Το ιστορικό της καταγγελίας

1. Η παρούσα υπόθεση αφορά την απόφαση που έλαβε το 2011 η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ) σχετικά με τη σύνθεση της 30μελούς ομάδας συμφεροντούχων κινητών αξιών και αγορών («SMSG»). Η απόφαση ελήφθη σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1095/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών)[1] («κανονισμός»). Στις 12 Δεκεμβρίου 2013, αφού διεξήγαγε νέα διαδικασία επιλογής (η οποία ξεκίνησε στα μέσα του 2013), η ΕΑΚΑΑ ανακοίνωσε ότι η SMSG θα αρχίσει τη δεύτερη θητεία της την 1η Ιανουαρίου 2014 με αναθεωρημένη σύνθεση [2]. Η έρευνα σχετικά με την παρούσα καταγγελία, η οποία αφορά τη σύνθεση της αρχικής SMSG, περιλάμβανε εποικοδομητικές συζητήσεις μεταξύ του προσωπικού της ESMA και των υπηρεσιών του Διαμεσολαβητή. Βάσει των συζητήσεων αυτών, η Διαμεσολαβήτρια ανέμενε ότι η ΕΑΚΑΑ, κατά τη διεξαγωγή της νέας διαδικασίας επιλογής, θα λάμβανε δεόντως υπόψη τις απόψεις σχετικά με την αρχική διαδικασία που είχαν εκφράσει οι υπηρεσίες της. Ωστόσο, η παρούσα απόφαση δεν αξιολογεί τη δεύτερη διαδικασία επιλογής ούτε το αποτέλεσμά της.

2. Η καταγγέλλουσα, UNI Europa, είναι μια ευρωπαϊκή συνδικαλιστική ομοσπονδία για τις υπηρεσίες και την επικοινωνία. Σύμφωνα με πληροφορίες που διατίθενται στον ιστότοπό της, αντιπροσωπεύει 7 εκατομμύρια εργαζομένους σε 330 ευρωπαϊκές συνδικαλιστικές οργανώσεις [3].

3. Κατά την αιτιολογική σκέψη 48 του κανονισμού:

«Η Αρχή θα πρέπει να διαβουλεύεται με τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με ρυθμιστικά ή εκτελεστικά τεχνικά πρότυπα, κατευθυντήριες γραμμές και συστάσεις και να τους παρέχει εύλογη δυνατότητα να διατυπώνουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τα προτεινόμενα μέτρα. Πριν από την έγκριση σχεδίων ρυθμιστικών ή εκτελεστικών τεχνικών προτύπων, κατευθυντήριων γραμμών και συστάσεων, η Αρχή θα πρέπει να διενεργεί μελέτη επιπτώσεων. Για λόγους αποτελεσματικότητας, θα πρέπει να χρησιμοποιείται ομάδα συμφεροντούχων κινητών αξιών και αγορών για τον σκοπό αυτό, η οποία θα πρέπει να εκπροσωπεί, σε ισόρροπη αναλογία, τους συμμετέχοντες στις χρηματοπιστωτικές αγορές, τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), τους πανεπιστημιακούς και τους καταναλωτές και άλλους χρήστες χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών λιανικής. Η ομάδα συμφεροντούχων κινητών αξιών και αγορών θα πρέπει να λειτουργεί ως διεπαφή με άλλες ομάδες χρηστών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών που έχουν συσταθεί από την Επιτροπή ή από τη νομοθεσία της Ένωσης».

4. Το άρθρο 37 παράγραφος 2 του κανονισμού προβλέπει ότι

«Η ομάδα συμφεροντούχων κινητών αξιών και αγορών απαρτίζεται από 30 μέλη, τα οποία εκπροσωπούν αναλογικά τους συμμετέχοντες στις χρηματοπιστωτικές αγορές που δραστηριοποιούνται στην Ένωση, τους εκπροσώπους των εργαζομένων τους, καθώς και τους καταναλωτές, τους χρήστες χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και τους εκπροσώπους των ΜΜΕ. Τουλάχιστον πέντε από τα μέλη του είναι ανεξάρτητοι κορυφαίοι ακαδημαϊκοί. Δέκα από τα μέλη του εκπροσωπούν συμμετέχοντες στις χρηματοπιστωτικές αγορές».

5. Κατά το άρθρο 37, παράγραφος 3, του κανονισμού:

«Τα μέλη της ομάδας συμφεροντούχων κινητών αξιών και αγορών διορίζονται από το συμβούλιο εποπτών, κατόπιν προτάσεων των σχετικών συμφεροντούχων. Κατά τη λήψη της απόφασής του, το συμβούλιο εποπτών διασφαλίζει, στο μέτρο του δυνατού, την κατάλληλη γεωγραφική ισορροπία και την ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων και την εκπροσώπηση των ενδιαφερόμενων μερών σε ολόκληρη την Ένωση».

