Ιστορικό

1. Οι καθυστερήσεις πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές έχουν αρνητικές επιπτώσεις στους αναδόχους, ιδίως στις μικρές επιχειρήσεις με περιορισμένες ταμειακές ροές ^[1]. Στις 16 Φεβρουαρίου 2011, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν την οδηγία 2011/7/ΕΕ για την καταπολέμηση των καθυστερήσεων πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές με σκοπό την προστασία των επιχειρήσεων, και ιδίως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ), από τις καθυστερήσεις πληρωμών από ιδιωτικές εταιρείες και δημόσιες αρχές ^[2].

2. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει τη συνολική ευθύνη για τη διαχείριση του προϋπολογισμού της ΕΕ. Κάθε χρόνο, σχεδόν το 94% του προϋπολογισμού της ΕΕ διατίθεται σε κονδύλια και προγράμματα υπό άμεση, έμμεση ή επιμερισμένη διαχείριση ^[3]. Για την εκτέλεση των καθηκόντων της, η Επιτροπή πρέπει επίσης να αγοράζει αγαθά και υπηρεσίες μέσω προσκλήσεων υποβολής προσφορών. Οι καθυστερήσεις πληρωμών μπορούν να βλάψουν τη φήμη της Επιτροπής και να αποτρέψουν τις ΜΜΕ και τις μικρές οργανώσεις από το να απαντήσουν σε προσκλήσεις υποβολής προσφορών ή να συμμετάσχουν σε χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ.

3. Ο Διαμεσολαβητής διεξάγει, από το 1999, τέσσερις αυτεπάγγελτες έρευνες για το θέμα αυτό ^[4]. Στην απόφασή της για την περάτωση της έρευνας OI/2/2013/EIS, η Διαμεσολαβήτρια επισήμανε ότι ο μέσος χρόνος πληρωμής της Επιτροπής μειώθηκε το 2011 και το 2012, όπως και ο αριθμός και η αξία των καθυστερημένων πληρωμών. Δεδομένου ότι οι επιδόσεις της Επιτροπής είχαν εξελιχθεί θετικά, δεν υπήρχαν τότε λόγοι για περαιτέρω έρευνες. Ωστόσο, η Διαμεσολαβήτρια έκρινε αναγκαίο να επανεξετάσει το ζήτημα αυτό και κάλεσε την Επιτροπή να της παράσχει στατιστικά στοιχεία σχετικά με τις καθυστερήσεις πληρωμών για το 2013 μόλις αυτά καταστούν διαθέσιμα.

4. Τον Μάιο του 2014, η Επιτροπή υπέβαλε τα ζητηθέντα αριθμητικά στοιχεία, από τα οποία προέκυψε ότι ο αριθμός και η αξία των καθυστερημένων πληρωμών το 2013 είχαν αυξηθεί σε σύγκριση με το 2012. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια αποφάσισε να κινήσει νέα έρευνα για να κατανοήσει τους λόγους των εν λόγω αυξήσεων και να αξιολογήσει τα διορθωτικά μέτρα που λαμβάνει η Επιτροπή.

Η έρευνα

5. Η παρούσα έρευνα αφορά πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν από την Επιτροπή στο πλαίσιο άμεσης και έμμεσης διαχείρισης, με ιδιαίτερη έμφαση στους ιδιώτες αναδόχους και δικαιούχους επιχορηγήσεων και επιδοτήσεων, οι οποίοι είναι πιθανότερο να αντιμετωπίσουν δυσκολίες λόγω καθυστερήσεων πληρωμών από ό,τι οι δημόσιες αρχές.

6. Ο Διαμεσολαβητής ζήτησε πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό και το ποσοστό των περιπτώσεων στις οποίες σημειώθηκαν καθυστερήσεις πληρωμών, την έκταση των καθυστερήσεων που σημειώθηκαν, τα σχετικά ποσά και τις περιπτώσεις στις οποίες καταβλήθηκαν τόκοι υπερημερίας. Η Διαμεσολαβήτρια ρώτησε επίσης την Επιτροπή γιατί σημειώθηκαν οι καθυστερήσεις και ποια διορθωτικά μέτρα λάμβανε.

7. Το προσωπικό του Διαμεσολαβητή διενήργησε επίσης επιτόπια επιθεώρηση 16 φακέλων σχετικά με πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν από επτά Γενικές Διευθύνσεις (ΓΔ) και έναν Εκτελεστικό Οργανισμό ^[5]. Μολονότι οι επιθεωρήσεις αυτές ήταν περιορισμένες όσον αφορά τον αριθμό των ΓΔ που καλύφθηκαν και των φακέλων που εξετάστηκαν, παρείχαν χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τα ζητήματα που προέκυψαν, προσδιορίζοντας ορισμένες από τις χρήσιμες πρακτικές που εισήχθησαν σε ορισμένους τομείς, καθώς και ορισμένες προβληματικές πρακτικές. Προκειμένου να έχει στη διάθεσή της όσο το δυνατόν πληρέστερες πληροφορίες, η Διαμεσολαβήτρια αποφάσισε να καθυστερήσει την ολοκλήρωση της εν λόγω έρευνας έως ότου καταστούν διαθέσιμες οι ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων της Επιτροπής για το 2015.

8. Κατά τη διεξαγωγή της έρευνάς της, η Διαμεσολαβήτρια εξέτασε τόσο το καθήκον της Επιτροπής να διασφαλίζει τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, ιδίως με την αποφυγή παράτυπων ή εσφαλμένων πληρωμών, όσο και το θεμελιώδες δικαίωμα των αναδόχων και των δικαιούχων στη χρηστή διοίκηση, ιδίως με τη διεκπεραίωση των αιτήσεων πληρωμής τους εντός εύλογου χρονικού διαστήματος. Η Διαμεσολαβήτρια εξέτασε επίσης τη σημασία της αποφυγής δυσανάλογου διοικητικού φόρτου για τους αναδόχους και τους δικαιούχους.

Πληροφορίες που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της έρευνας

Α. Συμμόρφωση της Επιτροπής με τις προθεσμίες πληρωμής

9. Ο Διαμεσολαβητής ζήτησε και έλαβε στατιστικά στοιχεία για τα έτη 2013, 2014 και 2015 [6].

10. Το 2015 η Επιτροπή πραγματοποίησε 379 220 πληρωμές συνολικής αξίας 26,67 δισ. EUR. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι 67 805 πληρωμές, ύψους 2,47 δισ. EUR, πραγματοποιήθηκαν εκτός των νόμιμων προθεσμιών. Ως εκ τούτου, οι καθυστερήσεις πληρωμών το 2015 αντιπροσώπευαν το 17,9 % του συνόλου των πληρωμών της Επιτροπής σε αριθμό και το 9,3 % σε αξία.

