Ιστορικό

1. Ο καταγγέλλων είναι υπάλληλος οργανισμού της ΕΕ, ο οποίος βρίσκεται στη διαδικασία διαζυγίου από υπάλληλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Το ζευγάρι έχει ένα παιδί. Το αρμόδιο εθνικό δικαστήριο διέταξε το παιδί να διαμείνει με τη μητέρα (τον καταγγέλλοντα) ενόσω βρισκόταν σε εξέλιξη η διαδικασία διαζυγίου. Η απόφαση δεν προέβλεπε καμία προσωρινή ρύθμιση για την οικονομική στήριξη του παιδιού.

2. Ο σύζυγος της καταγγέλλουσας λαμβάνει οικογενειακό επίδομα και επίδομα συντηρούμενου τέκνου από την ΕΤΕπ. Μετά την απόφαση του εθνικού δικαστηρίου, η καταγγέλλουσα ζήτησε από την ΕΤΕπ να καταβάλει τα εν λόγω επιδόματα απευθείας σε αυτήν και όχι στον σύζυγό της.

3. Η ΕΤΕπ δήλωσε ότι οι εσωτερικοί κανόνες της προβλέπουν ότι το οικογενειακό επίδομα μπορεί να καταβάλλεται μόνο στα μέλη του προσωπικού της ΕΤΕπ· ωστόσο, το επίδομα τέκνου καταβάλλεται στο πρόσωπο που έχει την επιμέλεια του τέκνου. Δήλωσε ότι η απόφαση του δικαστηρίου αναφερόταν μόνο στον τόπο διαμονής του παιδιού και ότι η επιμέλεια επιμεριζόταν μεταξύ των γονέων, εν αναμονή της οριστικής απόφασης στη διαδικασία διαζυγίου. Η ΕΤΕπ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το επίδομα τέκνου θα καταβαλλόταν σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, δηλαδή στον υπάλληλο της ΕΕ με τον υψηλότερο βασικό μισθό, ο οποίος στην προκειμένη περίπτωση είναι ο πατέρας. Για τους λόγους αυτούς, η ΕΤΕπ απέρριψε το αίτημα του καταγγέλλοντος.

4. Ο Διαμεσολαβητής κίνησε έρευνα σχετικά με την ανησυχία του καταγγέλλοντος ότι η ΕΤΕπ κακώς στήριξε την απόφασή της σχετικά με το επίδομα τέκνου στην επιμέλεια και όχι στη νόμιμη διαμονή του παιδιού. Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάστηκε κατά πόσον η απόφαση αυτή ήταν σύμφωνη με τους κανόνες εφαρμογής της ίδιας της ΕΤΕπ, καθώς και με τις διατάξεις εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τα οικογενειακά επιδόματα. Η έρευνα εξέτασε επίσης το αίτημα της καταγγέλλουσας να της καταβάλει η ΕΤΕπ τουλάχιστον το 50 % των επιδομάτων απευθείας, δεδομένου ότι είχε αναγνωρίσει ότι είχε από κοινού την επιμέλεια του παιδιού [1].

Η απόφαση της ΕΤΕπ να βασίσει την κατανομή του επιδόματος τέκνου στην επιμέλεια και όχι στην κατοικία τέκνου

Η πρόταση του Διαμεσολαβητή για λύση

5. Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι η απόφαση της ΕΤΕπ να καταβάλει το οικογενειακό επίδομα στον σύζυγο του καταγγέλλοντος, εν αναμονή της ολοκλήρωσης της εν εξελίξει διαδικασίας διαζυγίου, ήταν σύμφωνη με τους ισχύοντες κανόνες.

6. Ο Διαμεσολαβητής επισήμανε επίσης ότι, σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΤΕπ [2], το επίδομα τέκνου χορηγείται όταν ο γονέας παρέχει πράγματι τη διατροφή του τέκνου, γεγονός που, στην πράξη, σημαίνει ότι το τέκνο είτε ζει με τον γονέα είτε ο γονέας καλύπτει τα καθημερινά έξοδα διαβίωσης του τέκνου. Η ΕΤΕπ δήλωσε ότι, στην προκειμένη περίπτωση, τα δύο αυτά κριτήρια δεν συμπίπτουν. Η ΕΤΕπ όρισε την ερμηνεία της για την έννοια της επιμέλειας ως την «εκπλήρωση του καθήκοντος παιδικής μέριμνας με οικονομικά μέσα». Η ΕΤΕπ έκρινε ότι η παροχή οικονομικής στήριξης στο παιδί (επιμέλεια) υπερισχύει του ζητήματος της διαμονής για τον προσδιορισμό του προσώπου στο οποίο θα χορηγηθεί το επίδομα τέκνου.

7. Ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι η ερμηνεία αυτή συνεπάγεται ότι, σε περίπτωση επιμερισμού της επιμέλειας, θα πρέπει επίσης να επιμερίζεται η νομική υποχρέωση για την οικονομική στήριξη του παιδιού. Επισημαίνει ότι, δεδομένου ότι η ΕΤΕπ παραδέχθηκε ότι ο πατέρας του τέκνου κατανέμει οικειοθελώς τα έξοδα διατροφής του τέκνου, θα ήταν δίκαιο για τους γονείς να μοιράζονται επίσης το επίδομα τέκνου, έως ότου το αρμόδιο εθνικό δικαστήριο αποφανθεί οριστικά επί του ζητήματος της επιμέλειας.

8. Ως εκ τούτου, στις 29 Ιουνίου 2015, η Διαμεσολαβήτρια υπέβαλε την ακόλουθη πρόταση λύσης:

«Εν αναμονή της τελικής απόφασης του εθνικού δικαστηρίου σχετικά με το ζήτημα της επιμέλειας στο πλαίσιο της εν εξελίξει διαδικασίας διαζυγίου, η ΕΤΕπ θα πρέπει να καταβάλει στον καταγγέλλοντα το ήμισυ του επιδόματος τέκνου».

9. Επιπλέον, η Διαμεσολαβήτρια ενθάρρυνε την ΕΤΕπ να τροποποιήσει τους κανόνες της σχετικά με τα επιδόματα τέκνων, ώστε να αντικατοπτρίζουν καλύτερα την τρέχουσα πραγματικότητα και τις πρακτικές στις διαδικασίες διαζυγίου. Πρότεινε ότι η ΕΤΕπ θα μπορούσε να καθοδηγείται από τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επί του θέματος, οι οποίοι προβλέπουν ρητά την κατανομή των επιδομάτων σε περιπτώσεις όπου i) η επιμέλεια του παιδιού επιμερίζεται μεταξύ δύο προσώπων και ii) δεν έχει εκδοθεί δικαστική απόφαση ή άλλη εντολή από αρμόδια διοικητική αρχή [3].

10. Η ΕΤΕπ συμφώνησε, στην απάντησή της της 7ης Σεπτεμβρίου 2015, να επανεξετάσει τους κανόνες της σχετικά με τα επιδόματα τέκνων και ενημέρωσε τη Διαμεσολαβήτρια ότι θα ολοκληρώσει τη διαδικασία αυτή το συντομότερο δυνατόν. Ωστόσο, υποστήριξε ότι δεν μπορούσε να καταβάλει στον καταγγέλλοντα το ήμισυ του επιδόματος τέκνου χωρίς τροποποίηση του γενικού κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, καθώς αυτό θα συνιστούσε παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης και θα μπορούσε να αμφισβητηθεί νομικά.

11. Η καταγγέλλουσα εξέφρασε την ικανοποίησή της για τις προτεινόμενες αλλαγές στους κανόνες της ΕΤΕπ, αλλά εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της για την άρνηση της ΕΤΕπ να της χορηγήσει το ήμισυ του επιδόματος τέκνου.

Η σύσταση του Διαμεσολαβητή 

12. Η Διαμεσολαβήτρια εξέφρασε την ικανοποίησή της για τη δέσμευση της ΕΤΕπ να τροποποιήσει τους κανόνες της σχετικά με τα επιδόματα τέκνων και την παρότρυνε να το ολοκληρώσει το συντομότερο δυνατόν. Εκφράζει, ωστόσο, τη λύπη της για το γεγονός ότι η ΕΤΕπ απέρριψε την πρότασή της για λύση.

