Θέλετε να υποβάλετε αναφορά κατά ενός θεσμικού οργάνου ή οργανισμού της ΕΕ;
- EL Ελληνικά
Οι αυτόματες μεταφράσεις μπορεί να περιέχουν σφάλματα που δυνητικά μειώνουν τη σαφήνεια και την ακρίβεια· ο Διαμεσολαβητής δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν αποκλίσεις. Για πιο αξιόπιστες πληροφορίες και μεγαλύτερη νομική ασφάλεια, ανατρέξτε στην πρωτότυπη έκδοση που αγγλικά περιέχεται στον ανωτέρω σύνδεσμο.
Για περισσότερες πληροφορίες συμβουλευτείτε τη γλωσσική και μεταφραστική πολιτική μας.
Απόφαση στην υπόθεση 1686/2017/THH σχετικά με τον χειρισμό από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αιτήματος για πρόσβαση του κοινού σε έγγραφα σχετικά με την άσκηση πίεσης από ομάδες συμφερόντων του κλάδου στο πλαίσιο της προπαρασκευαστικής ενέργειας για την έρευνα στον τομέα της άμυνας και του EDRP
Απόφαση
Υπόθεση 1686/2017/THH - Εκκίνηση έρευνας στις Παρασκευή | 29 Σεπτεμβρίου 2017 - Απόφαση στις Παρασκευή | 06 Ιουλίου 2018 - Εμπλεκόμενο θεσμικό όργανο Ευρωπαϊκή Επιτροπή ( Υποθέσεις στις οποίες διαπιστώθηκε κρούσμα κακοδιοίκησης ) - Χώρα Βέλγιο
Η υπόθεση αφορούσε τον χειρισμό από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του αιτήματος του καταγγέλλοντος για πρόσβαση σε έγγραφα σχετικά με συναντήσεις μεταξύ υπαλλήλων της Επιτροπής και της αμυντικής βιομηχανίας. Η Επιτροπή χρειάστηκε τρεις μήνες για να απαντήσει στο αρχικό αίτημα του καταγγέλλοντος. Ο καταγγέλλων απευθύνθηκε στον Διαμεσολαβητή αφού περίμενε άλλους έξι μήνες για την απάντηση της Επιτροπής στο αίτημά του για επανεξέταση της απόφασής της.
Κατά τη διάρκεια της έρευνας της Διαμεσολαβήτριας, η Επιτροπή απάντησε στο αίτημα επανεξέτασης του καταγγέλλοντος. Ο Διαμεσολαβητής εξέτασε τους λόγους που προέβαλε η Επιτροπή για τη μερική μόνο δημοσιοποίηση ορισμένων από τα ζητηθέντα έγγραφα.
Η Διαμεσολαβήτρια περάτωσε την έρευνα με τη διαπίστωση κακοδιοίκησης όσον αφορά τις καθυστερήσεις στην απάντηση της Επιτροπής.
Ιστορικό της καταγγελίας
1. Στις 7 Φεβρουαρίου 2017, ο καταγγέλλων υπέβαλε στη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ (ΓΔ GROW) της Επιτροπής αίτηση πρόσβασης σε έγγραφα, δυνάμει του κανονισμού 1049/2001, εξ ονόματος της Vredesactie, βελγικής μη κυβερνητικής οργάνωσης.
2. Η αίτηση αφορούσε τα ακόλουθα έγγραφα:
- κατάλογο των συνεδριάσεων υπαλλήλων και/ή εκπροσώπων της ΓΔ Ανάπτυξης (πρώην ΓΔ Enterpri se και Βιομηχανίας) (συμπεριλαμβανομένου του Επιτρόπου και του ιδιαίτερου γραφείου) και εκπροσώπων μεμονωμένων συντρόφων, συμπεριλαμβανομένων γραφείων συμβούλων ομάδων συμφερόντων και δικηγορικών γραφείων, και/ή ενώσεων του κλάδου, στις οποίες εξετάστηκε η επικείμενη προπαρασκευαστική ενέργεια (ΠΕ) για την έρευνα στον τομέα της άμυνας και το ευρωπαϊκό πρόγραμμα έρευνας στον τομέα της άμυνας (EDRP)(από το 2012)·
- πρακτικά και άλλες εκθέσεις των συνεδριάσεων αυτών· [και]
- όλη η αλληλογραφία (συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών μηνυμάτων) μεταξύ υπαλλήλων της ΓΔ Ανάπτυξης και/ή εκπροσώπων (συμπεριλαμβανομένου του επιτρόπου και του ιδιαίτερου γραφείου) και εκπροσώπων μεμονωμένων εταιρειών (συμπεριλαμβανομένων των γραφείων συμβούλων ομάδων συμφερόντων και των δικηγορικών γραφείων) και/ή ενώσεων του κλάδου, με τις οποίες ασχολήθηκαν η ΠΑ για την έρευνα στον τομέα της άμυνας και το EDRP (μεταξύ Ιανουαρίου 2012 και σήμερα).
3. Η Επιτροπή απέστειλε απόδειξη παραλαβής και καταχώρισε την αίτηση στις 14 Φεβρουαρίου 2017, με προθεσμία απάντησης την 7η Μαρτίου 2017. Δεδομένου ότι ο καταγγέλλων δεν είχε ορίσει καταληκτική ημερομηνία για την αίτηση εγγράφων, θεωρήθηκε ότι καλύπτει τα έγγραφα που φυλάσσονταν έως την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Ωστόσο, επικαλούμενη το γεγονός ότι η αίτηση αφορούσε μεγάλο αριθμό εγγράφων, η Επιτροπή παρέτεινε αρχικά την προθεσμία έως τις 28 Μαρτίου 2017 και στη συνέχεια καθυστέρησε την απάντησή της τρεις ακόμη φορές στις 28 Μαρτίου 2017, στις 11 Απριλίου 2017 και στις 28 Απριλίου 2017.
4. Στις 2 Μαΐου 2017 η Επιτροπή απέστειλε την αρχική απάντησή της στον καταγγέλλοντα. Χορήγησε μόνο μερική πρόσβαση.
5. Στις 12 Μαΐου 2017 ο καταγγέλλων ζήτησε από την Επιτροπή να επανεξετάσει την απάντησή της (μέσω της λεγόμενης «επιβεβαιωτικής αίτησης»), προβάλλοντας λεπτομερή επιχειρήματα κατά της χρήσης των εξαιρέσεων από την κοινοποίηση. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι δεν είχαν γνωστοποιηθεί όλα τα σχετικά έγγραφα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της αίτησης και ζήτησε παράταση του χρονικού πλαισίου («χρονικό πεδίο εφαρμογής») της αίτησης επανεξέτασης έως την ημερομηνία απάντησης της ΓΔ GROW.
6. Αφού επιβεβαίωσε την παραλαβή του εν λόγω αιτήματος, η Επιτροπή δεν τήρησε εκ νέου την αρχική προθεσμία της 7ης Απριλίου 2017 και καθυστέρησε την απάντηση δύο ακόμη φορές. Ο καταγγέλλων ζήτησε ενημέρωση σχετικά με την κατάσταση του αιτήματός του στις 31 Αυγούστου 2017, χωρίς αποτέλεσμα.
7. Δεδομένου ότι δεν έλαβε απάντηση από την Επιτροπή, ο ενδιαφερόμενος απευθύνθηκε στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή στις 27 Σεπτεμβρίου 2017.
Η έρευνα
8. Η Διαμεσολαβήτρια κίνησε την έρευνά της με επιστολή προς την Επιτροπή ζητώντας της να απαντήσει στον καταγγέλλοντα.
9. Κατά τη διάρκεια της έρευνάς της, η Διαμεσολαβήτρια έλαβε την απόφαση επανεξέτασης από την Επιτροπή, η οποία εστάλη στην καταγγέλλουσα στις 5 Φεβρουαρίου 2018, καθώς και τις παρατηρήσεις της καταγγέλλουσας σχετικά με την εν λόγω απόφαση επανεξέτασης.
Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή
Καθυστέρηση απάντησης στην αίτηση πρόσβασης σε έγγραφα
10. Η Διαμεσολαβήτρια επισημαίνει ότι η Επιτροπή χρειάστηκε τρεις μήνες για να απαντήσει στο αρχικό αίτημα του καταγγέλλοντος για πρόσβαση σε έγγραφα και άλλους δέκα μήνες για να απαντήσει στην επιβεβαιωτική αίτηση.
11. Στις επικοινωνίες της με τον καταγγέλλοντα και στην αλληλογραφία της με τον Διαμεσολαβητή, η Επιτροπή τόνισε τον μεγάλο αριθμό εγγράφων που σχετίζονται με το αίτημα, καθώς και την πολυπλοκότητα και τον ευαίσθητο χαρακτήρα του αιτήματος, για να εξηγήσει την καθυστέρηση αυτή.