α. Καθαρός χρόνος πληρωμής της Επιτροπής ^[7] (σε ημέρες)

 

2011	2012	2013	2014	2015
26	25	24	28	24

β. Αριθμός και αξία καθυστερημένων πληρωμών

	2011	2012	2013*	2014*	2015*
Αριθμός	50.481	46.815	64.647	74.439	67.805
Αξία (σε εκατ. EUR)	1.516	1.377	1.857	2.904	2.472

γ. Ποσοστό καθυστερημένων πληρωμών

* Οι καθυστερήσεις πληρωμών υπολογίζονται βάσει του ισχύοντος δημοσιονομικού κανονισμού για τις συμβάσεις και τις συμφωνίες επιχορήγησης που υπογράφηκαν από το 2013 και μετά και βάσει του δημοσιονομικού κανονισμού του 2007 για τις συμβάσεις και τις συμφωνίες επιχορήγησης που υπογράφηκαν πριν από το 2013.

δ. Μέση καθυστέρηση για πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν εκτός των νόμιμων προθεσμιών (σε ημέρες)

11. Ο καθαρός χρόνος πληρωμής της Επιτροπής έχει μειωθεί από το 2011 (με εξαίρεση το 2014, όπως θα εξηγηθεί κατωτέρω). Από το 2011, ο μέσος αριθμός ημερών κατά τις οποίες καθυστέρησαν οι πληρωμές μειώνεται επίσης (με εξαίρεση το 2015). Από την άλλη πλευρά, ενώ το ποσοστό των καθυστερημένων πληρωμών μειώθηκε σε αριθμό από το 2009 έως το 2012, στη συνέχεια αυξήθηκε σημαντικά, κορυφώνοντας το 2014. Το 2015 σημειώθηκε βελτίωση, αλλά το ποσοστό εξακολουθεί να είναι υψηλότερο από τα επίπεδα του 2013.

ε. Τυπολογία καθυστερημένων πληρωμών

*Πληρωμές μεταξύ υπηρεσιών και προς άλλα θεσμικά όργανα και οργανισμούς της ΕΕ

12. Οι αμοιβές και οι επιστροφές στους εμπειρογνώμονες - οι οποίες είναι συνήθως πληρωμές μικρής αξίας - αντιπροσωπεύουν μακράν τη μεγαλύτερη κατηγορία καθυστερημένων πληρωμών από άποψη αριθμού (53 608 το 2015, δηλαδή το 79,2 % του συνόλου των καθυστερημένων πληρωμών). Ωστόσο, αντιπροσωπεύουν μόλις 33 εκατ. ευρώ, δηλαδή 1,3% της αξίας των καθυστερημένων πληρωμών. Αντίθετα, οι επιχορηγήσεις και οι δημόσιες συμβάσεις - οι οποίες συνεπάγονται μεγαλύτερα χρηματικά ποσά - αντιπροσωπεύουν σχετικά μικρό αριθμό πληρωμών (10.061 ή 14,8 % του συνόλου των καθυστερημένων πληρωμών), αλλά ανέρχονται στο 91,9 % των καθυστερημένων πληρωμών από άποψη αξίας (2,27 δισ. EUR).

13. Από την 1η Ιανουαρίου 2008 ^[8], οι πιστωτές δικαιούνται αυτομάτως τόκους υπερημερίας σε περίπτωση καθυστερημένης πληρωμής, υπό την προϋπόθεση ότι οι δεδουλευμένοι τόκοι υπερβαίνουν τα 200 ευρώ. Εάν ο τόκος είναι ίσος ή μικρότερος από 200 EUR, καταβάλλεται μόνο κατόπιν αιτήματος. Ο αριθμός των αιτήσεων για τόκους υπερημερίας και το συνολικό ποσό των τόκων που κατέβαλε η Επιτροπή αυξήθηκαν σημαντικά το 2014 και το 2015 λόγω του αυξημένου αριθμού πληρωμών εκτός των νόμιμων προθεσμιών.

στ. Αριθμός αιτήσεων για τόκους υπερημερίας

ζ. Τόκοι υπερημερίας που κατέβαλε η Επιτροπή (σε εκατ. EUR)

Β. Οι κύριοι λόγοι για τους υψηλότερους μέσους όρους καθυστερήσεων πληρωμών

14. Στην πρώτη απάντησή της προς τη Διαμεσολαβήτρια, η Επιτροπή εντόπισε δύο βασικούς λόγους για την αύξηση των μέσων όρων καθυστερήσεων πληρωμών το 2013 και το 2014: τις συντομότερες προθεσμίες πληρωμής που θεσπίστηκαν από τις αρχές του 2013 με την έναρξη ισχύος του κανονισμού 966/2012 ^[9] (εφεξής «τρέχων δημοσιονομικός κανονισμός») και την έλλειψη πιστώσεων πληρωμών [10] που αντιμετώπισε η Επιτροπή το 2014.

Πρώτος κύριος λόγος: αυστηρότερες προθεσμίες πληρωμής

15. Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2012, οι νόμιμες προθεσμίες πληρωμής της Επιτροπής ήταν 30 ημερολογιακές ημέρες για υπηρεσίες ή προμήθειες και 45 ημερολογιακές ημέρες για συμβάσεις, επιχορηγήσεις και αποφάσεις που δεν εξαρτώνταν από την έγκριση έκθεσης ή πιστοποιητικού. Για τις πληρωμές για τις οποίες απαιτείται έκθεση ή πιστοποιητικό, η προθεσμία των 45 ημερών άρχισε να τρέχει μόνο μετά την έγκριση της έκθεσης. Η προθεσμία έγκρισης δεν μπορούσε να υπερβαίνει τις 20 ημέρες για απλές συμβάσεις που αφορούν την προμήθεια αγαθών και υπηρεσιών, τις 45 ημέρες για άλλες συμβάσεις, επιχορηγήσεις και αποφάσεις και τις 60 ημέρες για υποθέσεις που αφορούν τεχνικές υπηρεσίες ή ενέργειες που ήταν ιδιαίτερα πολύπλοκες για την αξιολόγηση ^[11]. Ως εκ τούτου, η πληρωμή μπορούσε να διαρκέσει έως και 105 ημερολογιακές ημέρες σε μια πολύπλοκη υπόθεση, στην οποία απαιτούνταν 60 ημέρες για την έγκριση έκθεσης και επιπλέον 45 ημέρες για την πραγματοποίηση της πληρωμής.