13. Σε αντίθεση με την άποψη της ΕΤΕπ, η Διαμεσολαβήτρια δεν θεώρησε ότι η ΕΤΕπ θα εισήγαγε διακρίσεις εις βάρος άλλων εργαζομένων της ΕΤΕπ και των συζύγων τους εάν κατέβαλλε στον καταγγέλλοντα το ήμισυ του επιδόματος τέκνου, δεδομένου ότι τίποτα δεν θα εμπόδιζε την ΕΤΕπ να τους μεταχειριστεί επίσης κατά τον ίδιο τρόπο με τον καταγγέλλοντα. Η ΕΤΕπ δεν αμφισβήτησε την άποψη της Διαμεσολαβήτριας ότι, μολονότι οι κανόνες της ΕΤΕπ δεν προβλέπουν ρητά την κατανομή του επιδόματος τέκνου, δεν αποκλείουν ούτε αυτή τη δυνατότητα. Επιπλέον, η Διαμεσολαβήτρια δεν συμφώνησε ότι η δυνατότητα άσκησης νομικής προσφυγής θα πρέπει να αποτρέπει την ΕΤΕπ από τη λήψη ορθής και δίκαιης απόφασης.

14. Ο Συνήγορος του Πολίτη επισήμανε περαιτέρω ότι, δεδομένων των περιστάσεων της συγκεκριμένης υπόθεσης - δηλαδή, όταν υπήρχε επίσημη απόφαση σχετικά με τη διαμονή του παιδιού και τα αρμόδια εθνικά δικαστήρια αναγνώρισαν ότι και οι δύο γονείς θα πρέπει να συμβάλλουν στη διατροφή του παιδιού - φαινόταν αναλογικό και εύλογο το ήμισυ του επιδόματος συντηρούμενου τέκνου να καταβάλλεται σε καθένα από τα πρόσωπα που μοιράζονται την επιμέλεια του παιδιού.

15. Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι τα επιχειρήματα της ΕΤΕπ για την απόρριψη της πρότασής της για λύση δεν ήταν πειστικά. Θεώρησε ότι η προσέγγιση που υιοθέτησε η ΕΤΕπ ήταν εσφαλμένη και άδικη για τον καταγγέλλοντα και δεν συμμορφωνόταν με τους δικούς της κανόνες. Διαπίστωσε ότι αυτό συνιστούσε κακοδιοίκηση.

16. Ως εκ τούτου, στις 18 Ιουλίου 2016, ο Διαμεσολαβητής διατύπωσε σύσταση, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 6 του Καθεστώτος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, σύμφωνα με την οποία:

«Εν αναμονή της τελικής απόφασης του εθνικού δικαστηρίου σχετικά με το ζήτημα της επιμέλειας στο πλαίσιο της εν εξελίξει διαδικασίας διαζυγίου, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα πρέπει, από την ημερομηνία παραλαβής της παρούσας σύστασης, να καταβάλει στον καταγγέλλοντα το ήμισυ του επιδόματος τέκνου».

17. Επιπλέον, διατυπώνει την ακόλουθη πρόταση βελτίωσης:

«Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα πρέπει να τροποποιήσει τους εσωτερικούς κανόνες της σχετικά με τα επιδόματα τέκνων το συντομότερο δυνατόν, προκειμένου να προβλέπει ρητά καταστάσεις κοινής επιμέλειας τέκνων και συναφείς καταστάσεις».

18. Όσον αφορά την πρόταση βελτίωσης, η ΕΤΕπ απάντησε στη Διαμεσολαβήτρια στις 29 Δεκεμβρίου 2016, δηλώνοντας ότι συμμετέχει σε εν εξελίξει «διοργανικό διάλογο» με εκπροσώπους των κύριων θεσμικών οργάνων της ΕΕ. Μεταξύ άλλων, ο διάλογος αυτός αποσκοπεί στη μεταρρύθμιση των κανόνων σχετικά με τον τρόπο καθορισμού του δικαιούχου επιδομάτων τέκνου σε περιπτώσεις χωρισμού/διαζυγίου [4]. Η διαδικασία αυτή βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

19. Η ΕΤΕπ δήλωσε ότι ήταν διατεθειμένη να αναθεωρήσει τους κανόνες της για θέματα προσωπικού με σκοπό την ευθυγράμμισή τους με τους νέους κανόνες που προκύπτουν από τον διοργανικό διάλογο, μόλις αυτοί οριστικοποιηθούν [5].

