Η Διαμεσολαβήτρια επέκρινε την Επιτροπή για το γεγονός ότι δεν είναι διαφανής όσον αφορά τις πληροφορίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα στις οποίες βασίστηκε πριν από την υπογραφή συμφωνίας με την Τυνησία, η οποία περιλαμβάνει κονδύλια της ΕΕ για τη διαχείριση των συνόρων. Κάλεσε επίσης την Επιτροπή να καθορίσει ρητά κριτήρια για την αναστολή της χρηματοδότησης της ΕΕ.

Η Επιτροπή δεν έχει δημοσιεύσει πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία διαχείρισης κινδύνου στην οποία βασίστηκε για το μνημόνιο συνεννόησης του 2023, παρά τις ανησυχίες του κοινού σχετικά με την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τυνησία, ιδίως όσον αφορά τη μεταχείριση των μεταναστών.

Το μνημόνιο συνεννόησης περιλαμβάνει διατάξεις σχετικά με την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης, καθώς και χρηματοδοτική στήριξη της ΕΕ για την παροχή εξοπλισμού, κατάρτισης και τεχνικής υποστήριξης για τη διαχείριση των συνόρων της Τυνησίας, για την καταπολέμηση των επιχειρήσεων κατά της παράνομης διακίνησης και για την ενίσχυση του ελέγχου των συνόρων.

Σε έρευνα, η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι, παρά τους επανειλημμένους ισχυρισμούς ότι δεν ήταν υποχρεωμένη να διενεργήσει ρητή εκτίμηση επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα (HRIA) πριν από την υπογραφή της συμφωνίας, η Επιτροπή είχε στην πραγματικότητα ολοκληρώσει παρόμοια διαδικασία αξιολόγησης.

Μολονότι είναι θετικό το γεγονός ότι η Επιτροπή επαλήθευσε την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τυνησία, μεταξύ άλλων μέσω εκθέσεων της αντιπροσωπείας της ΕΕ στη χώρα, θα ήταν προτιμότερη μια επίσημη εκτίμηση των επιπτώσεων της συμφωνίας στα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι εν λόγω επίσημες αξιολογήσεις δημοσιοποιούνται, γεγονός που μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των μέτρων μετριασμού που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση τυχόν προβλημάτων ανθρωπίνων δικαιωμάτων που προκύπτουν από τη συμφωνία.

Η Διαμεσολαβήτρια κάλεσε την Επιτροπή να δημοσιεύσει περίληψη της διαδικασίας διαχείρισης κινδύνου στον ιστότοπό της.

Κριτήρια αναστολής της χρηματοδότησης

Στα πορίσματα της έρευνάς της, η Διαμεσολαβήτρια τόνισε ότι η Επιτροπή έχει την υποχρέωση να διασφαλίζει ότι τα κονδύλια της ΕΕ δεν στηρίζουν δράσεις που παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ζήτησε από την Επιτροπή να καθορίσει και να δημοσιεύσει συγκεκριμένα κριτήρια για το πότε θα αναστείλει τη χρηματοδότηση της ΕΕ για έργα στην Τυνησία λόγω παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να ενθαρρύνει τις οργανώσεις που παρακολουθούν τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τυνησία να δημιουργήσουν μηχανισμούς υποβολής καταγγελιών στο πλαίσιο των οποίων τα άτομα θα μπορούν να καταγγέλλουν εικαζόμενες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους κατά την εκτέλεση των κονδυλίων. Η Επιτροπή βασίζεται σε εκθέσεις των εν λόγω οργανισμών, μεταξύ των οποίων ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης και ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, προκειμένου να εντοπίσει παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.  

Σημειώνοντας ότι είναι δύσκολο για το κοινό να έχει πλήρη εικόνα της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η Διαμεσολαβήτρια ζήτησε από την Επιτροπή να συγκεντρώσει πληροφορίες σχετικά με την παρακολούθησή της σε ένα ενιαίο έγγραφο, να δημοσιεύσει το έγγραφο και να το επικαιροποιεί τακτικά.