Προλογος

Τον Φεβρουάριο του 2025, ανέλαβα τα καθήκοντά μου με την ακλόνητη δέσμευση ότι επίκεντρο του έργου μου θα αποτελούσε η υπεράσπιση των δικαιωμάτων των πολιτών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Έναν χρόνο αργότερα, σε μια Ευρώπη που αλλάζει ραγδαία, η δέσμευση αυτή παραμένει εξίσου σημαντική όσο ποτέ άλλοτε. Οι κοινές αξίες μας και τα δημοκρατικά μας συστήματα αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις — γεωπολιτικές εντάσεις, τεχνολογικές διαταραχές και αυξανόμενη πίεση στην εμπιστοσύνη του κοινού.

Σε περιόδους αβεβαιότητας, οι πολίτες δικαιολογημένα έχουν υψηλότερες προσδοκίες: μεγαλύτερη διαφάνεια, μεγαλύτερη λογοδοσία και ουσιαστικότερη συμμετοχή. Παράλληλα, τα θεσμικά όργανα και οι φορείς λήψης αποφάσεων συχνά υφίστανται πίεση, καθώς πρέπει να διαχειρίζονται πολύπλοκες διαδικασίες επιδιώκοντας ταυτόχρονα την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων. Η απόκλιση ανάμεσα στις προσδοκίες και τα πραγματικά αποτελέσματα μπορεί να διευρυνθεί γρήγορα.

Σε αυτή την καθοριστική στιγμή, το έργο του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή αποδεικνύεται όχι μόνο σημαντικό, αλλά και ουσιαστικό, καθώς αποτελεί θεμελιώδη εγγύηση που προάγει τη λογοδοσία και προστατεύει τα δικαιώματα των πολιτών τώρα που αυτό είναι πιο αναγκαίο από ποτέ.

Ως ανεξάρτητη και αμερόληπτη φωνή, ο Διαμεσολαβητής συμβάλλει στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ των πολιτών και των θεσμικών οργάνων. Με αυτόν τον τρόπο, ενισχύουμε τη σχέση εμπιστοσύνης που όχι μόνο στηρίζει τους δημοκρατικούς μας θεσμούς, αλλά και διασφαλίζει ότι το ευρωπαϊκό εγχείρημα παραμένει πιστό στις βασικές του αξίες και αρχές.

Η έρευνα Omnibus I καταδεικνύει με σαφήνεια τις προκλήσεις με τις οποίες έρχεται αντιμέτωπη η ευρωπαϊκή διαδικασία λήψης αποφάσεων μέσα σε ένα κλίμα μόνιμης διαχείρισης κρίσεων. Καθώς η χάραξη πολιτικής στην ΕΕ επιταχύνεται κατόπιν γεωπολιτικών και τεχνολογικών πιέσεων, το επείγον καθίσταται ο κανόνας. Ωστόσο, η ταχύτητα δεν πρέπει να αποβαίνει εις βάρος της νομιμότητας. Στα πορίσματά μου καταδείχθηκε ότι η ανάληψη ταχείας νομοθετικής δράσης και ο σεβασμός των θεμελιωδών αρχών της ΕΕ πρέπει να συμβαδίζουν. Η θέσπιση νόμων με ταχύτερους ρυθμούς εξακολουθεί να απαιτεί στέρεες δημοκρατικές βάσεις.

Η προώθηση και η διασφάλιση της χρηστής διοίκησης έχουν καθοριστική σημασία για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων. Οι συναντήσεις μου το 2025 με τους επικεφαλής των θεσμικών οργάνων της ΕΕ αποτέλεσαν ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση μιας προσέγγισης που εστιάζει στην εξεύρεση λύσεων. Μέσα από τον εποικοδομητικό διάλογο που βασίζεται στην εμπιστοσύνη, στηρίζουμε τα θεσμικά όργανα στην επίτευξη αποτελεσμάτων, προάγοντας παράλληλα τη συμμετοχή, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία — τα βασικά πρότυπα της ορθής διοικητικής πρακτικής.

Η διαφάνεια αποτελεί ένα ακόμη θεμελιώδες συστατικό της χρηστής διοίκησης. Σημαντικό μέρος του έργου μας επικεντρώνεται στη διασφάλιση της πρόσβασης του κοινού σε έγγραφα, η οποία παρέχει στους πολίτες τη δυνατότητα να παρακολουθούν και να ελέγχουν ενδελεχώς τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Εν προκειμένω εξακολουθούν να απαιτούνται βελτιώσεις, ιδίως σε ό,τι αφορά την έγκαιρη και συνεπή διεκπεραίωση των αιτημάτων πρόσβασης. Η ενίσχυση των εν λόγω πρακτικών θα ενισχύσει τη λογοδοσία και την εμπιστοσύνη του κοινού.

Το 2025, συμπληρώνοντας τρεις δεκαετίες λειτουργίας, βρεθήκαμε αντιμέτωποι επίσης με έναν πρωτοφανή αριθμό αναφορών. Η αύξηση αυτή μπορεί να αντικατοπτρίζει τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση τόσο σχετικά με τον ρόλο μας όσο και σχετικά με τα δικαιώματα των πολιτών βάσει του δικαίου της ΕΕ. Αντανακλά επίσης τις ευρύτερες εξελίξεις της ψηφιακής εποχής: την αυξημένη προσβασιμότητα στις διοικητικές διαδικασίες, τις μεταβαλλόμενες προσδοκίες όσον αφορά την ικανότητα ανταπόκρισης, καθώς και τον αυξανόμενο αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης στη δημόσια διοίκηση. Οι εν λόγω εξελίξεις δημιουργούν σημαντικές ευκαιρίες, αλλά και νέες απαιτήσεις.

Οι προκάτοχοί μου συχνά περιέγραφαν το Γραφείο του Διαμεσολαβητή ως έναν μικρό οργανισμό με σημαντική αποστολή. Η αποστολή αυτή καθορίζεται σήμερα από τη στρατηγική που έχω υιοθετήσει, η οποία στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: την προσεκτική ακρόαση των αναφορών των πολιτών, την άσκηση των εξουσιών μας λήψης αποφάσεων με ορθή κρίση και αποτελεσματικότητα, καθώς και την ενίσχυση των συνεργασιών που βελτιώνουν την ποιότητα της διοίκησης της ΕΕ. Στο σύνολό τους, οι εν λόγω προτεραιότητες αποτελούν το θεμέλιο του έργου μας, δηλαδή την οικοδόμηση μιας εποικοδομητικής γέφυρας μεταξύ των Ευρωπαίων και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ.

Η επιχειρησιακή αριστεία αποτελεί μια άλλη κεντρική συνιστώσα αυτής της στρατηγικής. Το 2026, θα επικεντρωθούμε στην προσαρμογή της εσωτερικής μας οργάνωσης στις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις, στην ενίσχυση των δυνατοτήτων μας στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και στη διασφάλιση ότι οι τεχνολογικές εξελίξεις συνοδεύονται από τα κατάλληλα μέτρα προστασίας.

Η σαφής επικοινωνία παραμένει εξίσου απαραίτητη. Λειτουργούμε όλο και περισσότερο ως «καταρτισμένοι μεσάζοντες» ανάμεσα στα θεσμικά όργανα και τους πολίτες, εξηγώντας τις πολύπλοκες διοικητικές διαδικασίες με κατανοητή γλώσσα. Η προώθηση της απλής και κατανοητής γλώσσας δεν είναι θέμα ύφους. Είναι θέμα προσβασιμότητας και δικαιοσύνης.

Τέλος, η δέσμευσή μας διαμορφώνει επίσης το έργο μας στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Δικτύου Διαμεσολαβητών, το οποίο έχω την τιμή να συντονίζω. Η συνεργασία μας σε ολόκληρη την Ευρώπη ενισχύει τα διοικητικά πρότυπα και προάγει την κοινή μάθηση. Εν όψει του εορτασμού της 30ής επετείου του Δικτύου το 2026, θα αξιοποιήσουμε αυτό το ορόσημο προκειμένου να αναδείξουμε τη συλλογική μας συνεισφορά στην προώθηση της χρηστής διοίκησης σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Καθώς προχωρά το 2026, η ευθύνη που έχουμε ως θεματοφύλακες της δικαιοσύνης, της διαφάνειας και της λογοδοσίας δοκιμάζεται από διάφορες προκλήσεις που απαιτούν επαγρύπνηση και ηγετική στάση. Οφείλουμε να συνεχίσουμε να προασπίζουμε τη χρηστή διοίκηση, όχι ως αφηρημένο ιδανικό, αλλά ως θεμέλιο μιας Ένωσης που ακούει τους πολίτες της.

«Στο Γραφείο του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, η αποφασιστικότητά μας, η συνεργασία μας και η ακλόνητη προσήλωσή μας στις κοινές ευρωπαϊκές αξίες θα ενισχυθούν, με στόχο την προάσπιση της δημοκρατίας – μία αναφορά, μία λύση και μία απόφαση κάθε φορά.»

Teresa Anjinho, Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια

1. Στρατηγικη

Οικοδόμηση εμπιστοσύνης, προώθηση αλλαγών

Στρατηγική του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή για την περίοδο 2025-2029

Η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια δημοσίευσε τον Νοέμβριο τη στρατηγική του Γραφείου για τα έτη 2025-2029. Η εν λόγω στρατηγική θα καθοδηγεί τις δράσεις του Γραφείου, από τη διαχείριση των αναφορών έως τις εξωτερικές δραστηριότητες, την επικοινωνία και την εσωτερική διοίκηση.