20. Όσον αφορά τη σύσταση της Διαμεσολαβήτριας να καταβληθεί στον καταγγέλλοντα το ήμισυ του επιδόματος τέκνου, η ΕΤΕπ επανέλαβε την άποψή της ότι αυτό δεν ήταν δυνατό βάσει των ισχυόντων κανόνων της. Η ΕΤΕπ έκρινε ότι θα μπορούσε να μεταβιβάσει το επίδομα σε πρόσωπο άλλο από τους υπαλλήλους της μόνον εάν νόμος ή απόφαση δικαστηρίου ή αρμόδιας διοικητικής αρχής αναθέτει την επιμέλεια του τέκνου στο εν λόγω πρόσωπο. Προσέθεσε ότι, δεδομένου ότι η δικαστική απόφαση στην παρούσα υπόθεση δεν ανέθεσε την επιμέλεια του παιδιού στον καταγγέλλοντα, αλλά απλώς επιβεβαίωσε την από κοινού επιμέλεια των δύο γονέων, η απόφασή της σχετικά με το επίδομα ήταν σύμφωνη με τον ισχύοντα κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης. Ως εκ τούτου, η εφαρμογή της σύστασης της Διαμεσολαβήτριας θα συνιστούσε, κατά την άποψη της ΕΤΕπ, παραβίαση των ισχυόντων κανόνων.

21. Στις παρατηρήσεις της, η καταγγέλλουσα διαφώνησε με τη γνώμη της ΕΤΕπ και αναφέρθηκε στα επιχειρήματα που είχε προβάλει προηγουμένως.

Περαιτέρω εξελίξεις μετά τη σύσταση του Διαμεσολαβητή 

22. Στις 21 Νοεμβρίου 2016, το εθνικό δικαστήριο χορήγησε το διαζύγιο στην καταγγέλλουσα και στον πρώην σύζυγό της και αποφάσισε ότι και οι δύο γονείς θα πρέπει να είναι υπεύθυνοι για τη φροντίδα του παιδιού [6]. Με την απόφαση του δικαστηρίου προσδιορίστηκε ο τόπος κατοικίας του τέκνου στη διεύθυνση της μητέρας. Επιπλέον, το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι τα έξοδα διατροφής του παιδιού θα πρέπει να βαρύνουν και τους δύο γονείς.

23. Η απόφαση του δικαστηρίου δεν είναι τελεσίδικη, καθώς ο πρώην σύζυγος του καταγγέλλοντος άσκησε έφεση. Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, η προσφυγή αφορούσε μόνο τη λύση του γάμου και όχι τις ρυθμίσεις σχετικά με το παιδί.

24. Ο καταγγέλλων ενημέρωσε την ΕΤΕπ και τον Διαμεσολαβητή για την απόφαση αυτή στις 23 Φεβρουαρίου 2017. Στη συνέχεια, η ομάδα έρευνας της Διαμεσολαβήτριας ζήτησε από την ΕΤΕπ να εξετάσει το ενδεχόμενο επανεξέτασης της θέσης της υπό το πρίσμα της απόφασης.

25. Στην απάντησή της της 31ης Μαΐου 2017, η ΕΤΕπ ανέφερε ότι η απόφαση παρείχε ισότιμη και απεριόριστη «γονική εξουσία» σε κάθε γονέα και ότι, κατ’ αρχήν, σε τέτοιες περιπτώσεις, αμφότεροι οι γονείς είναι πλήρως υπεύθυνοι για την εκπαίδευση του παιδιού [7]. Επιπλέον, η απόφαση ανέφερε ότι αμφότεροι οι γονείς βαρύνονται με τα έξοδα διατροφής του τέκνου και της ανατροφής του. Κατά την άποψη της ΕΤΕπ, η απόφαση του δικαστηρίου δεν περιέχει κανένα στοιχείο που να καθορίζει τον τρόπο (και ιδίως σε ποιον) καταβολής των χρηματικών επιδομάτων.

26. Όσον αφορά την κατοικία, η ΕΤΕπ υποστήριξε ότι πρόκειται για χωριστό νομικό ζήτημα από τη γονική μέριμνα. Στην περίπτωση αυτή, το δικαστήριο χορήγησε και στους δύο γονείς πλήρη γονική μέριμνα, αλλά αποφάνθηκε ότι το παιδί θα πρέπει να διαμένει με τη μητέρα (τον καταγγέλλοντα). Ως εκ τούτου, η απόφαση σχετικά με τη διαμονή δεν συνεπάγεται ότι ο καταγγέλλων έχει «πλήρη γονική μέριμνα» ή αποκλειστική υποχρέωση φροντίδας του παιδιού.