12. Ωστόσο, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι οι καθυστερήσεις τόσο για την αρχική απάντηση όσο και για την επιβεβαιωτική απόφαση υπερβαίνουν κατά πολύ τις προθεσμίες που επιβάλλει στα θεσμικά όργανα της Ένωσης ο κανονισμός 1049/2001 για την απάντηση σε αιτήσεις πρόσβασης σε έγγραφα, ακόμη και σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Πράγματι, ενώ ο κανονισμός επιτρέπει παρατάσεις της προθεσμίας για την επεξεργασία αρχικής αίτησης ή επανεξέτασης που αφορά πολύ ογκώδες έγγραφο ή πολύ μεγάλο αριθμό εγγράφων, αυτό περιορίζεται σε 15 επιπλέον εργάσιμες ημέρες. Επιπλέον, πρέπει να αιτιολογούνται λεπτομερώς.
13. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια διαπιστώνει ότι η κατάφωρη καθυστέρηση στην απάντηση της Επιτροπής στο αίτημα του καταγγέλλοντος για έγγραφα συνιστά σαφή περίπτωση κακοδιοίκησης.
Επί της προσβάσεως της Επιτροπής στα ζητηθέντα έγγραφα
I. Έγγραφα που εξετάζονται στο πλαίσιο της αίτησης
14. Η απόφαση επανεξέτασης της Επιτροπής εξαιρεί 32 από τα 45 έγγραφα που προσδιόρισε αρχικά η ΓΔ GROW από το πεδίο εφαρμογής της αίτησης, με την αιτιολογία ότι δεν συνιστούν αλληλογραφία με τον κλάδο ούτε πρακτικά ή άλλες εκθέσεις συνεδριάσεων με τον κλάδο. Τα εξαιρούμενα έγγραφα περιλαμβάνουν 29 ενημερώσεις, οι οποίες θεωρούνται εσωτερικά έγγραφα, μία εσωτερική ομιλία, μία πρόσκληση που απευθύνεται μόνο στα κράτη μέλη και ένα ηλεκτρονικό μήνυμα που απευθύνεται μόνο στα κράτη μέλη.
15. Ο Διαμεσολαβητής αποδέχεται την αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το θέμα αυτό, δεδομένου ότι ο καταγγέλλων δεν διατύπωσε το αίτημά του σε σχέση με έγγραφα που αφορούν συναντήσεις ή επικοινωνίες μεταξύ της Επιτροπής και της αμυντικής βιομηχανίας.
16. Στην απόφαση επανεξέτασης, η Επιτροπή ανέφερε ότι δεν είχε εντοπίσει πρόσθετα έγγραφα που να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της αίτησης. Στην αίτησή του για επανεξέταση, ο καταγγέλλων αναφέρθηκε σε τέσσερις συνεδριάσεις για τις οποίες δεν υπήρχαν έγγραφα, ούτε στο μητρώο εγγράφων της Επιτροπής ούτε στην αρχική απάντηση της ΓΔ GROW. Η Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι οι συνεδριάσεις αυτές όντως πραγματοποιήθηκαν, αλλά ότι δεν υπήρχαν έγγραφα για τις εν λόγω συνεδριάσεις.
17. Ο Διαμεσολαβητής δέχεται ότι η Επιτροπή δεν μπορεί να υποχρεωθεί να δημοσιοποιήσει έγγραφα που δεν έχει στην κατοχή της και σημειώνει ότι υπάρχει τεκμήριο νομιμότητας όσον αφορά την ανυπαρξία εγγράφου [1], πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει τεκμήριο αλήθειας για ισχυρισμό των θεσμικών οργάνων ότι ένα έγγραφο δεν υπάρχει.
18. Ο καταγγέλλων προσδιόρισε τρεις ακόμη συναντήσεις (δύο από τις οποίες δεν είχαν συμπεριληφθεί στον κατάλογο της Επιτροπής), τα πρακτικά των οποίων δεν είχαν κοινοποιηθεί από την Επιτροπή. Η Διαμεσολαβήτρια δεν θεωρεί ότι το θέμα αυτό χρήζει περαιτέρω έρευνας, καθώς ο καταγγέλλων έχει ήδη λάβει τα εν λόγω έγγραφα από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας, ως απάντηση σε χωριστή αίτηση πρόσβασης σε έγγραφα.
19. Όσον αφορά το αίτημα του καταγγέλλοντος να παραταθεί το χρονοδιάγραμμα του αιτήματός του, για τους σκοπούς της επανεξέτασης, έως την ημερομηνία απάντησης της ΓΔ GROW, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να το πράξει, δεδομένου ότι ο κανονισμός 1049/2001 επιτρέπει μόνο την επανεξέταση της θέσης που είχε ληφθεί στην αρχική απάντηση.