Υπάρχουν τέσσερις γενικοί στόχοι: ενδυνάμωση των πολιτών, υλοποίηση θετικών αλλαγών, ενίσχυση των συνεργασιών και προώθηση της επιχειρησιακής ποιότητας και αποτελεσματικότητας:

• Ενδυνάμωση των πολιτών: Ευαισθητοποίηση των πολιτών και της κοινωνίας των πολιτών σχετικά με τον ρόλο του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή και διασφάλιση ότι η φωνή τους ακούγεται και τα δικαιώματά τους γίνονται σεβαστά.
• Υλοποίηση θετικών αλλαγών: Προώθηση θεσμικών αλλαγών και ενίσχυση της χρηστής διοίκησης μέσω της προαγωγής της δικαιοσύνης, της ακεραιότητας, της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης.
• Ενίσχυση εταιρικών σχέσεων: Προσέγγιση και καλλιέργεια σχέσεων συνεργασίας με τα ενδιαφερόμενα μέρη, οι οποίες μπορούν να στηρίξουν και να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα του Διαμεσολαβητή όσον αφορά την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και την προώθηση της χρηστής διοίκησης.
• Προώθηση της επιχειρησιακής ποιότητας και αποτελεσματικότητας: Προώθηση ενός μακρόπνοου, προσαρμόσιμου και προσανατολισμένου στην εξυπηρέτηση Γραφείου του Διαμεσολαβητή, το οποίο θα αναδεικνύει παραδείγματα βέλτιστων πρακτικών, θα ενστερνίζεται την καινοτομία και θα ανταποκρίνεται στις εξελισσόμενες τάσεις και ανάγκες.

Οι στόχοι βασίζονται στις αρχές και τις αξίες του Γραφείου, μεταξύ άλλων τη δίκαιη και ισότιμη μεταχείριση των πολιτών και των οργανώσεων, την τήρηση των υψηλότερων προτύπων επαγγελματικής συμπεριφοράς και την προώθηση εποικοδομητικού διαλόγου και συνεργασίας με τα θεσμικά όργανα και τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Η υλοποίηση της στρατηγικής θα παρακολουθείται μέσω ενός ετήσιου σχεδίου, σε συνδυασμό με μετρήσιμους ετήσιους στόχους, με σκοπό την επίτευξη των στόχων και των προτεραιοτήτων της.

2. Το 2025 με μια ματια

3. Βασικα θεματα

Ο Διαμεσολαβητής βοηθά πολίτες, επιχειρήσεις και οργανισμούς που αντιμετωπίζουν προβλήματα με τη διοίκηση της ΕΕ. Τα προβλήματα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τις δυσκολίες όσον αφορά τη συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων, την καθυστέρηση ή την άρνηση πρόσβασης σε έγγραφα, ζητήματα ακεραιότητας, τις παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων και ζητήματα που αφορούν τη σύναψη συμβάσεων. Στις ενότητες που ακολουθούν παρουσιάζεται επισκόπηση των βασικών ερευνών που σχετίζονται με συγκεκριμένους τομείς.

3.1. Συμμετοχική λήψη αποφάσεων

Η συμμετοχική λήψη αποφάσεων αποτέλεσε βασικό ζήτημα για το Γραφείο του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή το 2025, καθώς οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών υπέβαλαν αναφορές σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απλοποίησε την υφιστάμενη νομοθεσία ή θέσπισε νέα νομοθεσία προκειμένου να ανταποκριθεί στις νέες προτεραιότητες πολιτικής.

---

3.2. Λογοδοσία στη λήψη αποφάσεων

---

3.3. Διαφάνεια

Τα ζητήματα διαφάνειας, και ιδίως τα αιτήματα πρόσβασης σε έγγραφα, συνέχισαν να αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο ποσοστό (35 %) των αιτημάτων το 2025. Ο Διαμεσολαβητής έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι η νομοθεσία που διέπει την πρόσβαση στα έγγραφα της ΕΕ (κανονισμός 1049/2001) εφαρμόζεται με αυστηρό και δίκαιο τρόπο από τη διοίκηση της ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι όσοι υποβάλλουν αίτημα για πρόσβαση σε έγγραφα θα πρέπει είτε να λαμβάνουν εγκαίρως τα έγγραφα που ζητούν είτε να λαμβάνουν δεόντως αιτιολογημένες εξηγήσεις για τη μη χορήγηση πρόσβασης.

3.4. Πρότυπα επαγγελματικής ακεραιότητας

---

3.5. Θεμελιώδη δικαιώματα

---

3.6. Προσωπικό της ΕΕ

Η Διαμεσολαβήτρια εξέτασε το 2025 μια σειρά αναφορών σχετικά με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Επιλογής Προσωπικού (EPSO). Σε πολλές έρευνες, η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι η EPSO είχε ενεργήσει ευλόγως, αλλά σε μία έρευνα διαπίστωσε κακοδιοίκηση όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε αναφορά που αφορούσε τεχνικά ζητήματα στο πλαίσιο διαδικασίας εξ αποστάσεως δοκιμασίας σε διαδικασία επιλογής προσωπικού. Σε άλλη έρευνα, η Διαμεσολαβήτρια πρότεινε στην EPSO να παρέχει στο μέλλον σαφείς και πλήρεις απαντήσεις στους υποψηφίους που έχουν υποβάλει αίτημα επανεξέτασης. Στην απάντηση θα πρέπει να ενημερώνονται σχετικά με το αν πραγματοποιήθηκε επανεξέταση καθώς και σχετικά με τους λόγους της απόφασης της EPSO. Σε περαιτέρω έρευνα, η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε κακοδιοίκηση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η EPSO χειρίστηκε το αίτημα υποψήφιας που είχε γεννήσει προσφάτως και επιθυμούσε να προγραμματίσει εκ νέου προφορική εξέταση.

---

3.7. Επιχορηγήσεις και συμβάσεις

4. Αναφορες και ερευνες: πως βοηθαμε το κοινο

Η βασική αποστολή του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή είναι να βοηθά τα άτομα και τις οργανώσεις που αντιμετωπίζουν προβλήματα με τη διοίκηση της ΕΕ, εξετάζοντας τις αναφορές που υποβάλλουν. Μέσω των ερευνών του, ο Διαμεσολαβητής δεν στοχεύει μόνο στην επίλυση αυτών των προβλημάτων, αλλά επιδιώκει επίσης την προώθηση ορθών διοικητικών πρακτικών στα θεσμικά όργανα της ΕΕ.

Το Γραφείο του Διαμεσολαβητή υιοθετεί μια προσέγγιση που εστιάζει στην εξεύρεση λύσεων κατά την εξέταση των αναφορών. Για να επιτευχθεί αυτό, το Γραφείο δίνει προτεραιότητα στη συνεργασία με τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ —μια μέθοδο που ενισχύει την εμπιστοσύνη στη διοίκηση της ΕΕ, επιτρέποντας παράλληλα στον Διαμεσολαβητή να ασκεί τα εποπτικά του καθήκοντα με πλήρως ανεξάρτητο τρόπο.

Η πολυμορφία που χαρακτηρίζει την ομάδα των αρμόδιων υπαλλήλων για την εξέταση υποθέσεων και ο πολύγλωσσος δικτυακός τόπος του Γραφείου αντικατοπτρίζουν τη δέσμευση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή να βοηθά όσους ζητούν τη συνδρομή του και στις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ.

Ενώ ο Διαμεσολαβητής δεν είναι πάντα σε θέση να ερευνά όλες τις αναφορές που λαμβάνει, το Γραφείο προσπαθεί παρά ταύτα να βοηθά όλους εκείνους που χρειάζονται βοήθεια.

Το 2025, σημειώθηκε απότομη αύξηση του αριθμού των αναφορών που εξέτασε το Γραφείο του Διαμεσολαβητή – κατά 54 % περισσότερες σε σύγκριση με το 2024. Αυτό θεωρείται ότι οφείλεται εν μέρει στο ότι οι ενδιαφερόμενοι ενημερώνονται για την ύπαρξη του Διαμεσολαβητή μέσω της χρήσης εργαλείων ΤΝ.

Είναι εξαιρετικά θετικό το γεγονός ότι υπάρχει μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση του κοινού σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα των πολιτών και το έργο μας, και ότι αυτή η αυξημένη ευαισθητοποίηση οδήγησε σε αύξηση κατά 19 % των ερευνών που κίνησε ο Διαμεσολαβητής κατά το περασμένο έτος. Ταυτόχρονα, η ραγδαία αύξηση των αναφορών και ο όγκος εργασίας που απαιτείται για την επεξεργασία και την ανάλυσή τους έχουν επιβαρύνει σημαντικά τους πόρους του Γραφείου.

Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη όταν οι συμβουλές που παρέχονται από την ΤΝ δεν είναι ακριβείς, οδηγώντας, μεταξύ άλλων, σε ραγδαία αύξηση των μη παραδεκτών αναφορών (+ 86 %). Οι εν λόγω αναφορές θεωρούνται συχνά μη παραδεκτές διότι ο ενδιαφερόμενος δεν απευθύνθηκε αρχικά στο οικείο θεσμικό όργανο. Ενώ τα προηγούμενα χρόνια το Γραφείο θα συμβούλευε τον ενδιαφερόμενο να απευθυνθεί πρώτα στο αρμόδιο θεσμικό όργανο, σε πολλές από αυτές τις νέες αναφορές το θεσμικό όργανο που αναφέρεται δεν είναι στην πραγματικότητα αρμόδιο για το συγκεκριμένο θέμα.