16. Οι προθεσμίες και ο υπολογισμός τους τροποποιήθηκαν και, ως εκ τούτου, μειώθηκαν λόγω του ισχύοντος δημοσιονομικού κανονισμού. Σύμφωνα με το άρθρο 92 παράγραφος 1 του ισχύοντος δημοσιονομικού κανονισμού, «[ο]ι πληρωμές πραγματοποιούνται εντός:

α) 90 ημερολογιακές ημέρες για τις συμφωνίες ανάθεσης, τις συμβάσεις, τις συμφωνίες επιχορήγησης και τις αποφάσεις που αφορούν τεχνικές υπηρεσίες ή ενέργειες των οποίων η αξιολόγηση είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη και για τις οποίες η πληρωμή εξαρτάται από την έγκριση έκθεσης ή πιστοποιητικού·

β) 60 ημερολογιακές ημέρες για όλες τις άλλες συμφωνίες ανάθεσης, συμβάσεις, συμφωνίες επιχορήγησης και αποφάσεις για τις οποίες η πληρωμή εξαρτάται από την έγκριση έκθεσης ή πιστοποιητικού·

γ) 30 ημερολογιακές ημέρες για όλες τις άλλες συμφωνίες ανάθεσης, συμβάσεις, συμφωνίες επιχορήγησης και αποφάσεις».

17. Οι προθεσμίες αυτές περιλαμβάνουν τον χρόνο που απαιτείται από την Επιτροπή για την αξιολόγηση και την έγκριση όλων των δικαιολογητικών εγγράφων. Αυτό σημαίνει ότι, σύμφωνα με τον ισχύοντα δημοσιονομικό κανονισμό, η προθεσμία πληρωμής δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 90 ημέρες ακόμη και στις πιο περίπλοκες περιπτώσεις [12].

Δεύτερος βασικός λόγος: έλλειψη πιστώσεων πληρωμών το 2014

18. Ο δεύτερος κύριος λόγος για τη σημαντική αύξηση των καθυστερημένων πληρωμών μεταξύ 2013 και 2014 ήταν η έλλειψη πιστώσεων πληρωμών που συμφωνήθηκε από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή (Κοινοβούλιο και Συμβούλιο). Το πρόβλημα αυτό, το οποίο εμφανίστηκε το 2014 [13], οδήγησε σε καθυστερήσεις πληρωμών.

19. Η Διαμεσολαβήτρια ζήτησε από την Επιτροπή να της παράσχει τον αριθμό και την αξία των καθυστερημένων πληρωμών που οφείλονταν στην έλλειψη πιστώσεων πληρωμών το 2014 και το 2015. Η Επιτροπή υπέβαλε αριθμητικά στοιχεία από τα οποία προκύπτει ότι η έλλειψη πιστώσεων πληρωμών αντιπροσώπευε το 2,5% του συνόλου των καθυστερημένων πληρωμών το 2014 (ήτοι 1.851 επί συνόλου 74.439) και το 26% της αξίας (ήτοι 755 εκατ. EUR επί συνόλου 2,90 δισ. EUR). Το πρόβλημα αυτό επηρέασε κυρίως τις επιχορηγήσεις και τα τιμολόγια προμηθειών.

η. Ανάλυση του αριθμού και της αξίας των καθυστερημένων πληρωμών

20. Η Επιτροπή ενημέρωσε τη Διαμεσολαβήτρια ότι, παρά τις προσπάθειές της τον Μάιο του 2014 να επιτύχει την αναγκαία αύξηση των πιστώσεων πληρωμών, η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή δεν συμφώνησε να εγκρίνει τις πιστώσεις πληρωμών έως τα μέσα Δεκεμβρίου 2014. Στο πλαίσιο αυτό, χορήγησε 1,1 δισ. EUR λιγότερα από το ποσό που ζήτησε η Επιτροπή. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να τηρήσει όλες τις νομικές δεσμεύσεις της το 2014. Η έλλειψη πιστώσεων πληρωμών είχε επίσης αντίκτυπο στα αριθμητικά στοιχεία του 2015· η συσσώρευση εκκρεμών πληρωμών από το 2014 προκάλεσε ορισμένες καθυστερήσεις στις αρχές του 2015.

21. Στην αίτησή της για πρόσθετες πληροφορίες, η Διαμεσολαβήτρια ρώτησε την Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα που είχε λάβει για τον μετριασμό των επιπτώσεων αυτής της έλλειψης πιστώσεων πληρωμών. Η Διαμεσολαβήτρια ενδιαφέρθηκε ιδιαίτερα να διαπιστώσει αν η Επιτροπή είχε δώσει προτεραιότητα σε οικονομικά ευάλωτους δικαιούχους. Η Επιτροπή απαρίθμησε τα ακόλουθα μέτρα για την αντιμετώπιση αυτών των ανησυχιών:

θ) Η Επιτροπή έδωσε προτεραιότητα στις απαιτήσεις πληρωμών από ευάλωτες οντότητες που διέτρεχαν κίνδυνο αφερεγγυότητας σε περίπτωση καθυστερήσεων πληρωμών (ΜΚΟ, μικρές ιδιωτικές εταιρείες και ιδιώτες) έναντι των απαιτήσεων πληρωμών από μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες, διεθνείς οργανισμούς και οργανισμούς των κρατών μελών.

ii) Η Επιτροπή έδωσε προτεραιότητα στις αιτήσεις πληρωμής σε κοινοπραξίες που περιλάμβαναν ΜΜΕ.

iii) Η Επιτροπή καθυστέρησε τις πληρωμές προς δικαιούχους χαμηλότερης προτεραιότητας, ώστε να υπάρχει αποθεματικό για πληρωμές προς ευάλωτους δικαιούχους.

iv) Η Επιτροπή έδωσε προτεραιότητα σε μεγαλύτερο αριθμό μικρότερων αιτήσεων πληρωμής - που προέρχονταν κυρίως από ΜΜΕ και άλλους ευάλωτους δικαιούχους - έναντι μεγάλων πληρωμών σε δικαιούχους χαμηλής προτεραιότητας.

v) Η Επιτροπή έδωσε προτεραιότητα στις αιτήσεις πληρωμής σε πιο ευαίσθητα από πολιτική άποψη έργα ή δικαιούχους.

22. Για να δώσει περαιτέρω προτεραιότητα στις πληρωμές προς ευάλωτους δικαιούχους, η Επιτροπή έθεσε σε εφαρμογή άλλα μέτρα μετριασμού, όπως: καθυστέρηση των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, των ημερομηνιών έναρξης των έργων και της υπογραφής των νομικών δεσμεύσεων· καθυστέρηση ή μείωση πληρωμών ή προκαταβολών προχρηματοδότησης· αναβολή πληρωμών χαμηλότερης προτεραιότητας ή πραγματοποίηση μερικών πληρωμών· αναβολή των τελικών πληρωμών για την αντιμετώπιση επειγουσών νέων αναγκών· και εξασφάλιση ενεργού διαχείρισης των πιστώσεων πληρωμών μέσω συνεχών μεταφορών μεταξύ γραμμών του προϋπολογισμού ^[14].

Άλλοι λόγοι

23. Η Επιτροπή εντόπισε τους ακόλουθους λόγους —εκτός από την έλλειψη πιστώσεων πληρωμών και τις νέες νόμιμες προθεσμίες— στους οποίους θα μπορούσαν να αποδοθούν καθυστερήσεις πληρωμών:

• αύξηση του αριθμού των πληρωμών και άνιση κατανομή τους κατά τη διάρκεια του έτους σε συνδυασμό με συρρίκνωση του προσωπικού·
• χρονοβόρες διαδικασίες για τη διεκπεραίωση των πληρωμών σε εμπειρογνώμονες· και
• καθυστερημένη υποβολή δικαιολογητικών από τους δικαιούχους.

24. Η Επιτροπή επέστησε επίσης την προσοχή στα ακόλουθα διορθωτικά μέτρα που έλαβε:

• συγκέντρωσε την καταχώριση των τιμολογίων εντός των ΓΔ·
• μετακινήθηκε από μια διαδοχική ανάλυση των τελικών εκθέσεων από επιχειρησιακούς και χρηματοοικονομικούς φορείς σε μια παράλληλη ανάλυση με την ίδια προθεσμία και με μόνο ένα (εάν είναι απαραίτητο) αίτημα για πρόσθετες πληροφορίες·
• ανέπτυξε διαδικτυακά εργαλεία για την υποβολή αιτήσεων πληρωμής και δικαιολογητικών εγγράφων από τους δικαιούχους·
• καθιέρωσε μηχανισμούς παρακολούθησης, όπως εκθέσεις και βασικούς δείκτες επιδόσεων (ΒΔΕ)·
• αύξησε την ευαισθητοποίηση των επιχειρησιακών και χρηματοοικονομικών παραγόντων·
• έλαβε μέτρα για την αποτελεσματική εφαρμογή των αναστολών· και
• για μεγάλο αριθμό πληρωμών μικρής αξίας, εξορθολόγισε τις χρηματοοικονομικές διαδικασίες, τα κεντρικά χρηματοοικονομικά κυκλώματα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μετέφερε σημαντικό μέρος αυτών των πληρωμών σε υπηρεσίες που είναι εξειδικευμένες και αποτελεσματικότερες στην αντιμετώπιση μεγάλου αριθμού πληρωμών.

25. Τέλος, η Επιτροπή παρουσίασε τα ακόλουθα μέτρα που έχει λάβει για να διασφαλίσει ότι οι πληρωμές αναστέλλονται μόνο όταν αυτό είναι ορθό:

• έχει βελτιώσει την καθοδήγηση προς τους αιτούντες μέσω εγχειριδίων, ενημερωτικών ημερίδων και εναρκτήριων συνεδριάσεων, σαφέστερων οδηγιών σχετικά με τον τρόπο παρουσίασης των απαιτούμενων πληροφοριών, εσωτερικών εργαστηρίων και καθοδήγησης σε επιχειρησιακούς και οικονομικούς παράγοντες·
• έχει τυποποιημένα αιτήματα για συμπληρωματικές πληροφορίες, ειδικά για κάθε είδος κόστους· και
• έχει εισαγάγει ή έχει κάνει εκτενέστερη χρήση των κατ’ αποκοπή ποσών και του μοναδιαίου κόστους [15] για την απλούστευση και την επιτάχυνση της διαδικασίας πληρωμής.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή

Α. Έλλειμμα πιστώσεων πληρωμών το 2014

26. Η Διαμεσολαβήτρια επισημαίνει ότι το έλλειμμα σε πιστώσεις πληρωμών εκφεύγει του ελέγχου της Επιτροπής και εκφράζει την ικανοποίησή της για τα μέτρα που ελήφθησαν προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δόθηκε προτεραιότητα στις πληρωμές προς τις ΜΜΕ και άλλους οικονομικά ευάλωτους αποδέκτες. Σημειώνει επίσης ότι, πέρα από τον αρνητικό αντίκτυπο στους αναδόχους και τους δικαιούχους, η αντιμετώπιση αυτού του ελλείμματος σε πιστώσεις πληρωμών οδήγησε σε πρόσθετες διοικητικές εργασίες για την Επιτροπή.

Β. Εξέλιξη των επιδόσεων της Επιτροπής

27. Η Διαμεσολαβήτρια επικεντρώνεται στις καθυστερήσεις πληρωμών που οφείλονται σε παράγοντες άλλους από την έλλειψη πιστώσεων πληρωμών και φαίνεται στην εικόνα i) κατωτέρω.

i. - Ποσοστό καθυστερημένων πληρωμών μεταξύ όλων των πληρωμών που πραγματοποίησε η Επιτροπή

* Εξαιρουμένων των καθυστερήσεων πληρωμών λόγω έλλειψης πιστώσεων πληρωμών

28. Ο Διαμεσολαβητής αντιλαμβάνεται ότι το αυξημένο ποσοστό (τόσο σε συνολικό αριθμό όσο και σε αξία) των καθυστερημένων πληρωμών από το 2013 και μετά οφείλεται κυρίως στις συντομότερες προθεσμίες που εισήγαγε ο ισχύων δημοσιονομικός κανονισμός. Οι επιδόσεις της Επιτροπής δεν έχουν εξελιχθεί αρνητικά σε απόλυτες τιμές· αντιθέτως, ο καθαρός χρόνος πληρωμής της Επιτροπής έχει μειωθεί με την πάροδο των ετών. Ταυτόχρονα, η Διαμεσολαβήτρια επισημαίνει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για την τήρηση των ισχυουσών νόμιμων προθεσμιών. Ενώ οι τρέχουσες, συντομότερες προθεσμίες συμβάλλουν στην εξήγηση του αυξημένου ποσοστού καθυστερημένων πληρωμών, δεν μπορούν να χρησιμεύσουν ως δικαιολογία για αυτές.

