Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,

Σας απευθύνω την παρούσα επιστολή σχετικά με την επιστολή της Επιτροπής της 1ης Ιουλίου 2022, η οποία απαντούσε στο αίτημά μου για παροχή πληροφοριών της 24ης Φεβρουαρίου 2022. Στην εν λόγω αίτηση, ζήτησα τις απόψεις σας σχετικά με διάφορα θέματα που αφορούν τη διαφάνεια και τη λογοδοσία του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ). Αυτές αφορούσαν τη διαφάνεια των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και την αξιολόγησή τους· τις απαιτήσεις πληροφόρησης, επικοινωνίας και δημοσιότητας του ΜΑΑ· και τους μηχανισμούς που έχουν τεθεί σε εφαρμογή για την εποπτεία της χρήσης των κονδυλίων.

Στην απάντησή της, η Επιτροπή αναγνώρισε τη σημασία των υψηλών προτύπων διαφάνειας και λογοδοσίας κατά την εφαρμογή του ΜΑΑ. Όπως ίσως γνωρίζετε, η Υπηρεσία μου έχει εν τω μεταξύ λάβει αρκετές καταγγελίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή χειρίστηκε αιτήματα πρόσβασης του κοινού σε έγγραφα που αφορούν εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.^[1] Είναι ενθαρρυντικό να διαβάζουμε ότι η Επιτροπή εξακολουθεί να εξετάζει τρόπους για την περαιτέρω αύξηση της προορατικής δημοσίευσης εγγράφων που σχετίζονται με τον ΜΑΑ.

Η ερευνητική μου ομάδα ανέλυσε προσεκτικά την απάντηση της Επιτροπής και, βάσει αυτού, εντόπισα τώρα ορισμένα θέματα για τα οποία θα ήθελα να λάβω περαιτέρω διευκρινίσεις από την Επιτροπή. Έχω θέσει σχετικές ερωτήσεις στο παράρτημα της παρούσας επιστολής.

Θα σας παρακαλούσα να απαντήσετε με τις απόψεις της Επιτροπής σχετικά με τα θέματα αυτά έως την 1η Δεκεμβρίου 2022, εάν είναι δυνατόν. Σε περίπτωση που χρειαστούν περαιτέρω πληροφορίες ή διευκρινίσεις, οι υπηρεσίες της Επιτροπής μπορούν να επικοινωνήσουν με την κ. Leticia Díez Sánchez.

Με εκτίμηση,

Emily O'Reilly
Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια

Στρασβούργο, 05/10/2022

Παράρτημα

1. Διαφάνεια των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και αξιολόγησή τους

Στην απάντησή της, η Επιτροπή εξηγεί ότι ο κανονισμός ΜΑΑ δεν περιέχει ρήτρα σχετικά με τη δημοσίευση των εθνικών σχεδίων. Η Επιτροπή προσθέτει ότι, «από τη στιγμή που τα σχέδια αντικατοπτρίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου, η εκτέλεσή τους καθίσταται ζήτημα εκτέλεσης του προϋπολογισμού της Ένωσης».

Θα μπορούσε η Επιτροπή να εξηγήσει ποια μέρη των εθνικών σχεδίων «αντικατοπτρίζονται» στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου;

Η Επιτροπή δηλώνει επίσης ότι τα σχέδια που υπέβαλαν επίσημα τα κράτη μέλη κοινοποιήθηκαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 25 του κανονισμού ΜΑΑ. Στην έκθεσή της σχετικά με την εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ^[2], η Επιτροπή ανέφερε ότι παρείχε μηχανικές μεταφράσεις στην αγγλική γλώσσα όλων των υποβληθέντων σχεδίων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για τη διευκόλυνση της επανεξέτασής τους.