Άλλες αναφορές υποβάλλονται επειδή ο ενδιαφερόμενος δεν αποδέχεται το επιχείρημα ενός θεσμικού οργάνου της ΕΕ ότι το ίδιο δεν φέρει ευθύνη για το επίμαχο ζήτημα. Στη συνέχεια, ο ενδιαφερόμενος απευθύνεται στο Γραφείο του Διαμεσολαβητή, το οποίο, αφού εξετάζει την αναφορά και τα επιχειρήματα, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο οργανισμός της ΕΕ είχε δίκιο.

4.1. Είδος και προέλευση των αναφορών

4.1.1. Επισκόπηση αναφορών και στρατηγικών ερευνών

Ο Διαμεσολαβητής μπορεί να κινήσει έρευνα μόνο για αναφορές που εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιοτήτων του και πληρούν τα απαιτούμενα «κριτήρια παραδεκτού», όπως η προηγούμενη προσπάθεια του ενδιαφερόμενου να επιλύσει απευθείας το ζήτημα με το οικείο θεσμικό όργανο.

Τα θέματα που αποτελούν το αντικείμενο των εργασιών του Γραφείου προκύπτουν από το πεδίο αρμοδιοτήτων του Διαμεσολαβητή και από τις παραληφθείσες αναφορές. Ωστόσο, πέραν του βασικού έργου που σχετίζεται με τις αναφορές, ο Διαμεσολαβητής μπορεί επίσης να αναλαμβάνει στρατηγικές έρευνες για την αντιμετώπιση ευρύτερων συστημικών ζητημάτων που σχετίζονται με τη λειτουργία των θεσμικών οργάνων της ΕΕ ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, να κινεί αυτεπάγγελτες έρευνες κατόπιν αναφοράς που υποβάλλεται από ενδιαφερόμενο εκτός της ΕΕ.

4.1.2. Στρατηγικές έρευνες και στρατηγικές πρωτοβουλίες το 2025

Πέρα από τις έρευνες για συγκεκριμένες καταγγελίες κακοδιοίκησης στα θεσμικά όργανα της ΕΕ, ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής έχει επίσης την αρμοδιότητα ανάληψης προληπτικών δράσεων σε ευρύτερα στρατηγικά ζητήματα. Οι στρατηγικές έρευνες διερευνούν ευρύτερα συστημικά ζητήματα που επηρεάζουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, ενώ οι στρατηγικές πρωτοβουλίες συνιστούν αιτήματα για διευκρινίσεις και όχι επίσημες έρευνες.

Το 2025 η Διαμεσολαβήτρια κίνησε στρατηγική έρευνα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι οργανισμοί της ΕΕ χειρίζονται τις υποθέσεις μεταπήδησης προς ή από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα και περάτωσε τρεις στρατηγικές έρευνες. Οι δύο εξ αυτών αφορούσαν ζητήματα λογοδοσίας - πώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιμετωπίζει τα τρίτα μέρη που πληρώνουν για επαγγελματικά ταξίδια και φιλοξενία για τα μέλη του προσωπικού της, καθώς και πώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εφαρμόζει τους κανόνες που διέπουν τη διαφάνεια των ομάδων εμπειρογνωμόνων. Η τρίτη περατωθείσα στρατηγική έρευνα αφορούσε τη διαχείριση του κινδύνου που ενέχουν οι επικίνδυνες χημικές ουσίες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το Γραφείο περάτωσε επίσης μία στρατηγική πρωτοβουλία σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διασφαλίζει ότι οι αναθεωρημένοι κανόνες που διέπουν το κοινό σύστημα υγειονομικής ασφάλισης (ΚΣΥΑ) για το προσωπικό της ΕΕ εγγυώνται ολοκληρωμένη κάλυψη για ανάγκες υγείας που σχετίζονται με την αναπηρία.

4.1.3. Αναφορές που δεν εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιοτήτων του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή

Το 2025 το Γραφείο διεκπεραίωσε πρωτοφανή αριθμό αναφορών (2 249) που δεν ενέπιπταν στο πεδίο αρμοδιοτήτων του, συχνά διότι δεν σχετίζονταν με ενέργειες της διοίκησης της ΕΕ. Η αύξηση αυτή (+62 % σε σύγκριση με το 2024) φαίνεται να οφείλεται εν μέρει στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης κατά τη σύνταξη αναφορών. Οι αναφορές εκτός πεδίου αρμοδιοτήτων από την Ισπανία, τη Γερμανία και την Πολωνία αντιπροσώπευαν το 32 % του συνόλου των εν λόγω αναφορών. Η Ισπανία αντιπροσώπευε το 14 %, ενώ οι δύο άλλες χώρες αντιπροσώπευαν το 10 % και το 8 % αντίστοιχα.

Οι αναφορές σε σχέση με τις δημόσιες υπηρεσίες και τη διαφάνεια στη διοίκηση ήταν οι πιο συχνές, ενώ άλλες αφορούσαν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων και θεσμικών οργάνων, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών δικαστηρίων, της υγειονομικής περίθαλψης και της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων.

Άλλες αναφορές που έλαβε το Γραφείο αφορούσαν θεσμικά όργανα της ΕΕ, ιδίως την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά, καθώς οι αναφορές αφορούσαν πολιτικές δραστηριότητες ή τα πλεονεκτήματα της νομοθεσίας, δεν ενέπιπταν στην αρμοδιότητα του Διαμεσολαβητή.

Εκτός από τις αναφορές που υποβλήθηκαν από άτομα, επιχειρήσεις ή οργανισμούς, ο Διαμεσολαβητής έλαβε επίσης αρκετές μαζικές αναφορές που δεν ενέπιπταν στο πεδίο αρμοδιοτήτων του. Οι εν λόγω αναφορές αφορούσαν την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, την ευρωπαϊκή αμυντική πρωτοβουλία «Readiness 2030» και την ακύρωση των προεδρικών εκλογών του 2024 στη Ρουμανία.

Ο Διαμεσολαβητής απάντησε σε όλους όσοι ζήτησαν τη βοήθειά του στη γλώσσα στην οποία υπέβαλαν την αναφορά τους. Στις απαντήσεις αποσαφηνιζόταν το πεδίο αρμοδιοτήτων του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή και, στον βαθμό που ήταν εφικτό, υποδείχθηκε στους ενδιαφερομένους να απευθυνθούν σε άλλους φορείς που θα μπορούσαν να βοηθήσουν. Αν και αυτά ήταν συνήθως εθνικά και περιφερειακά όργανα διαμεσολάβησης, ο Διαμεσολαβητής κατηύθυνε επίσης τους ενδιαφερόμενους σε εθνικές δημόσιες αρχές καθώς και σε οργανώσεις προστασίας των δικαιωμάτων και των καταναλωτών στα κράτη μέλη.

Ανάλογα με το επίμαχο ζήτημα, και κατά περίπτωση, το Γραφείο παρότρυνε επίσης τους ενδιαφερομένους να απευθύνονται στα θεσμικά όργανα της ΕΕ (κυρίως στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο) ή σε πανευρωπαϊκά δίκτυα, όπως το Δίκτυο επίλυσης προβλημάτων στην εσωτερική αγορά (SOLVIT) και τα Ευρωπαϊκά Κέντρα Καταναλωτών.

Στους ενδιαφερομένους που εξέφραζαν δυσαρέσκεια για συγκεκριμένη νομοθεσία της ΕΕ, η Διαμεσολαβήτρια, κατά κανόνα συνιστούσε να απευθύνονται στην Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Οι ενδιαφερόμενοι που έθιξαν ζητήματα σχετικά με την εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ σε εθνικό επίπεδο παραπέμφθηκαν σε εθνικούς ή περιφερειακούς διαμεσολαβητές ή σε υπηρεσίες της ΕΕ, όπως η Europe Direct, «Η Ευρώπη σου» και η διαδικτυακή πύλη της ευρωπαϊκής ηλεκτρονικής δικαιοσύνης.

Μια βασική βελτίωση τον Οκτώβριο του 2025 ήταν η καθιέρωση μιας διαρθρωμένης διαδικασίας για τις αναφορές που λαμβάνονται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Το Γραφείο, αντί να καταχωρίζει και να επεξεργάζεται αυτές τις αναφορές στο σύστημα διαχείρισης αναφορών του Γραφείου, απαντά πλέον με ένα τυποποιημένο μήνυμα που παρέχει πληροφορίες σχετικά με το πεδίο αρμοδιοτήτων του Διαμεσολαβητή και παραπέμπει τους ενδιαφερόμενους στο ηλεκτρονικό έντυπο αναφοράς, το οποίο τους καθοδηγεί ως προς τα βασικά στοιχεία που απαιτούνται για την υποβολή πλήρους αναφοράς στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του Διαμεσολαβητή.

Η εν λόγω προσέγγιση διασφαλίζει ότι οι αναφορές που υποβάλλονται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου διεκπεραιώνονται με υποστηρικτικό τρόπο, βοηθώντας παράλληλα τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν όλες τις απαιτούμενες και συναφείς πληροφορίες. Η αλλαγή αυτή έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη μείωση του ποσοστού των αναφορών εκτός του πεδίου αρμοδιοτήτων του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή από περίπου 67 % κατά τους πρώτους δέκα μήνες του έτους σε 47 % τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 2025.