Γ. Μέτρα που έλαβε η Επιτροπή για τη βελτίωση της διαδικασίας πληρωμής της εν γένει

29. Πριν από την υποβολή προτάσεων για βελτίωση, είναι σημαντικό να εξεταστεί σε μεγαλύτερο βάθος το γεγονός ότι η κατάσταση ποικίλλει σημαντικά εντός της Επιτροπής, όπως καταδεικνύεται από τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων της Επιτροπής ^[16]. Το ποσοστό των καθυστερημένων πληρωμών (σε αριθμό) κυμάνθηκε από λιγότερο από 3% το 2015 για διάφορες Γενικές Διευθύνσεις και Εκτελεστικούς Οργανισμούς έως 24% για τη ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης (DEVCO). Ενώ η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι σχετικές επιδόσεις παρακολουθούνται από τον υπόλογο και ότι αναλαμβάνονται επακόλουθες ενέργειες όταν εντοπίζονται προβλήματα με συγκεκριμένες ΓΔ, η Διαμεσολαβήτρια παρατηρεί ότι ορισμένες ΓΔ είχαν υψηλό ποσοστό καθυστερημένων πληρωμών από το 2013. Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οι ΓΔ με τους υψηλότερους μέσους όρους είναι οι πλέον προβληματικές, καθώς ορισμένες διαχειρίζονται πολύ περίπλοκα χρηματοδοτικά προγράμματα, ενώ άλλες διαχειρίζονται απλούστερες συμβάσεις. Ωστόσο, η Επιτροπή πρέπει να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στις Διευθύνσεις που ασχολούνται με τρίτες χώρες (όπως η ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης, η ΓΔ Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας (ΓΔ ECHO)) ή η Υπηρεσία Μέσων Εξωτερικής Πολιτικής (FPI) με καθυστερήσεις πληρωμών που κυμαίνονται από 15 έως 25 % του συνόλου των πληρωμών επί σειρά ετών. Ταυτόχρονα, ο Διαμεσολαβητής αναγνωρίζει ότι οι εν λόγω Διευθύνσεις ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ειδικές δυσκολίες που απορρέουν από το γεγονός ότι μεγάλο μέρος των δαπανών τους πραγματοποιείται σε τρίτες χώρες.  

30. Η Διαμεσολαβήτρια σημειώνει επίσης ότι ορισμένα από τα μέτρα που ανέφερε η Επιτροπή - ιδίως, ο βελτιωμένος συντονισμός μεταξύ οικονομικών και επιχειρησιακών ελέγχων και η επιτάχυνση των πληρωμών σε εμπειρογνώμονες - αποτελούν επαναλαμβανόμενα ζητήματα που είχαν ήδη εμφανιστεί στις απαντήσεις στη διαβούλευση που δρομολόγησε η Διαμεσολαβήτρια το 2010 στο πλαίσιο της αυτεπάγγελτης έρευνας OI/1/2009/GG [17].

31. Από την επιθεώρηση της Διαμεσολαβήτριας προέκυψε ότι οι καθυστερήσεις πληρωμών μπορεί να οφείλονται σε διάφορες αιτίες, τόσο σε οικονομικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο: παρανόηση διαδικασίας εργασίας, έλλειψη προσωπικού σε χρηματοπιστωτική υπηρεσία, καθυστερημένη υποβολή τεχνικής αξιολόγησης από εξωτερικό εμπειρογνώμονα ή καθυστερημένη έγκριση του φακέλου πληρωμής σε επιχειρησιακό επίπεδο.

32. Κατά τη διάρκεια του ελέγχου, η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε επίσης ότι η Επιτροπή παρακολουθεί στενά τους βασικούς δείκτες επιδόσεων (ΒΔΕ) σχετικά με τους χρόνους πληρωμής και ότι έχουν θεσπιστεί πολλές ορθές πρακτικές, όπως η συστηματική χρήση καταλόγων ελέγχου για επιχειρησιακή και δημοσιονομική επαλήθευση, η δημιουργία κοινού κέντρου υποστήριξης για ερευνητικά προγράμματα και η αυστηρότερη εφαρμογή των προθεσμιών κατά την προσφυγή σε εξωτερική τεχνική επαλήθευση. Όσον αφορά τις πληρωμές σε εμπειρογνώμονες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν τη συντριπτική πλειονότητα των καθυστερημένων πληρωμών από άποψη αριθμού, η Επιτροπή έχει αναπτύξει διάφορα διαδικτυακά εργαλεία για την υποβολή αιτήσεων πληρωμής από εμπειρογνώμονες, τα οποία, κατά την άποψη της Διαμεσολαβήτριας, θα επιταχύνουν τη διαδικασία.

33. Η Διαμεσολαβήτρια αναγνωρίζει ότι η έρευνά της αφορούσε περιορισμένο αριθμό φακέλων και δεν προοριζόταν να είναι εξαντλητική. Επιπλέον, η ποικιλομορφία των καταστάσεων μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής μπορεί να απαιτεί διαφορετικές λύσεις. Ωστόσο, κατά τη σύγκριση των πρακτικών σε ολόκληρη την Επιτροπή, η Διαμεσολαβήτρια εντόπισε περιθώρια βελτίωσης σε τρεις συγκεκριμένους τομείς:

θ) Περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής που ασχολούνται με το επιχειρησιακό μέρος των έργων και των υπηρεσιών που χειρίζονται οικονομικές πτυχές. Το ζήτημα αυτό, το οποίο αναφέρθηκε ήδη στη διαβούλευση που δρομολόγησε ο Διαμεσολαβητής το 2010, τέθηκε κατά τη διάρκεια της επιθεώρησης στη ΓΔ ECHO, η οποία έλαβε μέτρα για τη βελτίωση της κατάστασης.

ii) Εισαγωγή κυκλωμάτων χωρίς χαρτί για την επεξεργασία των τιμολογίων (ορισμένες από τις ΓΔ που επισκέφθηκε το προσωπικό της Διαμεσολαβήτριας εξακολουθούν να βασίζονται σε φακέλους σε χαρτί). Ο Διαμεσολαβητής αντιλαμβάνεται ότι σημειώνεται πρόοδος στον τομέα αυτό, καθώς η όλη διαδικασία για την υποβολή των δηλώσεων δαπανών και των δικαιολογητικών εγγράφων είναι ηλεκτρονική σε άλλες ΓΔ.

iii) Διασφάλιση ότι τηρείται πάντα η εσωτερική προθεσμία των επτά ημερολογιακών ημερών της Επιτροπής για την καταχώριση των τιμολογίων, η οποία αποτελεί το πρώτο στάδιο της διαδικασίας πληρωμής. Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τη ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης και έχει εντοπιστεί στις εσωτερικές εκθέσεις που αναλύουν τους βασικούς δείκτες επιδόσεων (ΒΔΕ) της ΓΔ.