Θα ήταν έτοιμη η Επιτροπή να δημοσιοποιήσει αυτές τις μεταφράσεις των εθνικών σχεδίων, με τις κατάλληλες δηλώσεις αποποίησης ευθύνης;

Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι έχει λάβει 110 αιτήσεις πρόσβασης σε έγγραφα σχετικά με τον ΜΑΑ και ότι, σε απάντηση, γνωστοποίησε περίπου 1600 έγγραφα σχετικά με διάφορα εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

Θα μπορούσε η Επιτροπή να αναφέρει τη φύση των εγγράφων στα οποία χορήγησε πρόσβαση στο κοινό; Λόγω του σημαντικού αριθμού εγγράφων που δημοσιοποιούνται κατόπιν αιτήματος, έχει εντοπίσει η Επιτροπή τυχόν κατηγορίες εγγράφων που θα εξέταζε το ενδεχόμενο να δημοσιοποιήσει προορατικά στο μέλλον;

2. Πληροφόρηση, επικοινωνία και δημοσιότητα

Η Επιτροπή δηλώνει ότι δεν έχει νομική βάση για να υποχρεώσει όλα τα κράτη μέλη να ακολουθούν κοινή προσέγγιση όσον αφορά την ενημέρωση, την επικοινωνία και τη δημοσιότητα των εθνικών σχεδίων και τη χρήση των κονδυλίων ανάκαμψης. Αντιλαμβάνομαι ότι τα κράτη μέλη περιέλαβαν περιγραφή των εθνικών στρατηγικών επικοινωνίας τους στα σχέδιά τους και ότι η Επιτροπή έλεγξε κατά πόσον οι εν λόγω στρατηγικές επικοινωνίας πληρούσαν τις ελάχιστες απαιτήσεις προβολής και επικοινωνίας που ισχύουν για τα ταμεία της ΕΕ, όπως ορίζονται στον κανονισμό ΜΑΑ, καθώς και στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/241 ^[3].

Θα μπορούσε η Επιτροπή να εξηγήσει τον τρόπο με τον οποίο αξιολόγησε τις απαιτήσεις πληροφόρησης, επικοινωνίας και δημοσιότητας των εθνικών σχεδίων; Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή μπορεί να παραπέμπει στις εσωτερικές κατευθυντήριες γραμμές και τους καταλόγους ελέγχου που έχει καταρτίσει πριν από την αξιολόγησή της.

3. Εποπτικοί μηχανισμοί

Στην απάντησή της, η Επιτροπή εξηγεί ότι θα διενεργήσει κατασταλτικούς ελέγχους σχετικά με τα ορόσημα και τους στόχους και θα διενεργήσει ελέγχους συστημάτων των συστημάτων παρακολούθησης και ελέγχου.

Θα μπορούσε η Επιτροπή να εξηγήσει ακριβώς ποιοι μηχανισμοί ελέγχου και λογιστικού ελέγχου θα εφαρμόσει και υπό ποιες συνθήκες θα χρησιμοποιηθούν;

Επιπλέον, η Επιτροπή δηλώνει ότι μπορεί να ζητηθεί από τα κράτη μέλη να παρέχουν πρόσβαση σε δεδομένα σχετικά με τους τελικούς αποδέκτες για σκοπούς λογιστικών και λοιπών ελέγχων. Αναφέρομαι στην προηγούμενη επιστολή μου, στην οποία ρώτησα την Επιτροπή υπό ποιες συνθήκες θα ζητήσει λεπτομερή απολογισμό των τελικών αποδεκτών των κονδυλίων από τα κράτη μέλη.

Θα μπορούσε η Επιτροπή να αποσαφηνίσει ποιες περιστάσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αίτημα της Επιτροπής για δεδομένα σχετικά με τους τελικούς αποδέκτες;

Τέλος, η Επιτροπή αναφέρει ότι η δημοσίευση ορισμένων πληροφοριών σχετικά με τους τελικούς αποδέκτες της χρηματοδότησης μπορεί να είναι υποχρεωτική σύμφωνα με ορισμένους κανόνες της ΕΕ, για παράδειγμα σε σχέση με σκοπούς καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Θα μπορούσε η Επιτροπή να εξηγήσει ποιες πληροφορίες θα πρέπει να δημοσιεύουν τα κράτη μέλη και υπό ποιους κανόνες;

[1] Αφορούν τη δανική και τη σουηδική

(https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/61681), τα γαλλικά (https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/61897), τα ολλανδικά (https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/61847) και τα γερμανικά (https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/60962) εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

[2] https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/com_2022_75_1_en.pdf. 

[3] Ό.π.