4.2. Ποιους αφορούσαν οι αναφορές;

4.3. Tι αφορούσαν οι αναφορές;

4.4. Τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν

4.5. Αντίκτυπος και επιτεύγματα

Ένας από τους απώτερους στόχους του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή είναι να επιτυγχάνει ουσιαστικές βελτιώσεις για τους ενδιαφερομένους και τους πολίτες σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας της διοίκησης της ΕΕ. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής υποβάλλει προτάσεις με τη μορφή λύσεων, συστάσεων και εισηγήσεων. Επιπλέον, ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής μπορεί να προτρέψει ένα θεσμικό όργανο να διευθετήσει το ζήτημα, προτού ακόμη διατυπωθεί επίσημη πρόταση λύσης ή σύσταση.

4.5.1. Ποσοστό αποδοχής

Ως ποσοστό αποδοχής ορίζεται το ποσοστό των θετικών απαντήσεων προς τον συνολικό αριθμό των προτάσεων (λύσεις, συστάσεις και εισηγήσεις) του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή. Δεδομένου ότι ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής δίνει στα θεσμικά όργανα χρονικό περιθώριο έξι μηνών για να ανταποκριθούν στις εισηγήσεις του στο πλαίσιο των αποφάσεων που λαμβάνονται κατά την περάτωση των ερευνών, το ποσοστό αποδοχής για το 2025 καλύπτει υποθέσεις που περατώθηκαν το 2024.

Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ ανταποκρίθηκαν θετικά στην αυξημένη χρήση «προτάσεων με τη μορφή λύσεων» από το Γραφείο, στο πλαίσιο των οποίων ο Διαμεσολαβητής περιγράφει τα επόμενα βήματα για το θεσμικό όργανο σε μια συγκεκριμένη υπόθεση. Το 2024, έγινε δεκτό το 89 % των προτάσεων με τη μορφή λύσεων, ενώ έγινε δεκτό το 78 % των προτάσεων βελτίωσης. Συνολικά, το 2024 τα θεσμικά όργανα της ΕΕ συνεργάστηκαν ικανοποιητικά με τον Διαμεσολαβητή στο 72 % των περιπτώσεων.

Η εκ νέου εστίαση του Διαμεσολαβητή στον διάλογο με τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ συνεχίστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025. Όπως δηλώνει στη στρατηγική της, η Διαμεσολαβήτρια δεσμεύεται να προωθήσει ενεργά τον ουσιαστικό διάλογο και την παραγωγική συνεργασία με τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ. Αυτό είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων τόσο για τους ενδιαφερόμενους όσο και για τα εμπλεκόμενα θεσμικά όργανα, καθώς βοηθά την Διαμεσολαβήτρια να εκπληρώσει την εντολή της και να προωθήσει μια προσέγγιση που εστιάζει στην εξεύρεση λύσεων.

5. Συνεργασια με τα θεσμικα οργανα

Στο πλαίσιο της νέας Στρατηγικής 2025-2029 του Γραφείο της, η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια επικεντρώθηκε κατά η διάρκεια του προηγούμενου έτους στην προώθηση διαλόγου με γνώμονα την εξεύρεση λύσεων και εποικοδομητικής συνεργασίας με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τους ενδιαφερόμενους φορείς. Η προσέγγιση αυτή αποβλέπει στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του Γραφείου σε ό,τι αφορά την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και την προώθηση της χρηστής διοίκησης.

5.1. Σχέσεις με την ΕΕ

5.1.1. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Η εντολή της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας απορρέει από τις Συνθήκες της ΕΕ, και η Διαμεσολαβήτρια λογοδοτεί στους βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (βουλευτές του ΕΚ). Τον Μάρτιο, η νεοεκλεγείσα Διαμεσολαβήτρια συναντήθηκε με την Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κ. Roberta Metsola, προκειμένου να συζητήσουν τις κοινές προτεραιότητες για το μέλλον και την κοινή αποστολή των δύο θεσμικών οργάνων με στόχο την προάσπιση των δικαιωμάτων των Ευρωπαίων πολιτών. Συναντήθηκαν εκ νέου τον Μάιο, όταν η Διαμεσολαβήτρια υπέβαλε την ετήσια έκθεση του Γραφείου της για το 2024.

Κατά τη διάρκεια των επόμενων μηνών, η Διαμεσολαβήτρια συναντήθηκε με αρκετούς βουλευτές του ΕΚ, και συγκεκριμένα με τους προέδρους των επιτροπών των οποίων το έργο συνδέεται με την αποστολή του Γραφείου. Οι εν λόγω δράσεις προβολής είχαν ως στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τον ρόλο του Γραφείου στην ΕΕ καθώς και τη συζήτηση πρόσφατων υποθέσεων και πορισμάτων, προωθώντας παράλληλα τη στενή συνεργασία μεταξύ των δύο θεσμικών οργάνων.

Μια σημαντική πτυχή της συνεργασίας αυτής είναι η συμμετοχή της Διαμεσολαβήτριας σε ακροάσεις και εκδηλώσεις που διοργανώνονται από το Κοινοβούλιο. Οι εν λόγω συναντήσεις παρέχουν την ευκαιρία να παρουσιαστούν τα βασικά πορίσματα σημαντικών ερευνών και να ενισχυθούν οι συστάσεις που διατυπώνονται προς τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.

Η Διαμεσολαβήτρια συμμετείχε σε διάφορες συνεδριάσεις επιτροπών του Κοινοβουλίου καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Για παράδειγμα, συμμετείχε σε συζητήσεις με την Επιτροπή Νομικών Θεμάτων (JURI) σχετικά με τη λήψη κατεπείγουσων αποφάσεων και την ανάγκη θέσπισης διοικητικού δικαίου της ΕΕ. Συμμετείχε επίσης σε συζητήσεις με την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (LIBE) σχετικά με το κράτος δικαίου στην ΕΕ, καθώς και με την Επιτροπή Δημόσιας Υγείας (SANT) σχετικά με την πρόσβαση των πολιτών στη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη.

Αυτές οι ανταλλαγές αποτέλεσαν μια εξαιρετική ευκαιρία για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ του Γραφείου του Διαμεσολαβητή και του Κοινοβουλίου, ανοίγοντας το δρόμο για τη συνέχιση της συνεργασίας. Το Γραφείο συμμετείχε επίσης σε ακροάσεις και εκδηλώσεις που διοργανώθηκαν από βουλευτές του ΕΚ προκειμένου να συζητηθούν συγκεκριμένα θέματα, όπως η παρακολούθηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, η πρόσβαση σε έγγραφα και η διαφάνεια της νομοθετικής διαδικασίας της ΕΕ.

Κατά τη διάρκεια των εορτασμών για την 30ή επέτειο του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν τον Σεπτέμβριο στο Δημαρχείο του Στρασβούργου, η Αντιπρόεδρος του Κοινοβουλίου κ. Sabine Verheyen εκφώνησε την εναρκτήρια ομιλία.

Επιπλέον, η Διαμεσολαβήτρια συμμετείχε σε συνάντηση με τους επικεφαλής των Γραφείων Συνδέσμου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EPLO) με σκοπό την ευαισθητοποίηση σχετικά με το έργο του Γραφείου της στα κράτη μέλη.

Στο πλαίσιο της δέσμευσης του Γραφείου για σαφή επικοινωνία, η Διαμεσολαβήτρια παρέθεσε ομιλία σε συνέδριο με θέμα την απλή και κατανοητή γλώσσα, το οποίο διοργάνωσε η Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης (ΓΔ TRAD) του Κοινοβουλίου.

5.1.2. Επιτροπή Αναφορών

Η Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (PETI) είναι αρμόδια για την εποπτεία των σχέσεων με τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή και για τη συνεργασία μαζί του προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι ανησυχίες των πολιτών αντιμετωπίζονται σε επίπεδο ΕΕ. Το 2025, το Γραφείο του Διαμεσολαβητή συνέχισε τη συνεργασία του με την επιτροπή PETI με στόχο την επίτευξη του κοινού τους στόχου, δηλαδή να διασφαλιστεί ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.

Τον Ιούνιο, η Διαμεσολαβήτρια παρουσίασε στα μέλη της επιτροπής PETI την Ετήσια Έκθεση για το 2024 και περιέγραψε τις αρχές στις οποίες βασίζεται η Στρατηγική της για την περίοδο 2025-2029. Η παρουσίαση αυτή αποτέλεσε το έναυσμα για την ανταλλαγή απόψεων με βουλευτές του ΕΚ σχετικά με τις τρέχουσες και τις μελλοντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πολίτες.

Επιπλέον, η Διαμεσολαβήτρια πραγματοποίησε συναντήσεις με τον πρόεδρο της επιτροπής PETI, Bogdan Rzońca, αρκετούς βουλευτές του ΕΚ από την εν λόγω επιτροπή, τη γενική διευθύντρια της Γενικής Διεύθυνσης Δικαιωμάτων των Πολιτών, Δικαιοσύνης και Θεσμικών Υποθέσεων (ΓΔ IUST) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθώς και την επικεφαλής της Γραμματείας της επιτροπής PETI.

5.1.3. Ευρωπαϊκή Επιτροπή και Συμβούλιο

Εκτός από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν βασικούς συνομιλητές του Γραφείου του Διαμεσολαβητή σε επίπεδο ΕΕ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτελεί το μεγαλύτερο θεσμικό και εκτελεστικό όργανο της ΕΕ, και ως εκ τούτου ένα μεγάλο μέρος των αναφορών που λαμβάνει το Γραφείο του Διαμεσολαβητή αφορά το έργο της. Η διατήρηση ενός εποικοδομητικού διαλόγου μεταξύ των δύο αυτών θεσμικών οργάνων είναι, συνεπώς, ζωτικής σημασίας για την εξεύρεση πρακτικών λύσεων προς όφελος των πολιτών.

Τον Ιούνιο, η Διαμεσολαβήτρια συναντήθηκε με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Ursula von der Leyen, για να συζητήσουν σημαντικά θέματα, όπως η έγκαιρη πρόσβαση σε έγγραφα και η συμμετοχική λήψη αποφάσεων. Συναντήθηκε επίσης με τον κ. Maros Šefčovič, τον Επίτροπο που είναι αρμόδιος για τις διοργανικές σχέσεις. Οι συναντήσεις αυτές οδήγησαν στη σαφή δέσμευση για την προώθηση ενός ανοιχτού και συνεχούς διαλόγου μεταξύ του Γραφείου του Διαμεσολαβητή και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Σε επίπεδο προσωπικού, το Γραφείο του Διαμεσολαβητή διατήρησε επίσης στενή επαφή με τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με στόχο τη διασφάλιση μιας αποτελεσματικής και προσανατολισμένης στην εξεύρεση λύσεων προσέγγισης για την απάντηση των αιτημάτων.

Επιπλέον, η Διαμεσολαβήτρια συναντήθηκε με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κ. António Costa προκειμένου να συζητήσουν θέματα διαφάνειας και δεοντολογίας στο πλαίσιο της διοίκησης της ΕΕ. Διερεύνησαν επίσης τρόπους μελλοντικής συνεργασίας προκειμένου να διασφαλιστεί η διατήρηση της αξιοπιστίας των θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα μάτια των πολιτών.

Τον Δεκέμβριο, η Διαμεσολαβήτρια συμμετείχε σε συνέδριο για τον εορτασμό της 25ης επετείου από τη διακήρυξη του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο διοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τη δανική Προεδρία του Συμβουλίου και τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εκδήλωση αποτέλεσε μια ευκαιρία προκειμένου να εξεταστεί το πώς ο Χάρτης έχει διαμορφώσει τη νοοτροπία υπέρ των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ΕΕ καθώς και οι μελλοντικές προκλήσεις και ευκαιρίες. Η Διαμεσολαβήτρια επισήμανε ότι, ως πράξη του πρωτογενούς δικαίου της ΕΕ που κατοχυρώνει τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών, ο Χάρτης αποτελεί κρίσιμο πυλώνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

5.1.4. Άλλα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμοί

Η ενίσχυση των σχέσεων συνεργασίας με τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της ΕΕ, καθώς και με σημαντικά όργανα εκτός ΕΕ, είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση της κατανόησης και του σεβασμού του ρόλου του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή. Η συνεργασία αυτή είναι επίσης απαραίτητη για την άμεση και δίκαιη διεκπεραίωση των αναφορών, την προώθηση θετικών αλλαγών προς όφελος των πολιτών και των επιχειρήσεων, καθώς και την ενίσχυση των ορθών διοικητικών πρακτικών.

Η εν λόγω αρχή καθοδήγησε τις αλληλεπιδράσεις και τις συνεδριάσεις της Διαμεσολαβήτριας καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025, όταν συνεργάστηκε με διάφορους επικεφαλής θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ, μεταξύ άλλων την κ. Nadia Calviño, πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), την κ. Sirpa Rautio, διευθύντρια του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (FRA), τον κ. Bernhard Url, ασκούντα χρέη εκτελεστικού διευθυντή της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), και τον κ. Oliver Salles, διευθυντή της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Επιλογής Προσωπικού (EPSO).

Επιπλέον, η Διαμεσολαβήτρια συμμετείχε στην ολομέλεια της Επιτροπής Προσωπικού της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) προκειμένου να συζητήσει υποθέσεις που αφορούν το προσωπικό, όπως εκείνες που σχετίζονται με την παρενόχληση, καθώς και στη συνεδρίαση του Προεδρείου της Επιτροπής των Περιφερειών για να ανταλλάξει απόψεις σχετικά με συναφείς υποθέσεις.

Στην αρχή της θητείας της, η Διαμεσολαβήτρια συναντήθηκε με τον κ. Michael O'Flaherty, Επίτροπο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης, και με την κ. Louise Holck, Πρόεδρο του ευρωπαϊκού δικτύου εθνικών οργανισμών ανθρωπίνων δικαιωμάτων (ENNHRI). Η Διαμεσολαβήτρια συμμετείχε επίσης στη Διάσκεψη υψηλού επιπέδου των οργανισμών διαμεσολάβησης και των εθνικών οργανισμών για τα ανθρώπινα δικαιώματα (ΕΟΑΔ), η οποία πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο στο Συμβούλιο της Ευρώπης.

5.1.5. Επισκέψεις της Διαμεσολαβήτριας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Στο πλαίσιο των τακτικών επισκέψεών της στα κράτη μέλη της ΕΕ και στα γραφεία των οργανισμών της ΕΕ, η Διαμεσολαβήτρια ταξίδεψε στην Πολωνία, τη Μάλτα και την Ισπανία το 2025. Οι επισκέψεις αυτές στα κράτη μέλη περιλαμβάνουν συναντήσεις με οργανισμούς της ΕΕ, ΜΚΟ, διαμεσολαβητές, εθνικές αρχές και πανεπιστήμια, με σκοπό την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με το Γραφείο του Διαμεσολαβητή σε εθνικό επίπεδο.

Στην Πολωνία, η Διαμεσολαβήτρια συμμετείχε σε συνέδριο που διοργάνωσε το Πολωνικό Υπουργείο Δικαιοσύνης με θέμα «Ο ρόλος της κοινωνίας των πολιτών στην προστασία του κράτους δικαίου». Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής της, πραγματοποίησε συναντήσεις με τους διαμεσολαβητές της Πολωνίας και της Ουκρανίας και συμμετείχε σε επίσκεψη στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex), όπου συναντήθηκε με τον εκτελεστικό διευθυντή του.

Στη Μάλτα, η επίσκεψη της Διαμεσολαβήτριας συνέπεσε με την 30ή επέτειο του Κοινοβουλευτικού Διαμεσολαβητή της Μάλτας, γεγονός που της έδωσε την ευκαιρία να συμμετάσχει σε εκδήλωση με θέμα τη συζήτηση για τη χρηστή διακυβέρνηση σε δύσκολους καιρούς. Παράλληλα με τις συζητήσεις που είχε με διάφορους διαμεσολαβητές από όλη την Ευρώπη, η Διαμεσολαβήτρια συναντήθηκε με μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) που ασχολούνται με τα ανθρώπινα δικαιώματα, το άσυλο και τη μετανάστευση. Επισκέφθηκε επίσης τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο (EUAA) για να συμμετάσχει σε διεξοδικές συζητήσεις.

Στην Ισπανία, η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια πραγματοποίησε διμερή συνάντηση με τον Ισπανό Διαμεσολαβητή, συμμετείχε σε συζητήσεις με ισπανικές περιβαλλοντικές ΜΚΟ, παρέθεσε κεντρική ομιλία με θέμα την προώθηση της ισότητας των φύλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο εκδήλωσης που διοργάνωσε το Forbes Women, και έδωσε διάλεξη στο Universidad Autónoma της Μαδρίτης με θέμα «Ο ρόλος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή και ο αντίκτυπός του στους πολίτες».

Επιπλέον, η Διαμεσολαβήτρια έδωσε διάλεξη σε φοιτητές του ευρωπαϊκού μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του εκδημοκρατισμού (EMA) στο Παγκόσμιο Δίκτυο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στη Βενετία (Ιταλία).

---

5.2. Η σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υπογράψει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (ΣΗΕΔΑΑ), μια δεσμευτική διεθνή πράξη για τα ανθρώπινα δικαιώματα με σκοπό «την προαγωγή, την προστασία και τη διασφάλιση της πλήρους και ισότιμης απόλαυσης όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών από όλα τα άτομα με αναπηρία και την προώθηση του σεβασμού της εγγενούς αξιοπρέπειας».

Η συμμόρφωση με τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία στην ΕΕ παρακολουθείται από το Πλαίσιο της ΕΕ για τη ΣΗΕΔΑΑ. Ως μέλος αυτού του Πλαισίου, ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής αποδίδει ιδιαίτερη προσοχή στην εφαρμογή της ΣΗΕΔΑΑ από τη διοίκηση της ΕΕ. Στις αρχές του 2025, το Πλαίσιο υπέβαλε μια επικαιροποιημένη εισήγηση, η οποία περιλάμβανε τη συμβολή του Γραφείου του Διαμεσολαβητή, για την περιοδική επανεξέταση της επιτροπής ΣΗΕΔΑΑ των Ηνωμένων Εθνών σε ό,τι αφορά τη συμμόρφωση της ΕΕ με τη Σύμβαση.