27. Όσον αφορά τη χρηματοδοτική στήριξη, η ΕΤΕπ επισήμανε ότι η δικαστική απόφαση δεν έλαβε καμία συγκεκριμένη απόφαση σχετικά με κανέναν από τους δύο γονείς. Προσέθεσε ότι το δικαστήριο δεν έλαβε θέση σχετικά με τον τρόπο κατανομής των επιδομάτων ή της οικονομικής στήριξης (συντήρηση). Ως εκ τούτου, η απόφαση της ΕΤΕπ σχετικά με το επίδομα τέκνου έπρεπε να βασιστεί στους δικούς της εφαρμοστέους κανόνες, δηλαδή στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης της ΕΤΕπ. Υποστήριξε ότι οι κανόνες αυτοί –εκτός εάν και έως ότου τροποποιηθούν– την εμποδίζουν να μεταφέρει επιδόματα τέκνων σε τρίτο, εκτός εάν το συντηρούμενο τέκνο τεθεί υπό τη φροντίδα άλλου προσώπου βάσει νόμου ή απόφασης των δικαστηρίων ή της αρμόδιας διοικητικής αρχής.

28. Τέλος, η ΕΤΕπ διατήρησε τη δέσμευσή της να επανεξετάσει τους κανόνες της σχετικά με τα επιδόματα τέκνων, προκειμένου να τους βελτιώσει και να τους επικαιροποιήσει, σύμφωνα με τους κανόνες και τις βέλτιστες πρακτικές άλλων θεσμικών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ, όπως συνέστησε η Διαμεσολαβήτρια. Εξήγησε ότι, πριν τροποποιήσει τους δικούς της κανόνες, ήθελε να περιμένει το αποτέλεσμα του διοργανικού διαλόγου, ώστε οι κανόνες της να συνάδουν με τους κανόνες και τις βέλτιστες πρακτικές των άλλων θεσμικών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ.

29. Στις παρατηρήσεις της σχετικά με την περαιτέρω απάντηση της ΕΤΕπ, η καταγγέλλουσα επισήμανε ότι η ΕΤΕπ αναγνώρισε ότι η επιμέλεια του παιδιού είναι κοινή και ότι και οι δύο γονείς επιβαρύνονται με τα έξοδα διατροφής του παιδιού, αλλά εξακολουθεί να αρνείται να της χορηγήσει το ήμισυ του επιδόματος τέκνου. Κατά την άποψή της, η ΕΤΕπ δεν ήταν πρόθυμη να εφαρμόσει τη δικαστική απόφαση και επίσης δεν ήταν διατεθειμένη να λάβει υπόψη τις συμφωνίες που συνήψαν τα μέρη [8]. Επιπλέον, υποστήριξε ότι η ΕΤΕπ δεν έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά την αλλαγή των κανόνων της σχετικά με το πότε είναι σκόπιμο να κατανεμηθεί το επίδομα τέκνου, όπως συνέστησε η Διαμεσολαβήτρια, παρά το γεγονός ότι, στην απάντησή της της 7ης Σεπτεμβρίου 2015 προς τη Διαμεσολαβήτρια, είχε παράσχει σαφείς διαβεβαιώσεις ότι θα το έπραττε.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή μετά τη σύσταση και μετά τις περαιτέρω εξελίξεις

30. Η Διαμεσολαβήτρια εκφράζει την απογοήτευσή της για το γεγονός ότι η ΕΤΕπ απέρριψε τη σύστασή της να καταβάλει στον καταγγέλλοντα το ήμισυ του επιδόματος τέκνου. Είχε τρεις ευκαιρίες [9] κατά τη διάρκεια της έρευνας του Διαμεσολαβητή να συμφωνήσει σε μια δίκαιη λύση για την εν λόγω καταγγελία. Θεωρεί ότι οι λόγοι που προέβαλε η ΕΤΕπ για τη μη εφαρμογή της σύστασής της δεν είναι αρκετά πειστικοί ώστε να τροποποιήσουν ή να αποσύρουν την αρχική της διαπίστωση κακοδιοίκησης.

31. Όπως επισημάνθηκε προηγουμένως [10], ο Διαμεσολαβητής πιστεύει ότι η ΕΤΕπ θα μπορούσε να καταβάλει το ήμισυ του επιδόματος τέκνου στον καταγγέλλοντα χωρίς να χρειάζεται να τροποποιήσει τους εσωτερικούς κανόνες της. Ακόμη και αν ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης της ΕΤΕπ δεν προβλέπει ρητά την κατανομή του επιδόματος τέκνου, δεν αποκλείει ούτε αυτή τη δυνατότητα. Οι κανόνες αυτοί, όπως και σήμερα, απλώς θέτουν σε εφαρμογή την αρχή ότι, όταν συντηρούμενο τέκνο τίθεται υπό τη φροντίδα προσώπου διαφορετικού από το μέλος του προσωπικού της ΕΤΕπ, το εν λόγω πρόσωπο θα πρέπει να λαμβάνει το επίδομα, το οποίο έχει ως στόχο να συμβάλει στις δαπάνες που συνεπάγεται η συντήρηση του τέκνου. Κατά την άποψη του Διαμεσολαβητή, το ίδιο θα πρέπει να ισχύει σε περιπτώσεις στις οποίες η γονική μέριμνα του παιδιού ασκείται από αμφότερους τους γονείς —όπως στην προκειμένη περίπτωση— και, ως εκ τούτου, οι γονείς έχουν κοινές υποχρεώσεις όσον αφορά τη διατροφή του παιδιού τους.

32. Το γεγονός ότι η ΕΤΕπ, μολονότι δέχεται ότι η δικαστική απόφαση έχει ουσιαστικά καταστήσει αμφότερους τους γονείς υπεύθυνους για την παροχή της διατροφής του τέκνου και έχει καθορίσει την από κοινού επιμέλεια, εξακολουθεί να μην συμφωνεί να καταβάλει το ήμισυ του επιδόματος τέκνου στον καταγγέλλοντα αντιβαίνει στην ερμηνεία της ίδιας της ΕΤΕπ όσον αφορά την έννοια της επιμέλειας ως «εκπλήρωση του καθήκοντος επιμέλειας τέκνου με οικονομικά μέσα [11], καθήκον το οποίο, στην προκειμένη περίπτωση, εκπληρώνεται και από τους δύο γονείς.

33. Η ίδια η ΕΤΕπ εξέφρασε την άποψη [12] ότι το βασικό διακυβευόμενο ζήτημα αφορά περισσότερο τη δίκαιη μεταχείριση παρά τη νομιμότητα. Στο πλαίσιο αυτό, ο Διαμεσολαβητής εκφράζει την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι η προσέγγισή του στην υπόθεση αυτή εξακολουθεί να μην είναι δίκαιη. Μια δίκαιη λύση για περιπτώσεις όπως η παρούσα, όπου αμφότεροι οι γονείς μοιράζονται εκ των πραγμάτων την επιμέλεια σε ίση ή σχεδόν ίση βάση, θα ήταν να λαμβάνουν έκαστος το ήμισυ του επιδόματος τέκνου.

34. Σύμφωνα με την πάγια άποψη της Διαμεσολαβήτριας, η χρηστή διοίκηση συνεπάγεται δίκαιη διοίκηση. Αυτό σημαίνει ότι οι διοικήσεις πρέπει μερικές φορές να κοιτάζουν πέρα από τα αυστηρά νομικά επιχειρήματα και να έχουν μια ευρύτερη προοπτική, με βάση τις αρχές της χρηστής διοίκησης και της δικαιοσύνης. Όταν μια διοίκηση επιφυλάσσει άδικη μεταχείριση σε κάποιον, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί καθήκον του να ερμηνεύει τον σχετικό νόμο κατά τρόπο που να επιτυγχάνει δίκαιο και πρόσφορο αποτέλεσμα. Όταν δεν είναι δυνατή η ερμηνεία του νόμου κατά τρόπο που να επιτυγχάνει δίκαιο αποτέλεσμα, ο Διαμεσολαβητής συνηγορεί υπέρ της αλλαγής του νόμου. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο Διαμεσολαβητής είναι πεπεισμένος ότι είναι δυνατή η ερμηνεία των ισχυόντων κανόνων της ΕΤΕπ κατά τρόπο που να επιτυγχάνει δίκαιο και πρόσφορο αποτέλεσμα.

35. Η πρόταση της Διαμεσολαβήτριας για βελτίωση - που υποβλήθηκε στις 29 Ιουνίου 2015 και, εκ νέου, στις 18 Ιουλίου 2016 - είναι ότι η ΕΤΕπ θα πρέπει να αλλάξει τους εσωτερικούς κανόνες της προκειμένου να αντιμετωπίσει ρητά το είδος της κατάστασης που προκύπτει στην παρούσα καταγγελία. Δυστυχώς, περισσότερο από δύο χρόνια αργότερα, η διαδικασία αυτή βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και εξαρτάται από έναν «διοργανικό διάλογο», ο οποίος έχει απροσδιόριστη καταληκτική ημερομηνία και άγνωστο αποτέλεσμα. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια δεν μπορεί να δεχθεί ότι η ΕΤΕπ θα πρέπει να συνεχίσει να αρνείται να συμμορφωθεί με τη σύστασή της έως ότου επανεξεταστούν οι εσωτερικοί κανόνες της.

36. Η Διαμεσολαβήτρια εμμένει στην άποψή της ότι η προσέγγιση της ΕΤΕπ ήταν άδικη για τον καταγγέλλοντα. Ως εκ τούτου, περατώνει την έρευνα αυτή με το συμπέρασμα ότι η ΕΤΕπ δεν έδωσε πειστικές εξηγήσεις ως προς τους λόγους για τους οποίους αρνήθηκε να αποδεχθεί τη σύστασή της να καταβάλει στον καταγγέλλοντα το ήμισυ του επιδόματος τέκνου. Ως εκ τούτου, εμμένει στην αρχική της διαπίστωση περί κακοδιοίκησης εκ μέρους της ΕΤΕπ.  

37. Ωστόσο, η Διαμεσολαβήτρια αναμένει από την ΕΤΕπ να επιταχύνει την εν εξελίξει διαδικασία τροποποίησης των εσωτερικών κανόνων της και, ως εκ τούτου, επαναλαμβάνει την πρότασή της για βελτίωση.

Συμπέρασμα

Με βάση την έρευνα σχετικά με την εν λόγω καταγγελία, ο Διαμεσολαβητής την περατώνει με το ακόλουθο συμπέρασμα:

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων δεν έχει αποδεχθεί τη σύσταση της Διαμεσολαβήτριας να καταβάλει στον καταγγέλλοντα το ήμισυ του επιδόματος τέκνου και δεν έχει παράσχει πειστικούς λόγους για να το πράξει. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια εμμένει στη διαπίστωση κακοδιοίκησης εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

Ο καταγγέλλων και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα ενημερωθούν για την απόφαση αυτή.

Πρόταση βελτίωσης

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα πρέπει να συνεχίσει και να εντείνει τις προσπάθειές της για την τροποποίηση των εσωτερικών κανόνων της σχετικά με τα επιδόματα τέκνων, το συντομότερο δυνατόν, προκειμένου να προβλέπονται ρητά καταστάσεις κοινής επιμέλειας τέκνων και συναφείς καταστάσεις.

η Έμιλι Ο' Ράιλι

Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής

Στρασβούργο, 17/11/2017

^[1] Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το ιστορικό της καταγγελίας, τα επιχειρήματα των μερών και την έρευνα του Διαμεσολαβητή, ανατρέξτε στο πλήρες κείμενο της πρότασης του Διαμεσολαβητή για λύση που διατίθεται στη διεύθυνση: www.ombudsman.europa.eu/cases/solution.faces/en/69046/html.bookmark και το πλήρες κείμενο της σύστασης του Διαμεσολαβητή διατίθεται στη διεύθυνση: https://www.ombudsman.europa.eu/cases/recommendation.faces/en/69347/html.bookmark.

^[2] Το άρθρο 2.2.5 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης της ΕΤΕπ ορίζει ότι: «Όταν συντηρούμενο τέκνο τίθεται υπό τη φροντίδα άλλου προσώπου από τον νόμο ή με απόφαση των δικαστηρίων ή της αρμόδιας διοικητικής αρχής, το επίδομα συντηρούμενου τέκνου και το σχολικό επίδομα καταβάλλονται απευθείας στο πρόσωπο αυτό για λογαριασμό και στο όνομα του εργαζομένου».

[3] Άρθρο 3 της απόφασης της Επιτροπής σχετικά με τις γενικές διατάξεις εφαρμογής των άρθρων 67 και 68 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης και των άρθρων 1, 2 και 3 του παραρτήματος VII, C (2004) 1364.