20. Μολονότι αυτή μπορεί να είναι η αυστηρή νομική θέση, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι, δεδομένης της ασυνήθιστα μεγάλης καθυστέρησης στην απάντηση της Επιτροπής, κάποια ευελιξία στο θέμα αυτό θα ήταν σύμφωνη με τις αρχές της χρηστής διοίκησης. Για παράδειγμα, το αίτημα επέκτασης του χρονικού πεδίου εφαρμογής θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί ως νέο αίτημα για έγγραφα που καλύπτουν την πρόσθετη περίοδο.
II. Γνωστοποίηση των ονομάτων των συμμετεχόντων σε συνεδριάσεις μεταξύ της Επιτροπής και της αμυντικής βιομηχανίας
21. Η Διαμεσολαβήτρια εκφράζει την ικανοποίησή της για την απόφαση της Επιτροπής να αναθεωρήσει τη θέση που έλαβε στην αρχική απόφαση και να δημοσιοποιήσει τα ονόματα των επιχειρήσεων και των διευθύνοντων συμβούλων τους που συναντήθηκαν με ανώτερα διοικητικά στελέχη της Επιτροπής.
22. Η Επιτροπή ενέμεινε στην απόφασή της να απαλείψει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σε 10 από τα έγγραφα που εξακολουθούν να θεωρούνται ότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος. Η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που απαιτούνται από την υπόθεση Bavarian Lager [2] για να δικαιολογηθεί η διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, δηλαδή ότι ο αιτών αποδεικνύει την αναγκαιότητα της γνωστοποίησης και ότι δεν υπάρχει λόγος να πιστεύεται ότι ενδέχεται να θιγούν τα έννομα συμφέροντα του υποκειμένου των δεδομένων.
23. Η Επιτροπή διευκρίνισε ότι η εν λόγω νομολογία τροφοδοτεί την πολιτική της να μην αποκαλύπτει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα προσωπικού που δεν είναι ανώτερα διοικητικά στελέχη ή φυσικών προσώπων που δεν είναι οι κύριοι εκπρόσωποι εξωτερικών οντοτήτων.
24. Όσον αφορά την προϋπόθεση της αναγκαιότητας, η Επιτροπή θεωρεί ότι το επιχείρημα που προέβαλε ο καταγγέλλων, ότι οι πληροφορίες αποτελούν μέρος της έρευνας σχετικά με την έκταση της επιρροής της αμυντικής βιομηχανίας στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ και, ως εκ τούτου, εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον συμβάλλοντας σε έναν τεκμηριωμένο δημόσιο διάλογο επί του θέματος, είναι υπερβολικά γενικού χαρακτήρα.
25. Όσον αφορά την πιθανή προσβολή των έννομων συμφερόντων των υποκειμένων των δεδομένων, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η γνωστοποίηση των προστατευόμενων ταυτοτήτων, δεδομένου του ευαίσθητου χαρακτήρα του φακέλου, θα συνεπαγόταν πραγματικό και μη υποθετικό κίνδυνο για το οικείο προσωπικό της Επιτροπής να υποβληθεί σε αυτόκλητες εξωτερικές επαφές.
26. Ο Διαμεσολαβητής συμφωνεί ότι ο καταγγέλλων δεν πληροί το απαιτούμενο κριτήριο αναγκαιότητας για τη γνωστοποίηση των ονομάτων που έχουν απαλειφθεί. Πράγματι, η γνωστοποίηση των επωνυμιών των εκπροσωπούμενων επιχειρήσεων και των διευθυνόντων συμβούλων τους είναι επαρκής και αναλογική για την επίτευξη του στόχου του καταγγέλλοντος να γνωρίζει ποια οργάνωση του κλάδου ασκεί επιρροή στην Επιτροπή.
Συμπέρασμα
Βάσει της έρευνας, η Διαμεσολαβήτρια περατώνει την υπόθεση με το ακόλουθο πόρισμα:
Η σημαντική καθυστέρηση της Επιτροπής να απαντήσει στο αίτημα του καταγγέλλοντος για πρόσβαση σε έγγραφα, τόσο κατά το αρχικό στάδιο όσο και κατά το στάδιο της επανεξέτασης, συνιστά κακοδιοίκηση.
Ωστόσο, δεδομένου ότι η καταγγέλλουσα έλαβε τελικά κατάλληλη απάντηση, θεωρεί σκόπιμο να μην προβεί σε σύσταση.
Ο καταγγέλλων και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ενημερωθούν για την απόφαση αυτή.
η Έμιλι Ο' Ράιλι
Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής
Στρασβούργο, 06/07/2018
[1] Υπόθεση T-468/16, Verein Deutsche Sprache κατά Επιτροπής, ECLI:EU:T:2018:207, σκέψη 35.
[2] Υπόθεση C-28/08 P, Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά Bavarian Lager, ECLI:EU:C:2010:378.