Τον Μάρτιο του 2025 η επιτροπή ΣΗΕΔΑΑ εξέδωσε τις καταληκτικές παρατηρήσεις της. Επισήμανε διάφορα επαναλαμβανόμενα ζητήματα, τα οποία είχε εντοπίσει και το Γραφείο του Διαμεσολαβητή μέσω αναφορών και εργασιών ιδίας πρωτοβουλίας. Αυτά περιλαμβάνουν την αποϊδρυματοποίηση και τη χρήση των κονδυλίων της ΕΕ· τις συνθήκες εργασίας των ατόμων με αναπηρία στη διοίκηση της ΕΕ, μεταξύ άλλων τις προσλήψεις, τις παροχές για τους φροντιστές και τις εύλογες διευκολύνσεις· καθώς και την ασφαλιστική κάλυψη υγείας για το προσωπικό της ΕΕ με αναπηρία. Η επιτροπή ΣΗΕΔΑΑ επισήμανε επίσης ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα πρέπει να συμμορφώνονται με τις συστάσεις του Διαμεσολαβητή.

Το Γραφείο του Διαμεσολαβητή εξέτασε το 2025 αρκετές αναφορές που αφορούσαν τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, κυρίως σχετικά με τις προσλήψεις στην ΕΕ και με θέματα προσωπικού. Για παράδειγμα, μία από τις έρευνες αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χειρίζεται τις αναφορές σχετικά με διακρίσεις λόγω αναπηρίας, καθώς και την εφαρμογή των εύλογων διευκολύνσεων.

Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής και ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ διεξήγαγαν από κοινού έρευνα μεταξύ των οργανισμών της ΕΕ με επίκεντρο τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού της ΕΕ με αναπηρία.

Το Γραφείο του Διαμεσολαβητή παρουσίασε επίσης το έργο του σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία στο πλαίσιο διαφόρων εκδηλώσεων κατά τη διάρκεια του έτους, όπως κατά την επανεξέταση της ΣΗΕΔΑΑ σχετικά με τη συμμόρφωση της ΕΕ. Επιπλέον, η Διαμεσολαβήτρια συμμετείχε στο ετήσιο εργαστήριο σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία που διοργανώθηκε από την Επιτροπή Αναφορών του Κοινοβουλίου κατά τη διάρκεια της εβδομάδας για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία.

6. Επικοινωνια

Η εξασφάλιση της προβολής αποτελεί σημαντικό στοιχείο του έργου του Γραφείου του Διαμεσολαβητή για την προσέγγιση των ενδιαφερόμενων μερών, της διοίκησης της ΕΕ, και της κοινωνίας των πολιτών. Οι επικοινωνιακές δραστηριότητες του Γραφείου δεν επικεντρώνονται μόνο στις έρευνες, αλλά και στην προώθηση της διαφάνειας, της δεοντολογίας και της λογοδοσίας στη διοίκηση της ΕΕ.

Η Διαμεσολαβήτρια παρουσίασε τον Απρίλιο στους δημοσιογράφους την Ετήσια Έκθεση για το 2024, γεγονός που της έδωσε τη σημαντική ευκαιρία προκειμένου να μοιραστεί τα σχέδιά της για τη θητεία της και να ανακοινώσει την πρώτη της αυτεπάγγελτη έρευνα.

Η Διαμεσολαβήτρια παρέστη επίσης και εκφώνησε ομιλίες στο πλαίσιο διαφόρων εκδηλώσεων που διοργανώθηκαν από θεσμικά όργανα της ΕΕ και διεθνή όργανα. Στις εκδηλώσεις αυτές περιλαμβάνονταν η Εβδομάδα για την Ισότητα των Φύλων και διάφορες συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης και συνεδριάσεις επιτροπών που διοργάνωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η ημερίδα της Υπηρεσίας Δράσης Ευρωπαίων Πολιτών (ECAS), το συνέδριο της Ένωσης Ευρωπαίων Δημοσιογράφων, μια συζήτηση στρογγυλής τραπέζης του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ με θέμα τη χρηστή διακυβέρνηση, καθώς και διάφορες άλλες παρουσιάσεις σε ενδιαφερόμενους φορείς, πολίτες και νεανικό κοινό, μεταξύ άλλων κατά τη διάρκεια της Ευρωπαϊκής Εκδήλωσης για τη Νεολαία τον Μάιο.

Σε ό,τι αφορά την κάλυψη του έργου του Διαμεσολαβητή από τον Τύπο το 2025, περίπου 3 800 άρθρα έκαναν απλή αναφορά ή αναφέρθηκαν λεπτομερώς σε έρευνες.

Τέλος, η Διαμεσολαβήτρια και τα μέλη του προσωπικού συνέχισαν τις δραστηριότητες προβολής του Γραφείου με συνεντεύξεις στον Τύπο, συμμετοχή σε σημαντικά ακαδημαϊκά συνέδρια, και παρουσιάσεις σε ομάδες επισκεπτών.

Προκειμένου να καταστούν το έργο και οι πολιτικές του Γραφείου πιο προσιτά στους πολίτες, η στρατηγική της Διαμεσολαβήτριας για την περίοδο 2025-2029, καθώς και ο θεματικός τομέας των ερευνών σχετικά με τη σύναψη συμβάσεων και τις επιχορηγήσεις, παρουσιάστηκαν σε κυλιόμενες διαδικτυακές παρουσιάσεις. Αυτός ο τρόπος παρουσίασης των βασικών θεματικών τομέων θα συνεχιστεί και το 2026.

Το 2025, οι επικοινωνιακές δραστηριότητες του Γραφείου επεκτάθηκαν περαιτέρω, ώστε να περιλαμβάνουν τακτικά βίντεο για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τα οποία θα εξηγούν το έργο του Γραφείου και τις δραστηριότητες της Διαμεσολαβήτριας και θα αναδεικνύουν συγκεκριμένα εξειδικευμένα θέματα.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν βίντεο «ενημέρωσης», στα οποία η Διαμεσολαβήτρια παρουσίαζε επισκόπηση των πιο πρόσφατων εξελίξεων στις έρευνες, καθώς και των συναντήσεων και των ομιλιών της, και επεξηγηματικά βίντεο των υποθέσεων, στα οποία παρουσίαζε αναλυτικά συγκεκριμένα βασικά αποτελέσματα των ερευνών.

Επιπλέον, το Γραφείο διοργάνωσε μια εκστρατεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με θέμα «Behind the Scenes» (Πίσω από τα παρασκήνια), στο πλαίσιο της οποίας συνάδελφοι από διάφορα τμήματα του Γραφείου – υπεύθυνοι ερευνών, νομικοί σύμβουλοι, ειδικοί στις ψηφιακές επικοινωνίες – εξήγησαν τον ρόλο τους και τις καθημερινές τους εργασίες. Στόχος ήταν να αναδειχθεί ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής ως ένας προσιτός, φιλικός και επαγγελματικός φορέας, και να τονιστούν παράλληλα οι βασικές αξίες του Γραφείου. Το 2025, εν μέρει χάρη στις προαναφερθείσες δραστηριότητες, ο αριθμός των ακολούθων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σημείωσε σταθερή αύξηση σε όλες τις πλατφόρμες στις οποίες είναι ενεργό το Γραφείο. Συνολικά, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εγγράφηκαν 13 338 νέοι ακόλουθοι και η αναλογία προβολών/συμμετοχής άγγιξε το 5,36 % στις τρεις κορυφαίες πλατφόρμες του Γραφείου (LinkedIn, Instagram, Bluesky). Οι επισκέψεις στον ιστότοπο έπειτα από ανάρτηση περιεχομένου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρουσίασαν επίσης καλά αποτελέσματα, με 8.416 επισκέπτες να προέρχονται απευθείας από δημοσιευμένες αναρτήσεις. Συνολικά, ο ιστότοπος παραμένει ένα βασικό εργαλείο επικοινωνίας για το Γραφείο, με 1 786 995 επισκέψεις κατά τη διάρκεια του έτους.

6.1. Τριακοστή επέτειος λειτουργίας του Διαμεσολαβητή

Το 2025 συμπληρώθηκαν 30 χρόνια από την ίδρυση του Γραφείου του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, οι περισσότερες δραστηριότητες προβολής του Διαμεσολαβητή σχεδιάστηκαν και οργανώθηκαν γύρω από το θέμα και την οπτική ταυτότητα του εορτασμού των 30 χρόνων.

Η εκστρατεία «Did you Know?» (Το γνωρίζατε;) ανέδειξε διάφορα πραγματικά στοιχεία σχετικά με το Γραφείο, μεταξύ άλλων την αποστολή, την ιστορία του και τον τρόπο λειτουργίας του.

Μια εκστρατεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η οποία περιλάμβανε βίντεο με πρωταγωνιστές συναδέλφους και μια δήλωση μέσω βίντεο της Διαμεσολαβήτριας, συνδυάστηκε με μια κυλιόμενη διαδικτυακή ιστορία που περιελάμβανε αυτά τα στοιχεία, η οποία ήταν έτσι σχεδιασμένη ώστε να προσελκύει το ευρύτερο κοινό των ενδιαφερομένων μερών του Γραφείου.

