Η χρήση διακριτικής ευχέρειας δεν μπορεί να οδηγήσει σε αυθαιρεσία. Μια δημόσια αρχή πρέπει πάντα να έχει βάσιμους λόγους για την επιλογή ενός τρόπου δράσης και όχι ενός άλλου. Ένα σύνηθες μέρος της άσκησης διακριτικής ευχέρειας είναι να εξηγούνται οι λόγοι για τους οποίους επελέγη συγκεκριμένος τρόπος δράσης. Επιπλέον, κατά τη λήψη απόφασης κατά διακριτική ευχέρεια, ένα θεσμικό όργανο πρέπει να ενεργεί εντός των ορίων της νόμιμης εξουσίας του. Μπορεί να υπάρχουν πολύ ευρείες εξουσίες διακριτικής ευχέρειας, αλλά υπόκεινται πάντα σε νομικά όρια. Τα γενικά όρια της εξουσίας αυτής καθορίζονται από τη νομολογία του Δικαστηρίου. Αυτό απαιτεί, για παράδειγμα, οι διοικητικές αρχές να ενεργούν με συνέπεια και καλή τη πίστει, να αποφεύγουν τις διακρίσεις, να συμμορφώνονται με τις αρχές της αναλογικότητας, της ισότητας και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και να σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες.