Το ιστορικό της καταγγελίας

1. Ο καταγγέλλων αντιμετωπίζει διαδικασίες σε επίπεδο κράτους μέλους σχετικά με τη δημοσιονομική πειθαρχία του στο πλαίσιο έργου που χρηματοδοτείται από την ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, ο καταγγέλλων απέστειλε επιστολή, στις 7 Μαρτίου 2016, στην Επιτροπή (ΓΔ REGIO). Ζήτησε το έγγραφο στο οποίο η Επιτροπή είχε στηρίξει τη δήλωσή της ότι μια περιφερειακή φορολογική αρχή είχε διαπιστώσει ότι ο καταγγέλλων είχε παραβιάσει τους δημοσιονομικούς κανόνες. Ο καταγγέλλων ζήτησε επίσης από την Επιτροπή να τον ενημερώσει σχετικά με το πρόσωπο που παρέσχε τις εν λόγω πληροφορίες στην Επιτροπή.

2. Δεδομένου ότι η Επιτροπή δεν απάντησε, ο καταγγέλλων απευθύνθηκε στον Διαμεσολαβητή στις 14 Ιουλίου 2016.

Η έρευνα

3. Η Διαμεσολαβήτρια κίνησε έρευνα σχετικά με την καταγγελία και εντόπισε τον ακόλουθο ισχυρισμό:

Η Επιτροπή δεν απάντησε στην επιστολή του καταγγέλλοντος της 7ης Μαρτίου 2016.

4. Κατά τη διάρκεια της έρευνας, η Διαμεσολαβήτρια έλαβε τις απαντήσεις της Επιτροπής που εστάλησαν στον καταγγέλλοντα και τις παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος σχετικά με τις εν λόγω απαντήσεις. Η αλληλογραφία αυτή ανταλλάχθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας σχετικά με την πρόσβαση στα έγγραφα που προβλέπεται από τον κανονισμό 1049/2001 για την πρόσβαση στα έγγραφα [1]. Ο Διαμεσολαβητής αποφάσισε να συμμετάσχει στην έρευνα αυτή όσον αφορά το ζήτημα της πρόσβασης στα έγγραφα. Κατά τη διεξαγωγή της έρευνας, ο Διαμεσολαβητής έλαβε υπόψη τα επιχειρήματα και τις γνώμες που προέβαλαν τα μέρη.

Ισχυρισμός περί μη απάντησης και περαιτέρω επιχείρημα του καταγγέλλοντος ότι η Επιτροπή απάλειψε εσφαλμένα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα στα κοινοποιηθέντα έγγραφα

Επιχειρήματα που υποβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή

5. Η Επιτροπή διαβίβασε αντίγραφο του ζητηθέντος εγγράφου (σύντομη έκθεση και το συνοδευτικό ηλεκτρονικό μήνυμα). Ανέφερε ότι έλαβε το έγγραφο από την τσεχική ελεγκτική αρχή στις 3 Ιουνίου 2013. Το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου περιείχε αρκετές διαγραφές. Στηριζόμενη στο άρθρο 8 στοιχείο β) του κανονισμού 45/2001 σχετικά με την προστασία των δεδομένων [2], η Επιτροπή εξήγησε ότι είχε απαλείψει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα επειδή δεν είχε αποδειχθεί η ανάγκη γνωστοποίησης των δεδομένων και δεν μπορούσε να υποτεθεί ότι η γνωστοποίηση δεν θα έθιγε τα νόμιμα δικαιώματα των ενδιαφερόμενων προσώπων.

6. Ο καταγγέλλων αμφισβήτησε την απαλοιφή της ταυτότητας του προσώπου ή των προσώπων που συνέταξαν την έκθεση. Κατά την άποψή της, η έκθεση ανέφερε εσφαλμένα ότι η τσεχική οικονομική υπηρεσία είχε διαπιστώσει ότι ο καταγγέλλων παραβίασε τη δημοσιονομική πειθαρχία και ζήτησε επιστροφή. Ο καταγγέλλων εξήγησε ότι ο έλεγχος είχε ανασταλεί και ότι αρκετές σχετικές δικαστικές διαδικασίες βρίσκονταν σε εξέλιξη. Ο καταγγέλλων έπρεπε να γνωρίζει την ταυτότητα του προσώπου που προέβη σε ψευδείς δηλώσεις σχετικά με τον καταγγέλλοντα, προκειμένου να είναι σε θέση να διεκδικήσει τα δικαιώματά του στο πλαίσιο των εν λόγω δικαστικών διαδικασιών. Αυτές οι ψευδείς δηλώσεις έβλαψαν το καλό όνομα του καταγγέλλοντος και προκάλεσαν οικονομική ζημία (π.χ. τα έξοδα νομικής εκπροσώπησης, τους μισθούς των εργαζομένων που ασχολούνται με το ζήτημα αυτό, τα πιστωτικά συμφέροντα). Οι συντάκτες των δηλώσεων αυτών δεν είχαν κανένα νόμιμο δικαίωμα προστασίας, διότι οι πράξεις τους αποτελούσαν μέρος των δημόσιων καθηκόντων τους που χρηματοδοτούνταν από δημόσιους πόρους. Ως εκ τούτου, ο καταγγέλλων θεωρεί ότι η Επιτροπή θα πρέπει να αποκαλύψει την ταυτότητα του/των ενδιαφερόμενου/-ων προσώπου/-ων. Η δημόσια επικοινωνία μεταξύ του τσεχικού Υπουργείου Οικονομικών και της Επιτροπής, οι δημόσιες δικαστικές διαδικασίες και ιδίως οι διοικητικές διαδικασίες δεν είναι ιδιωτικού χαρακτήρα. Η οικονομική ζημία δεν είναι γενική αλλά ειδική και ο καταγγέλλων μπορεί να την αποδείξει.

7. Στην απάντησή της, η Επιτροπή δήλωσε ότι ο καταγγέλλων δεν είχε αποδείξει την αναγκαιότητα της διαβίβασης δεδομένων για τους ακόλουθους λόγους:

Η χρήση του εγγράφου σε εν εξελίξει δικαστικές διαδικασίες ήταν ιδιωτικό συμφέρον και όχι δημόσιο συμφέρον. Ο καταγγέλλων δεν εξήγησε τον τρόπο με τον οποίο το έγγραφο θα μπορούσε να επιδοθεί ή να κοινοποιηθεί στο πλαίσιο της δικαστικής διαδικασίας.

o Ο ισχυρισμός του καταγγέλλοντος ότι η φήμη του είχε πληγεί και ότι είχε υποστεί οικονομική ζημία δεν τεκμηριώθηκε. Τέτοιου είδους γενικές εκτιμήσεις δεν αρκούσαν για να αποδειχθεί η αναγκαιότητα.

o Εάν ένα εθνικό δικαστήριο χρειαζόταν τα απαλειφθέντα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, θα μπορούσε να ζητήσει από την Επιτροπή να τα παράσχει.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή

8. Η έρευνα της Διαμεσολαβήτριας αφορούσε αρχικά την παράλειψη της Επιτροπής να απαντήσει. Η Επιτροπή έχει πλέον απαντήσει και αυτή η πτυχή της υπόθεσης έχει έτσι διευθετηθεί από την Επιτροπή.

9. Όσον αφορά την ουσία των απαντήσεων της Επιτροπής στις οποίες η Επιτροπή αρνήθηκε να παράσχει πλήρη πρόσβαση στα έγγραφα που ζήτησε ο καταγγέλλων, ο Διαμεσολαβητής επισημαίνει ότι ο καταγγέλλων διαφωνεί συγκεκριμένα με την απόφαση της Επιτροπής να απαλείψει το όνομα του προσώπου ή των προσώπων που συνέταξαν ή απέστειλαν την έκθεση. Ωστόσο, η Διαμεσολαβήτρια θεωρεί ότι το σκεπτικό της Επιτροπής είναι πειστικό και νομικά ορθό. Το όνομα αποτελεί δεδομένο προσωπικού χαρακτήρα κατά την έννοια του κανονισμού 45/2001 [3] και η εκτίμηση της Επιτροπής σχετικά με την απαίτηση αναγκαιότητας είναι πειστική. Ο Διαμεσολαβητής συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι τα επιχειρήματα που προέβαλε ο καταγγέλλων δεν αποδεικνύουν την αναγκαιότητα της διαβίβασης δεδομένων. Ειδικότερα, ο καταγγέλλων δεν παρέχει καμία πειστική εξήγηση για τους λόγους για τους οποίους τα δεδομένα θα ήταν αναγκαία για τους σκοπούς της εν εξελίξει διαδικασίας ή για την ικανοποίηση των υποτιθέμενων συμφερόντων φήμης και οικονομικών συμφερόντων του. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια διαπιστώνει ότι η Επιτροπή δεν διέπραξε κακοδιοίκηση όσον αφορά αυτή την πτυχή της υπόθεσης.

Συμπεράσματα

Με βάση την έρευνα σχετικά με την εν λόγω καταγγελία, ο Διαμεσολαβητής την περατώνει με τα ακόλουθα συμπεράσματα [4]:

Η Επιτροπή διευθέτησε τον ισχυρισμό ότι δεν απάντησε στον καταγγέλλοντα.

Δεν υπάρχει κακοδιοίκηση όσον αφορά την απαλοιφή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

Ο καταγγέλλων και η Επιτροπή θα ενημερωθούν για την απόφαση αυτή.

η Έμιλι Ο' Ράιλι

Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής

Στρασβούργο, 13/01/2017

[1] Κανονισμός 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2001, για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, ΕΕ L 145. 31. 5. 2001.

[2] Κανονισμός 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών, ΕΕ L 8, 12. 1. 2001.

[3] Σύμφωνα με το άρθρο 2 στοιχείο α) του κανονισμού 45/2001, ως «δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα» νοούνται όλες οι πληροφορίες που αφορούν ταυτοποιημένο ή ταυτοποιήσιμο φυσικό πρόσωπο, εφεξής «υποκείμενο των δεδομένων»· πρόσωπο του οποίου η ταυτότητα μπορεί να εξακριβωθεί είναι εκείνο του οποίου η ταυτότητα μπορεί να εξακριβωθεί, άμεσα ή έμμεσα, ιδίως βάσει αριθμού ταυτότητας ή βάσει ενός ή περισσότερων συγκεκριμένων στοιχείων που χαρακτηρίζουν την υπόστασή του από φυσική, βιολογική, ψυχολογική, οικονομική, πολιτιστική ή κοινωνική άποψη».

[4] Πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία επανεξέτασης διατίθενται στον ιστότοπο του Διαμεσολαβητή: http://www.ombudsman.europa.eu/en/resources/otherdocument.faces/en/70669/html.bookmark