Η επέτειος εορτάστηκε επίσης μέσω μιας εκδήλωσης που διοργανώθηκε από κοινού με τον Δήμο του Στρασβούργου και συνέπεσε με τα εγκαίνια ενός τραμ της πόλης, το οποίο, χάρη στη συνδρομή του Δημαρχείου, φέρει το λογότυπο και τις αξίες του Διαμεσολαβητή. Το τραμ λειτουργούσε στην πόλη μέχρι τα τέλη του 2025.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, παρουσιάστηκε σε διάφορους χώρους μια έκθεση με πίνακες που παρουσιάζουν την ιστορία του Γραφείου του Διαμεσολαβητή και τους τομείς δραστηριότητάς του. Μεταξύ των χώρων αυτών συγκαταλέγονταν το Στρασβούργο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά τη διάρκεια της ολομέλειάς του, καθώς και η διάσκεψη του Ευρωπαϊκού Δικτύου Διαμεσολαβητών – μια εκδήλωση που διοργανώνεται ανά διετία από το Γραφείο του Διαμεσολαβητή.

---

6.2. Βραβείο χρηστής διοίκησης

Τον Οκτώβριο, η Διαμεσολαβήτρια εγκαινίασε επίσημα τις υποψηφιότητες για την πέμπτη διοργάνωση του βραβείου χρηστής διοίκησης του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή.

Το βραβείο επιβραβεύει δράσεις της δημόσιας διοίκησης της ΕΕ οι οποίες έχουν ορατό και άμεσο θετικό αντίκτυπο στη ζωή των πολιτών. Εκτός από τον τελικό νικητή του βραβείου, θα επιλεγούν και ορισμένοι νικητές για κάθε κατηγορία.

Οι κατηγορίες υποψηφιοτήτων για τα βραβεία αυτής της διοργάνωσης περιλαμβάνουν την αριστεία στην τεχνολογική καινοτομία και τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, την αριστεία στη συμμετοχή των πολιτών και της κοινωνίας των πολιτών, την αριστεία στη διαφορετικότητα και την ένταξη, καθώς και την αριστεία στην ανοιχτή διοίκηση.

Μια συμβουλευτική επιτροπή θα καταρτίσει έναν κατάλογο υποψηφίων, ενώ η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια θα επιλέξει τους νικητές και θα τους ανακοινώσει σε ειδική τελετή τον Ιούνιο του 2026. Θα πραγματοποιηθεί επίσης μια διαδικτυακή δημόσια ψηφοφορία για το πιο δημοφιλές έργο.

7. Ευρωπαϊκο Δικτυο Διαμεσολαβητων

Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαμεσολαβητών (ENO) είναι ένα άτυπο δίκτυο που συντονίζεται από τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή. Απαρτίζεται από περισσότερα από 95 γραφεία διαμεσολαβητών και παρόμοια όργανα από όλη την Ευρώπη, καθώς και από την Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ένα σημαντικό εργαλείο του Ευρωπαϊκού Δικτύου Διαμεσολαβητών είναι η διαδικασία υποβολής ερωτημάτων. Μέσω αυτής της διαδικασίας, τα μέλη του ENO μπορούν να θέτουν ερωτήσεις σχετικά με το δίκαιο της ΕΕ που προκύπτουν κατά τη διάρκεια των ερευνών τους, και ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής καλεί εμπειρογνώμονες από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να απαντήσουν στις ερωτήσεις τους. Τα θέματα των ερωτήσεων το 2025 αφορούσαν τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης όσον αφορά τα επιδόματα παιδιού, τα δικαιώματα ελεύθερης κυκλοφορίας για τα μέλη της οικογένειας πολιτών της ΕΕ τα οποία είναι υπήκοοι τρίτων χωρών και την πρόσβαση σε ασφάλιση υγείας για τους Κροάτες φοιτητές που σπουδάζουν σε άλλη χώρα της ΕΕ.

Το 2025, η Διαμεσολαβήτρια επισκέφθηκε επίσης ορισμένα από τα γραφεία των εθνικών διαμεσολαβητών. Συναντήθηκε με τον Πολωνό Επίτροπο ανθρωπίνων δικαιωμάτων καθώς και με τον Επίτροπο ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ουκρανικού κοινοβουλίου στη Βαρσοβία, με τον Διαμεσολαβητή της Ισπανίας στη Μαδρίτη και με τον Κοινοβουλευτικό Διαμεσολαβητή της Μάλτας στη Βαλέτα. Κατά τη διάρκεια αυτών των επισκέψεων, η Διαμεσολαβήτρια συζήτησε θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος με τους εθνικούς διαμεσολαβητές και αναζήτησε τρόπους για την ενίσχυση της συνεργασίας τους με στόχο την επίλυση των προβλημάτων των πολιτών.

7.1. Διάσκεψη του Ευρωπαϊκού Δικτύου Διαμεσολαβητών

Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαμεσολαβητών πραγματοποίησε την ετήσια διάσκεψή του στις Βρυξέλλες τον Νοέμβριο του 2025. Η διάσκεψη παρείχε ένα φόρουμ για τους διαμεσολαβητές από όλη την Ευρώπη με σκοπό τη βελτίωση της συνεργασίας, την ανταλλαγή ιδεών και την πρόβλεψη μελλοντικών ζητημάτων που θα απαιτήσουν την προσοχή τους.

Η μορφή της διάσκεψης σχεδιάστηκε για να ενθαρρύνει την υποβολή ατομικών απόψεων και τη συζήτηση. Εκτός από τις εναρκτήριες και τις καταληκτικές συνόδους ολομέλειας, το συνέδριο περιλάμβανε οκτώ εργαστήρια με διαφορετικά θέματα, τα οποία πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια των δύο ημερών. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι διαμεσολαβητές μπόρεσαν να επικεντρωθούν σε θέματα που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη χώρα ή την περιφέρειά τους.

Τα οκτώ εργαστήρια κάλυψαν τα εξής θέματα:

• Πρακτικά εμπόδια για την κινητικότητα εντός της ΕΕ
• Οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες της παρακολούθησης της συμμόρφωσης με το δίκαιο της ΕΕ
• Διαφύλαξη της ανεξαρτησίας των διαμεσολαβητών σε δύσκολους καιρούς
• Ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των διαμεσολαβητών σε ό,τι αφορά τον χειρισμό περιβαλλοντικών αναφορών
• Εποπτεία της ημι-ιδιωτικής και ημιδημόσιας διοίκησης από τον Διαμεσολαβητή
• Πρόληψη του κατακερματισμού της προστασίας των δικαιωμάτων των πολιτών
• Ο εξελισσόμενος ρόλος των διαμεσολαβητών στο πλαίσιο των αναφορών για τη μετανάστευση και το άσυλο
• Απλούστευση των κανονιστικών ρυθμίσεων – τι θα μπορούσε να σημαίνει για την προστασία των δικαιωμάτων.

Εκπρόσωποι θεσμικών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμμετείχαν επίσης σε ορισμένα από τα εργαστήρια, ανταλλάσσοντας τις γνώσεις και την εμπειρογνωσία τους.

Μετά τη διάσκεψη, προγραμματίστηκε η πραγματοποίηση συνάντησης των αξιωματικών συνδέσμων στη Μάλαγα της Ισπανίας στις αρχές του 2026, με σκοπό την παρακολούθηση των συμπερασμάτων που προέκυψαν από τα εργαστήρια και την εξέταση πιθανών μελλοντικών έργων.

8. Τεχνητη νοημοσυνη

Καθώς τα ψηφιακά εργαλεία αναδιαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο οι δημόσιοι φορείς εξυπηρετούν τους πολίτες, το Γραφείο του Διαμεσολαβητή άδραξε την ευκαιρία να αξιοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) ως μέσο για την παροχή πιο ευέλικτων και αποτελεσματικών υπηρεσιών. Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 το Γραφείο έλαβε μέτρα για την υιοθέτηση της ΤΝ με γνώμονα τις αρχές της χρηστής διοίκησης, της λογοδοσίας και της διαφάνειας.

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η ενσωμάτωση της ΤΝ ευθυγραμμίζεται με αυτές τις αρχές, το Γραφείο συγκρότησε διυπηρεσιακή ειδική ομάδα για την ΤΝ, η οποία καθοδηγεί τη λήψη στρατηγικών αποφάσεων και διευκολύνει την ανταλλαγή γνώσεων με εσωτερικά και εξωτερικά ενδιαφερόμενα μέρη. Προσλήφθηκε ειδικός υπεύθυνος για θέματα ΤΝ, με σκοπό την εξειδικευμένη εποπτεία και τον συντονισμό όλων των σχετικών πρωτοβουλιών, ώστε η τεχνολογική πρόοδος να παραμένει σταθερά συνδεδεμένη με την αποστολή του Διαμεσολαβητή για την εξυπηρέτηση των πολιτών. Το Γραφείο συμμετείχε επίσης στο δίκτυο ανταποκριτών ΤΝ που διοργάνωσε ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων (ΕΕΠΔ), ένα φόρουμ για την εθελοντική ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ.

Η Διαμεσολαβήτρια δρομολόγησε πιλοτικό έργο για τη δοκιμή της χρήσης του GPT@EC, ενός συστήματος δημιουργικής ΤΝ γενικής χρήσης που χρησιμοποιεί μεγάλα γλωσσικά μοντέλα τα οποία ανέπτυξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για χρήση από όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Η πιλοτική πρωτοβουλία διερευνά τους τρόπους με τους οποίους η ΤΝ μπορεί να βοηθήσει στην εκτέλεση επικουρικών καθηκόντων σε ό,τι αφορά τον χειρισμό υποθέσεων, τις διοικητικές εργασίες και την επικοινωνία, διατηρώντας παράλληλα την ανεξαρτησία και την ακεραιότητα που κατέχουν κεντρική θέση στην εντολή του Διαμεσολαβητή. Το πιλοτικό πρόγραμμα αξιολογεί τις δυνατότητες της ΤΝ να υποστηρίζει διάφορες ειδικές εργασίες: τη βελτίωση της σαφήνειας και του ύφους των σχεδίων κειμένων, συμπεριλαμβανομένων επιστολών, συστάσεων και αποφάσεων· την αναζήτηση ενωσιακής και εθνικής νομοθεσίας· τη σύνοψη και ανάλυση εκτενών εγγράφων που επισυνάπτονται σε αναφορές ή συλλέγονται κατά τη διάρκεια ερευνών· την επιμέλεια σχεδίων κειμένων σε διοικητικούς τομείς όπως οι ανθρώπινοι πόροι και τα οικονομικά· την παροχή υποστήριξης στον προγραμματισμό για έργα πληροφορικής· καθώς και τη συνδρομή σε καθήκοντα επικοινωνίας, όπως ο γραμματικός έλεγχος και η σύνοψη εγγράφων.

Το έργο ξεκίνησε αφού θεσπίστηκαν αυστηρά μέτρα διακυβέρνησης, τα οποία περιλαμβάνουν πλαίσια διαχείρισης κινδύνων, εκτιμήσεις επιπτώσεων στην προστασία των δεδομένων, οδηγίες χρήσης, καθώς και μηχανισμούς διασφάλισης για την προστασία των δεδομένων, την ασφάλεια, τη συμμόρφωση με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και την ανθρώπινη εποπτεία. Μια συμφωνία επιπέδου παροχής υπηρεσιών με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή διασφαλίζει ότι τα προσχέδια, το υλικό εργασίας, οι πληροφορίες που αφορούν τις υποθέσεις και τα προσωπικά δεδομένα του Διαμεσολαβητή παραμένουν προστατευμένα και δεν είναι προσβάσιμα στο προσωπικό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή σε τρίτους χωρίς εξουσιοδότηση. Τα δεδομένα που επεξεργάζεται ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής δεν χρησιμοποιούνται για την κατάρτιση ή τη βελτίωση των μοντέλων ΤΝ.

Η βασική αρχή που διέπει το πιλοτικό πρόγραμμα είναι η ανθρώπινη εποπτεία. Τα μέλη του προσωπικού που χρησιμοποιούν ΤΝ παραμένουν πλήρως υπεύθυνα για όλα τα αποτελέσματα και η ΤΝ δεν χρησιμοποιείται για τη λήψη αποφάσεων, τη διατύπωση συστάσεων, την αξιολόγηση του παραδεκτού, τον προσδιορισμό των αποτελεσμάτων ή την ιεράρχηση των αναφορών.

Όλο το περιεχόμενο που δημιουργείται με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης ελέγχεται προσεκτικά από το προσωπικό ως προς την ακρίβειά του πριν από τη χρήση του, διασφαλίζοντας ότι η τεχνολογία συμβάλλει στην ενίσχυση της αποδοτικότητας, ενώ η ανθρώπινη κρίση και η λήψη αποφάσεων παραμένουν στο επίκεντρο της επίλυσης αναφορών και της διενέργειας ερευνών.

Εκφράζοντας τη δέσμευση του Διαμεσολαβητή για διαφάνεια και λογοδοσία σε σχέση με τη χρήση της ΤΝ, δημοσιεύθηκε ανακοίνωση για την ΤΝ στον δικτυακό τόπο του Διαμεσολαβητή, η οποία παρέχει στους πολίτες σαφείς πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο χρήσης των συστημάτων ΤΝ, τις υφιστάμενες εγγυήσεις και τα δικαιώματα που έχουν οι ενδιαφερόμενοι στις επαφές τους με το Γραφείο.

9. Ποροι

9.1. Προϋπολογισμός

O προϋπολογισμός του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή αποτελεί ανεξάρτητο τμήμα του προϋπολογισμού της ΕE. Χωρίζεται σε τρεις τίτλους. Ο τίτλος 1 περιλαμβάνει τους μισθούς, τα επιδόματα και τις λοιπές δαπάνες προσωπικού. Ο τίτλος 2 καλύπτει κτίρια, έπιπλα, εξοπλισμό και διάφορες λειτουργικές δαπάνες. Ο τίτλος 3 καλύπτει τις δαπάνες που προκύπτουν από γενικές δραστηριότητες του οργανισμού. Το 2025 οι πιστώσεις που είχαν εγγραφεί στον προϋπολογισμό ανήλθαν σε 15 558 918 EUR.

Προκειμένου να διασφαλίσει την αποτελεσματική διαχείριση των πόρων, ο εσωτερικός ελεγκτής του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή ελέγχει τακτικά τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου και τις οικονομικές πράξεις στις οποίες προβαίνει το Γραφείο του Διαμεσολαβητή. Όπως και τα άλλα θεσμικά όργανα, ο Διαμεσολαβητής υπόκειται στον έλεγχο του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οποίο δεν εντόπισε συγκεκριμένα ζητήματα στο πλαίσιο του εξωτερικού ελέγχου του.

---

9.2. Χρήση των πόρων

Κάθε χρόνο το Γραφείο του Διαμεσολαβητή εγκρίνει ετήσιο σχέδιο διαχείρισης, στο οποίο προσδιορίζονται οι ειδικές δράσεις που αναμένεται να αναληφθούν από το Γραφείο προκειμένου να υλοποιηθούν οι στόχοι και οι προτεραιότητες της στρατηγικής του Διαμεσολαβητή». Δεδομένου ότι το 2025 ήταν ένα μεταβατικό έτος μεταξύ της απερχόμενης και της νεοεκλεγείσας Διαμεσολαβήτριας, το ετήσιο σχέδιο διαχείρισης εγκρίθηκε από την τέως Διαμεσολαβήτρια πριν από τις εκλογές και βασίστηκε στη στρατηγική της «Με ορίζοντα το 2024». Τον Οκτώβριο του 2025, η νέα Διαμεσολαβήτρια ενέκρινε τη στρατηγική της με τίτλο «Οικοδόμηση εμπιστοσύνης, προώθηση αλλαγών», η οποία θα αποτελέσει τη βάση για τα μελλοντικά ετήσια σχέδια διαχείρισης.

Το Γραφείο του Διαμεσολαβητή υποστηρίζεται από άκρως καταρτισμένο και πολύγλωσσο προσωπικό. Αυτό σημαίνει ότι το Γραφείο είναι σε θέση να εξετάζει αναφορές στις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ και να ενημερώνει το κοινό σχετικά με το έργο του Διαμεσολαβητή σε όλη την ΕΕ. Η υβριδική πολιτική εργασίας του Γραφείου, η οποία είναι προσανατολισμένη στα αποτελέσματα και οικοδομεί σχέσεις εμπιστοσύνης, υποστηρίζει τη φιλοδοξία της Διαμεσολαβήτριας να προωθήσει ένα σύγχρονο, ψηφιακό και ευέλικτο εργασιακό περιβάλλον.

Το 2025 στον πίνακα προσωπικού του Διαμεσολαβητή υπήρχαν 75 θέσεις. Επιπλέον, εργάζονται κατά μέσο όρο οκτώ συμβασιούχοι υπάλληλοι στο Γραφείο. Κατά τη διάρκεια του 2025, 18 ασκούμενοι απέκτησαν επίσης εργασιακή εμπειρία στο Γραφείο του Διαμεσολαβητή, με την ομάδα 2024/2025 να ολοκληρώνει τη θητεία της τον Αύγουστο και την ομάδα 2025/2026 να ξεκινά τον Σεπτέμβριο.

Αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τη διάρθρωση του Γραφείου του Διαμεσολαβητή και τα καθήκοντα των διαφόρων μονάδων διατίθενται στον ιστότοπο του Διαμεσολαβητή.

Πως να επικοινωνησετε με τον Ευρωπαιο Διαμεσολαβητη

Ταχυδρομική διεύθυνση

Médiateur européen
1 avenue du Président Robert Schuman
CS 30403
F-67001 Strasbourg Cedex

Διεύθυνση επίσκεψης

Στρασβούργο

Bâtiment Václav Havel (HAV)
Allée Spach
F-67000 Στρασβούργο

Βρυξέλλες

Bâtiment Froissart (FRS)
Rue Froissart 87
B-1000 Βρυξέλλες

Στο διαδίκτυο

• Δικτυακός τόπος ombudsman.europa.eu
• Bluesky bsky.app/profile/ombudsman.europa.eu
• Instagram instagram.com/euombudsman
• LinkedIn linkedin.com/company/european-ombudsman
• Threads threads.net/euombudsman
• YouTube youtube.com/user/eotubes

Τηλεφωνικώς:

+33 (0)3 88 17 23 13

---

© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2026

Όλες οι φωτογραφίες, τα γραφήματα και οι ενημερωτικές εικόνες αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ορισμένες εικόνες και γραφικά στοιχεία που χρησιμοποιούνται στο οπτικό υλικό προέρχονται από τη βιβλιοθήκη εικόνων του Adobe Stock.
Η αναπαραγωγή για εκπαιδευτικούς και μη εμπορικούς σκοπούς επιτρέπεται υπό την προϋπόθεση ότι αναφέρεται η πηγή.
Στοιχειοθεσία: FrutigerNext.

HTML	ISBN 978-92-9483-425-6	ISSN 1680-3965	doi:10.2869/3837526	QK-01-26-001-EL-Q