34. Τέλος, ο έλεγχος έδειξε ότι η εναλλαγή προσωπικού εντός των οικονομικών και επιχειρησιακών μονάδων μπορεί να προκαλέσει καθυστερήσεις στην περίπτωση σύνθετων έργων που έχουν σχεδιαστεί για να διαρκέσουν αρκετά χρόνια. Ο Διαμεσολαβητής αναγνωρίζει ότι δεν υπάρχει απλή ή βραχυπρόθεσμη λύση στο πρόβλημα αυτό. Ωστόσο, αυτό αναφέρθηκε κατά την επιθεώρηση του Διαμεσολαβητή ως σημαντικό ζήτημα στο γενικό πλαίσιο, ιδίως στον τομέα της έρευνας [18].

Δ. Διαχείριση των αναστολών

35. Η Επιτροπή εντόπισε 26.511 αναστολές ^[19] αιτήσεων πληρωμής το 2015, το 91 % των οποίων προκλήθηκε από ελλείποντα έγγραφα, διορθώσεις, αιτήματα για πρόσθετες πληροφορίες ή από την ανάγκη τροποποίησης της σύμβασης. Σύμφωνα με τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων της Επιτροπής, το ποσοστό των πληρωμών που ανεστάλησαν (κατ’ αριθμό) το 2015 διέφερε μεταξύ των ΓΔ από λιγότερο από 5 % το 2015 σε 35 % στην περίπτωση της ΓΔ Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΤΑ).

36. Ο Διαμεσολαβητής έχει επίγνωση του γεγονότος ότι οι αναστολές αποσκοπούν στην αποφυγή παράτυπων ή εσφαλμένων πληρωμών και αποτελούν θεμελιώδες εργαλείο για τη διασφάλιση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Οι αναστολές μπορούν επίσης να δώσουν την ευκαιρία στο προσωπικό της Επιτροπής να παρέχει συμβουλές στους δικαιούχους. Ωστόσο, οι αναστολές θα πρέπει να περιορίζονται στο απολύτως αναγκαίο, δεδομένου ότι, όπως και οι καθυστερήσεις πληρωμών, οι μεγάλες αναστολές ενδέχεται να έχουν επιζήμιες επιπτώσεις σε μικρούς οργανισμούς με περιορισμένες ταμειακές ροές. Το υψηλό ποσοστό των πληρωμών που ανεστάλησαν σε ορισμένες ΓΔ υποδηλώνει ότι, παρά τις προσπάθειες της Επιτροπής να βελτιώσει την καθοδήγησή της και να απλουστεύσει τις συμβάσεις της, οι δικαιούχοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην αιτιολόγηση των δηλώσεων δαπανών τους.

37. Η Διαμεσολαβήτρια επισημαίνει ότι οι ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων της Επιτροπής, μολονότι συχνά αναλύουν τον «καθαρό χρόνο πληρωμής», δεν παρέχουν πάντοτε πληροφορίες σχετικά με τον «ακαθάριστο χρόνο πληρωμής», ο οποίος περιλαμβάνει τις περιόδους αναστολής των πληρωμών ^[20]. Ενώ ο «καθαρός χρόνος πληρωμής» μετρά τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή συμμορφώνεται με τις νόμιμες προθεσμίες, ο «ακαθάριστος χρόνος πληρωμής» μετρά τον πραγματικό χρόνο που πρέπει να περιμένουν οι δικαιούχοι πριν λάβουν την πληρωμή. Η δημοσίευση περισσότερων πληροφοριών σχετικά με τον «ακαθάριστο χρόνο πληρωμής» θα χρησιμεύσει ως χρήσιμος δείκτης για τη μέτρηση των προσπαθειών της Επιτροπής να απλουστεύσει περαιτέρω την κατανομή των κονδυλίων της ΕΕ. Θα αυξήσει επίσης τη διαφάνεια όσον αφορά τον αντίκτυπο των μηχανισμών που έχει θεσπίσει η Επιτροπή για τον έλεγχο των αιτήσεων πληρωμής [21]. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής υποβάλλει αντίστοιχη πρόταση στην Επιτροπή.

38. Τέλος, η Επιτροπή δήλωσε ότι, μεταξύ των μέτρων που εφαρμόστηκαν για τη βελτίωση της διαδικασίας πληρωμών, ήταν η υποβολή «μόνον ενός (ενδεχομένως) αιτήματος για συμπληρωματικές πληροφορίες» κατά την ανάλυση των τελικών εκθέσεων. Ωστόσο, σε μία περίπτωση που επιθεωρήθηκε από τις υπηρεσίες του Διαμεσολαβητή, προηγήθηκαν 13 διαδοχικές αιτήσεις παροχής πληροφοριών που απεστάλησαν στον δικαιούχο στο πλαίσιο ελέγχου βάσει εγγράφων, οι οποίες κατανεμήθηκαν σε διάστημα μεγαλύτερο του ενός έτους με μεγάλες περιόδους διοικητικής αδράνειας. Ενώ υποστηρίζει την έγκαιρη χρήση των αναστολών ως θεμελιώδους εργαλείου για τη διασφάλιση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και την τήρηση των προθεσμιών πληρωμής, η Διαμεσολαβήτρια πιστεύει ότι, βάσει των αρχών της χρηστής διοίκησης, η Επιτροπή θα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της για τον περιορισμό του αριθμού των διαδοχικών αιτήσεων που αποστέλλονται στους δικαιούχους.

Ε. Καταβολή τόκων υπερημερίας

39. Κατά τη λήξη των προθεσμιών που προβλέπονται στον δημοσιονομικό κανονισμό, οι πιστωτές, με εξαίρεση τα κράτη μέλη, δικαιούνται αυτομάτως τόκους υπερημερίας [22]. Το άρθρο 111 παράγραφος 4 των κανόνων εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού [23] ορίζει ότι «[ω]στόσο, όταν οι τόκοι που υπολογίζονται σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο είναι μικρότεροι ή ίσοι με 200 EUR, καταβάλλονται στον πιστωτή μόνο κατόπιν αίτησης που υποβάλλεται εντός δύο μηνών από την παραλαβή της καθυστερημένης πληρωμής».

40. Ο Διαμεσολαβητής εξέτασε τους φακέλους στις τρεις υποθέσεις με τους υψηλότερους τόκους υπερημερίας που καταβλήθηκαν το 2014. Το συμπέρασμά της είναι ότι καμία από τις υποθέσεις δεν οφειλόταν σε κακοδιοίκηση, καθώς η μία προκλήθηκε από δικαστική απόφαση και οι δύο άλλες από την έλλειψη πιστώσεων πληρωμών.

Συμπεράσματα

41. Η Διαμεσολαβήτρια εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά τη μείωση του αριθμού και της αξίας των καθυστερημένων πληρωμών το 2015, μετά την κορύφωση που σημειώθηκε το 2014. Αναγνωρίζει ότι το έλλειμμα σε πιστώσεις πληρωμών το 2014 ήταν πέραν του ελέγχου της Επιτροπής. Χαιρετίζει ιδιαίτερα τα μέτρα που θέσπισε η Επιτροπή, στο πλαίσιο αυτό, για να δώσει προτεραιότητα στους οικονομικά ευάλωτους δικαιούχους. Αναγνωρίζει επίσης ότι η αντιμετώπιση αυτού του ελλείμματος σε πιστώσεις πληρωμών οδήγησε σε πρόσθετο διοικητικό έργο για την Επιτροπή. Πέραν αυτού του εξαιρετικού παράγοντα, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι η αύξηση των μέσων όρων καθυστερήσεων πληρωμών από το 2013, τόσο σε αριθμό όσο και σε αξία, δεν σημαίνει ότι οι επιδόσεις της Επιτροπής έχουν επιδεινωθεί σε απόλυτες τιμές. Ωστόσο, δείχνουν ότι η Επιτροπή θα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της προκειμένου να τηρήσει τις αυστηρότερες νομικές προθεσμίες που ισχύουν από τον Ιανουάριο του 2013.

42. Ο Διαμεσολαβητής γνωρίζει, από την εξέταση καταγγελιών από μεμονωμένους δικαιούχους ή αναδόχους, ότι ορισμένες ΜΜΕ και μικρότερες ΜΚΟ δυσκολεύονται να αντεπεξέλθουν στο βάρος της εκπλήρωσης των απαιτητικών απαιτήσεων χρηματοοικονομικής αναφοράς της Επιτροπής. Υπάρχει κίνδυνος οι μικρότεροι φορείς εκμετάλλευσης να αποθαρρυνθούν από τη συμμετοχή τους σε έργα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ απλώς και μόνο λόγω του κινδύνου μη αναγνώρισης από την Επιτροπή των δαπανών στις οποίες υποβάλλονται. Μολονότι εκτιμά την ανάγκη να προφυλαχθεί η Επιτροπή από οποιαδήποτε κατάχρηση κονδυλίων της ΕΕ, η Διαμεσολαβήτρια θεωρεί ότι μπορεί να υπάρχει περιθώριο για την Επιτροπή να προσαρμόσει περαιτέρω τις απαιτήσεις της στην περίπτωση μικρότερων φορέων εκμετάλλευσης. Πράγματι, θα μπορούσε να είναι χρήσιμο για την Επιτροπή να λάβει εξωτερικές συμβουλές σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να προσαρμόσει τις απαιτήσεις της προκειμένου να διευκολύνει καλύτερα τις ανάγκες των μικρότερων φορέων εκμετάλλευσης.

43. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια περατώνει την εν λόγω έρευνα και υποβάλλει στην Επιτροπή τις ακόλουθες προτάσεις [24]:

1. Η Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειές της για:

• να επιταχύνει την καταχώριση των τιμολογίων, η οποία αποτελεί το πρώτο βήμα της διαδικασίας πληρωμής·
• να συντονίσει καλύτερα τους οικονομικούς και επιχειρησιακούς ελέγχους·
• περαιτέρω ανάπτυξη υποβολών χωρίς χαρτί και κυκλωμάτων χωρίς χαρτί·
• να διερευνήσει ποιες περαιτέρω προσαρμογές είναι δυνατές προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες των μικρότερων φορέων εκμετάλλευσης·
• να διασφαλίσει ότι ο αριθμός των διαδοχικών αιτήσεων παροχής διευκρινίσεων που αποστέλλονται στους δικαιούχους περιορίζεται στο απολύτως αναγκαίο· και
• διαχείριση της κινητικότητας του προσωπικού προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι αρνητικές συνέπειες της υπερβολικής εναλλαγής προσωπικού.

2. Η Επιτροπή θα πρέπει να δημοσιεύει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον ακαθάριστο χρόνο πληρωμής της στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων της.

 

η Έμιλι Ο' Ράιλι

Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής

Στρασβούργο, 19/12/2016

 

 

[1] Βλ., για παράδειγμα, το οικονομικό έγγραφο 531 της Επιτροπής με τίτλο «The Economic Impact of Late Payments» (Ο οικονομικός αντίκτυπος των καθυστερήσεων πληρωμών), Σεπτέμβριος 2014.

[2] Οδηγία 2011/7/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για την καταπολέμηση των καθυστερήσεων πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές (ΕΕ 2011, L 48, σ. 1). Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη της ΕΕ, αλλά ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι η Επιτροπή, η οποία εκπόνησε την πρόταση, θα πρέπει να δώσει το παράδειγμα.

[3] Στην περίπτωση προγραμμάτων υπό άμεση διαχείριση, η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για όλα τα καθήκοντα εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Στην περίπτωση προγραμμάτων υπό έμμεση διαχείριση, η Επιτροπή αναθέτει την εκτέλεση του προϋπολογισμού σε χώρες εταίρους, δημόσιους αναπτυξιακούς οργανισμούς ή διεθνείς οργανισμούς. Στην περίπτωση προγραμμάτων υπό επιμερισμένη διαχείριση, η Επιτροπή αναθέτει εκτελεστικά καθήκοντα στα κράτη μέλη της ΕΕ.

[4] Βλ. έρευνες OI/5/99/(IJH)GG, που περατώθηκαν στις 16 Φεβρουαρίου 2001· OI/5/2007/GG, περατώθηκε στις 20 Ιουνίου 2008· OI/1/2009/GG, περατώθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2001· και OI/2/2013/EIS, περατωθείσες στις 17 Δεκεμβρίου 2013.

[5] Οι φάκελοι που ελέγχθηκαν αφορούσαν τις τρεις υποθέσεις με τις μεγαλύτερες καθυστερήσεις πληρωμών σε μη δημόσιους αποδέκτες το 2014, τις τρεις υποθέσεις στις οποίες καταβλήθηκε το υψηλότερο ποσό τόκων σε ιδιώτες αποδέκτες, τις τρεις υποθέσεις με τον μεγαλύτερο αριθμό διαδοχικών αναστολών πληρωμών, τρεις υποθέσεις που αφορούσαν καθυστερήσεις πληρωμών σε ΜΜΕ και τέσσερις υποθέσεις που θεωρήθηκαν υποδειγματικές από την Επιτροπή.

[6] Για να ενταχθούν τα δεδομένα αυτά σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, προστέθηκαν στα δεδομένα που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια προηγούμενων ερευνών του Διαμεσολαβητή, όποτε ήταν δυνατόν. Οι αρχικοί πίνακες που παρέχονται από την Επιτροπή είναι διαθέσιμοι στον ιστότοπο του Διαμεσολαβητή στην ακόλουθη διεύθυνση: http://www.ombudsman.europa.eu/en/cases/correspondence.faces/en/68950/html.bookmark http://www.ombudsman.europa.eu/en/cases/correspondence.faces/en/68951/html.bookmark

[7] Ο μέσος αριθμός ημερών που απαιτείται για την πραγματοποίηση μιας πληρωμής, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τυχόν αναστολές.

[8] Άρθρο 106, παράγραφος 5, του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) 2342/2002 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (EK, Ευρατόμ) 1605/2002 του Συμβουλίου, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 357, σ. 1).

[9] Κανονισμός 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού 1605/2002 του Συμβουλίου (ΕΕ 2012, L 298, σ. 1).

[10] Ο προϋπολογισμός της ΕΕ αποτελείται από «πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων» και «πιστώσεις πληρωμών». Οι πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων καλύπτουν το συνολικό κόστος των νομικών υποχρεώσεων (συμβάσεις, συμφωνίες επιχορήγησης κ.λπ.) που μπορεί να υπογράψει η Επιτροπή σε ένα οικονομικό έτος. Οι πιστώσεις πληρωμών καλύπτουν τα ποσά που οφείλονται κατά το τρέχον έτος, τα οποία προκύπτουν από νομικές δεσμεύσεις που υπογράφηκαν κατά το ίδιο έτος ή νωρίτερα.

[11] Άρθρο 106 του κανονισμού 2342/2002.

[12] Στις 14 Σεπτεμβρίου 2016, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση νέου δημοσιονομικού κανονισμού. Ωστόσο, οι διατάξεις σχετικά με τις προθεσμίες πληρωμής και καταβολής των τόκων υπερημερίας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητες.

[13] Για παράδειγμα, βλέπε: http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-14-550_en.htm

[14] Επιπλέον, στις 19 Μαΐου 2015, μετά από πρόταση της Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, συμφωνήθηκε «κοινή δήλωση σχετικά με σχέδιο πληρωμών για την περίοδο 2015-2016».

[15] Όσον αφορά το μοναδιαίο κόστος, η επιστροφή υπολογίζεται με βάση την παραδοθείσα ποσότητα πολλαπλασιαζόμενη επί το μοναδιαίο κόστος. Τα κατ’ αποκοπή ποσά είναι ένα σταθερό ποσό το οποίο επιστρέφεται όταν έχουν ολοκληρωθεί οι όροι της συμφωνίας για τις δραστηριότητες ή τις εκροές.

[16] Όπως προβλέπεται στο άρθρο 111 παράγραφος 5 των κανόνων εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού, οι υπηρεσίες της Επιτροπής δημοσιεύουν πληροφορίες σχετικά με τη συμμόρφωσή τους με τις προθεσμίες πληρωμής στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων τους και στη σύνοψη που υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Βλέπε ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων για το 2015 (πίνακας 6 του παραρτήματος 3): http://ec.europa.eu/atwork/synthesis/amp/mplans2015_en.htm

[17] http://www.ombudsman.europa.eu/el/cases/decision.faces/en/10076/html.bookmark

[18] Σε μία επιθεωρηθείσα υπόθεση, ο Διαμεσολαβητής διαπίστωσε ότι τέσσερις διαδοχικοί υπεύθυνοι έργου ήταν υπεύθυνοι για την παρακολούθηση ενός έργου μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2011 και της 30ής Ιουνίου 2014, γεγονός που αντιπροσωπεύει κατά μέσο όρο λιγότερο από ένα έτος ανά υπάλληλο.

[19] Σύμφωνα με το άρθρο 92 παράγραφος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού, οι υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν το δικαίωμα να αναστείλουν την προθεσμία πληρωμής εάν το ποσό της αίτησης πληρωμής δεν οφείλεται ή δεν έχουν προσκομιστεί τα κατάλληλα δικαιολογητικά έγγραφα.

[20] Ο «ακαθάριστος χρόνος για την πληρωμή» εμφανίζεται σε λίγες μόνο από τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων των ΓΔ και των εκτελεστικών οργανισμών, κυρίως στον τομέα της έρευνας.

[21] Οι εκτεταμένοι προηγούμενοι έλεγχοι των αιτήσεων πληρωμής μπορούν πράγματι να μειώσουν τον αριθμό των σφαλμάτων, αλλά είναι επίσης πιθανό να αυξήσουν τον ακαθάριστο χρόνο πληρωμής. Αντιθέτως, οι επιλεκτικοί έλεγχοι είναι πιθανό να μειώσουν τον ακαθάριστο χρόνο πληρωμής, αλλά ενδέχεται να οδηγήσουν σε μεγαλύτερο αριθμό εσφαλμένων πληρωμών.

[22] Ο σκοπός των τόκων υπερημερίας είναι διττός. Πρώτον, αποσκοπεί στην αποζημίωση του αναδόχου/δικαιούχου για τις δαπάνες που προκλήθηκαν από την καθυστερημένη πληρωμή (για παράδειγμα, εάν υπέστησαν μειωμένη ταμειακή ροή ή χρειάστηκε να δανειστούν χρήματα στο μεταξύ). Δεύτερον, πρόκειται για δημοσιονομική κύρωση που επιβάλλεται στο θεσμικό όργανο που είναι υπεύθυνο για την καθυστερημένη πληρωμή, η οποία χρησιμεύει ως κίνητρο για την έγκαιρη πληρωμή.

[23] Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός 1268/2012 της Επιτροπής, της 29ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους κανόνες εφαρμογής του κανονισμού 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (ΕΕ 2012, L 362, σ. 1).

[24] Δεδομένων των διαφορών στις επιδόσεις της Επιτροπής, η Διαμεσολαβήτρια αναγνωρίζει ότι ορισμένες από τις προτάσεις αυτές ενδέχεται να μην είναι συναφείς για ορισμένες από τις ΓΔ της Επιτροπής.