Η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια Teresa Anjinho ξεκίνησε έρευνα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διασφαλίζει τη διαφάνεια, τη συμμετοχικότητα και τη λογοδοσία κατά την έγκριση εναρμονισμένων προτύπων για την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ).

Η έρευνα ακολουθεί καταγγελία οργάνωσης της κοινωνίας των πολιτών την οποία αφορά το γεγονός ότι οι οργανισμοί τυποποίησης που είναι αρμόδιοι για την ανάπτυξη των προτύπων για την Επιτροπή δεν υποχρεούνται να δημοσιοποιούν πληροφορίες σχετικά με τα άτομα που εργάζονται σε αυτά και δεν δημοσιεύουν τα πρακτικά των συνεδριάσεών τους. Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται επίσης ότι η Επιτροπή δεν εξασφάλισε ισόρροπη εκπροσώπηση των συμφερόντων στη διαδικασία τυποποίησης.

Ως πρώτο βήμα της έρευνας, η Διαμεσολαβήτρια ζήτησε από την Επιτροπή να απαντήσει σε μια σειρά ερωτήσεων σχετικά με θέματα όπως η σύνθεση της ομάδας που προετοιμάζει τα πρότυπα, οι κανόνες διαφάνειας που εφαρμόζονται από τους οργανισμούς τυποποίησης, ο τρόπος με τον οποίο η Επιτροπή διαχειρίζεται και παρακολουθεί τη διαδικασία τυποποίησης και ο τρόπος με τον οποίο θα επανεξετάσει τα αποτελέσματά της.

Η Διαμεσολαβήτρια ζήτησε επίσης από την Επιτροπή να παράσχει στην ομάδα έρευνας της ορισμένα έγγραφα σχετικά με το θέμα.

Ιστορικό

Τα εναρμονισμένα πρότυπα είναι ευρωπαϊκά πρότυπα που έχουν αναπτυχθεί από αναγνωρισμένο ευρωπαϊκό οργανισμό τυποποίησης κατόπιν αιτήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι εταιρείες μπορούν να χρησιμοποιούν εναρμονισμένα πρότυπα για να αποδεικνύουν ότι τα προϊόντα, οι υπηρεσίες ή οι διαδικασίες συμμορφώνονται με τη σχετική νομοθεσία της ΕΕ, η οποία τους επιτρέπει να έχουν πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ.

Τον Μάιο του 2023 η Επιτροπή εξέδωσε αίτημα τυποποίησης σχετικά με την πράξη για την ΤΝ σε δύο ιδιωτικούς ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης: την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (CEN) και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης (CENELEC). Η Επιτροπή τους ζήτησε να διασφαλίσουν ότι τα εναρμονισμένα πρότυπα θα συμβάλουν στην ελαχιστοποίηση των κινδύνων που απορρέουν από την ΤΝ για την ασφάλεια και τα θεμελιώδη δικαιώματα. Αυτό σημαίνει ότι οι εν λόγω οργανισμοί θα πρέπει να αντιμετωπίσουν όχι μόνο τεχνικά ζητήματα αλλά και ευρύτερες επιλογές διακριτικής ευχέρειας όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να σχεδιάζονται και να χρησιμοποιούνται τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου για τη διασφάλιση της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ΕΕ.