[4] Οι κανόνες που αναφέρονται εδώ καθορίζονται στο συμπέρασμα 220/2004 του Σώματος των Προϊσταμένων Διοίκησης. Το Σώμα των Προϊσταμένων Διοίκησης είναι ένα διοργανικό όργανο που απαρτίζεται από τους κορυφαίους δημόσιους υπαλλήλους των διοικήσεων των θεσμικών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ (το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, την Επιτροπή των Περιφερειών, τον Ευρωπαίο Επόπτη Προστασίας Δεδομένων και τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή). Το Σώμα των Προϊσταμένων Διοίκησης έχει ως στόχο να διασφαλίσει τη συνεπή ερμηνεία και εφαρμογή του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης και άλλων διοικητικών θεμάτων. Οι αποφάσεις της είναι το υψηλότερο επίπεδο λήψης διοικητικών αποφάσεων.

[5] Μεταξύ των προβλεπόμενων τροποποιήσεων των κανόνων της, η ΕΤΕπ ανέφερε: θ) τη θέσπιση ειδικής διαδικασίας για τον διαχωρισμό των επιδομάτων σε περίπτωση de facto χωρισμού όταν τα δύο μέλη της οικογένειας είναι αμφότεροι δημόσιοι υπάλληλοι της ΕΕ (αυτόματος διαχωρισμός σε περίπτωση κοινού αιτήματος, μονομερείς αιτήσεις που πρέπει να εξετάζονται σε ad hoc βάση)· και ii) διάταξη που διευκρινίζει τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντιδρά η ΕΤΕπ όταν υπάρχει απόφαση εθνικού δικαστηρίου ή εθνικής διοικητικής αρχής. Όσον αφορά την τελευταία διάταξη, η ΕΤΕπ: α) εφαρμόζει την εθνική απόφαση όταν ορίζει ότι τα δικαιώματα θα πρέπει να κατανεμηθούν· ή β) να συνεχίσει να καταβάλλει το πλήρες ποσό των επιδομάτων στον υπάλληλό του, όταν η απόφαση δεν ορίζει ότι τα επιδόματα ή η επιμέλεια των τέκνων θα πρέπει να κατανεμηθούν, αλλά απλώς επιβεβαιώνει τη συνυπευθυνότητα των γονέων.

[6] Σύμφωνα με σχέδιο εκπαίδευσης/γονεϊκής μέριμνας της 28ης Οκτωβρίου 2016 και υπογεγραμμένο και από τους δύο γονείς. Το δικαστήριο καθόρισε επίσης τις επαφές των γονέων με το παιδί, σύμφωνα με το πρόγραμμα εκπαίδευσης/γονεϊκής μέριμνας που αναφέρεται ανωτέρω και με συμφωνία που υπέγραψαν οι γονείς στις 7 Σεπτεμβρίου 2016.

[7] Η ΕΤΕπ επισήμανε επίσης ότι η δικαστική απόφαση αναφερόταν στις έννοιες της «γονικής αρχής» και των «επαφών μεταξύ γονέων και τέκνων», και όχι στις έννοιες της «επιμέλειας» και της «διατροφής», που είναι η διατύπωση που χρησιμοποιείται στους κανόνες της ΕΤΕπ για θέματα προσωπικού.

[8] Βλ. υποσημείωση 6 ανωτέρω.

[9] Εκτός από την πρόταση λύσης και την επακόλουθη σύστασή της που επανέλαβε τη διαπίστωση κακοδιοίκησης, η Διαμεσολαβήτρια έδωσε στην ΕΤΕπ την ευκαιρία να επανεξετάσει τη θέση της βάσει της δικαστικής απόφασης.

[10] Βλέπε σημείο 19 της πρότασης του Διαμεσολαβητή για την εξεύρεση λύσης και σημεία 15 και 18 της σύστασης του Διαμεσολαβητή.

[11] Βλ. σημείο 6 ανωτέρω.

[12] Επιστολή της 30ής Σεπτεμβρίου 2014 προς τον Διαμεσολαβητή, σημείο 5.2.1. Η ΕΤΕπ θεώρησε ότι ο καταγγέλλων αμφισβήτησε τον δίκαιο χαρακτήρα της απόφασης της ΕΤΕπ και όχι τη νομιμότητά της, δεδομένου ότι ο καταγγέλλων έλαβε το εφαρμοστέο κανονιστικό πλαίσιο και η απόφαση της ΕΤΕπ ελήφθη σύμφωνα με τους εν λόγω κανόνες.