται να χρειαστεί συνάντηση μεταξύ της ερευνητικής μου ομάδας και των αρμόδιων εκπροσώπων του EUAA για να συζητηθεί η υπόθεση.

Αρμόδια για τις έρευνες είναι η κα Amandine Le Bellec.

Με εκτίμηση,

Emily O'Reilly
Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια

Στρασβούργο, 11/07/2024

[1] Αντιλαμβανόμαστε από την απάντηση του EUAA ότι αυτό περιλαμβάνει: την έκθεση ποιοτικής ανατροφοδότησης του 2022 και την έκθεση ποιοτικής ανατροφοδότησης του 2023 σχετικά με τα τρωτά σημεία, ανατροφοδότηση που δόθηκε στους χειριστές υποθέσεων της Σάμου (για παράδειγμα μέσω εργαλείων διασφάλισης ποιότητας)· πρακτικά των μηνιαίων συνεδριάσεων των επικεφαλής ομάδων του EUAA και των σημείων επαφής για την ποιότητα του GAS και έγγραφα που ανταλλάσσονται στο πλαίσιο των εν λόγω συνεδριάσεων από τον Νοέμβριο του 2022 έως τον Μάρτιο του 2024· όλα τα έγγραφα που σχετίζονται με τη συμμετοχή των χειριστών υποθέσεων της Σάμου σε συνεδρίες καθοδήγησης (συμπεριλαμβανομένου του σκεπτικού για τη διοργάνωση αυτών των συνεδριών και των αποτελεσμάτων τους)· όλα τα έγγραφα που σχετίζονται με τη διαδικασία παρακολούθησης που πραγματοποιήθηκε στη Σάμο τον Ιούνιο του 2023 (συμπεριλαμβανομένης τυχόν έκθεσης που ακολούθησε)· όλα τα έγγραφα που σχετίζονται με τη συμμετοχή του επικεφαλής της ομάδας της Σάμου σε εργαστήρια και τις πληροφορίες που ανταλλάσσονται στη συνέχεια με την ομάδα της Σάμου· οδηγίες της GAS όσον αφορά τις επαναπροωθήσεις και τον νέο μηχανισμό καταγγελιών της· Οδηγίες του EUAA όσον αφορά την αναφορά παραβιάσεων των θεμελιωδών δικαιωμάτων, τις αναφορές που ελήφθησαν από τους χειριστές υποθέσεων έκτοτε και τις σχετικές επισκοπήσεις που παρασχέθηκαν στην GAS, στον ΥΘΔ του ελληνικού Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και στον ΥΘΔ του EUAA έως τον Μάρτιο του 2024. Για περισσότερες λεπτομέρειες, βλ. σ. 10-12 της απάντησης του EUAA.

[2] Διατίθεται στη διεύθυνση: https://euaa.europa.eu/sites/default/files/EL_OP_amendment_3_FINAL.pdf

[3] Σε περίπτωση που το προσωπικό σας έχει απορίες ή δυσκολίες όσον αφορά την ανάκτηση και την κοινοποίηση των ζητούμενων εγγράφων στο Γραφείο μου εντός της καθορισμένης προθεσμίας, επικοινωνήστε με τον αρμόδιο για τις έρευνες υπάλληλο, τα στοιχεία επικοινωνίας του οποίου αναφέρονται στην παρούσα επιστολή.

[4] Παρακαλείσθε να σημειώσετε σαφώς το εν λόγω υλικό ως «εμπιστευτικό». Τα κρυπτογραφημένα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μπορούν να σταλούν στο ειδικό γραμματοκιβώτιό μας. Οι πληροφορίες και τα έγγραφα αυτού του είδους θα διαγραφούν από τους φακέλους του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή λίγο μετά το πέρας της έρευνας.