6. Στις 26 Νοεμβρίου 2010 δημοσιεύθηκε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος σχετικά με τη σύσταση της SMSG της ΕΑΚΑΑ [4], με προθεσμία υποβολής αιτήσεων την 23η Δεκεμβρίου 2010. Στις 12 Απριλίου 2011, η ΕΑΚΑΑ εξέδωσε δελτίο Τύπου σχετικά με την απόφασή της για τη σύνθεση της οικείας SMSG [5]. Το δελτίο Τύπου περιείχε πληροφορίες σχετικά με τα ονόματα των νεοδιορισθέντων μελών της SMSG, τα θεσμικά όργανα που εκπροσωπούσε έκαστο εξ αυτών, την ιθαγένειά τους και την υποκατηγορία στην οποία είχαν επιλεγεί.

7. Στις 27 Μαΐου 2011, ο καταγγέλλων απηύθυνε επιστολή στην ΕΑΚΑΑ, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τη συνολική σύνθεση της SMSG. Στην επιστολή αυτή, ο καταγγέλλων έθεσε ορισμένα ζητήματα που θα εξεταστούν κατωτέρω. Μεταξύ άλλων, ο καταγγέλλων εξέφρασε τη λύπη του για το γεγονός ότι είχε διοριστεί μόνο ένας εκπρόσωπος των εργαζομένων και ότι ο εν λόγω εκπρόσωπος εκπροσωπούσε επιπλέον τα συμφέροντα των επενδυτών και όχι των εργαζομένων.

8. Με επιστολή της 10ης Ιουνίου 2011, η ΕΑΚΑΑ απάντησε στον καταγγέλλοντα. Εξήγησε ότι είχε λάβει 242 αιτήσεις και ότι είχε καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να διασφαλίσει μια αυστηρή και δίκαιη διαδικασία και να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις του κανονισμού. Δήλωσε επίσης ότι μία από τις τρεις περαιτέρω αιτήσεις στις οποίες είχε αναφερθεί ο καταγγέλλων στο πλαίσιο αυτό θεωρήθηκε μη επιλέξιμη, καθώς υποβλήθηκε μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων. Η δεύτερη προερχόταν από μέλος του προσωπικού της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία, ως εκ τούτου, θεωρήθηκε ότι αντανακλούσε τις απόψεις θεσμικού οργάνου της ΕΕ, ενώ η τρίτη προερχόταν από υποψήφιο με πείρα που αποκτήθηκε κυρίως στον τομέα της ασφάλισης ζωής και όχι στον τομέα των αγορών κινητών αξιών.

9. Στις 27 Ιουλίου 2011, ο καταγγέλλων απάντησε στην ΕΑΚΑΑ, αμφισβητώντας το γεγονός ότι ένας από τους εν λόγω τρεις υποψηφίους δεν είχε τηρήσει την προθεσμία υποβολής αιτήσεων και ότι οι υπόλοιποι δύο δεν διέθεταν τα απαιτούμενα προσόντα.

10. Με επιστολή της 7ης Σεπτεμβρίου 2011, η ΕΑΚΑΑ ενημέρωσε τον καταγγέλλοντα ότι, αν και δεν είχε την πρόθεση να επανεξετάσει τη σύσταση της SMSG, θα αντικατόπτριζε τον καλύτερο τρόπο για να ληφθούν υπόψη στο μέλλον οι παρατηρήσεις ενός ευρύτερου φάσματος ενδιαφερόμενων μερών.

11. Στις 29 Σεπτεμβρίου 2011, μη ικανοποιημένος από την ανωτέρω απάντηση, ο καταγγέλλων υπέβαλε την παρούσα καταγγελία.

Επί του αντικειμένου της έρευνας

12. Ο καταγγέλλων υπέβαλε τους ακόλουθους ισχυρισμούς και τους ακόλουθους ισχυρισμούς, οι οποίοι συμπεριλήφθηκαν στην έρευνα του Διαμεσολαβητή:

Ισχυρισμοί:

(1) Η ESMA δεν διασφάλισε i) τη γεωγραφική ισορροπία και ii) την ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων εντός και μεταξύ των κατηγοριών ενδιαφερόμενων μερών της SMSG, όπως απαιτείται από το άρθρο 37 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1095/2010.

(2) Η ESMA δεν εξασφάλισε επαρκή ισορροπία μεταξύ των κατηγοριών ενδιαφερόμενων μερών που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1095/2010.

(3) Η ESMA υιοθέτησε εσφαλμένο ορισμό των διαφόρων κατηγοριών ενδιαφερόμενων μερών που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1095/2010.

(4) Η ΕΑΚΑΑ κατάρτισε εσφαλμένα κατάλογο αναπληρωματικών μελών, ο οποίος δεν προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1095/2010.

(5) Η ESMA διέπραξε διοικητικά σφάλματα κατά την αξιολόγηση των αιτήσεων υποψηφίων που υπέβαλε ο καταγγέλλων

Αιτήσεις:

(1) Η ΕΑΚΑΑ θα πρέπει να επανεξετάσει τη σύνθεση της SMSG το συντομότερο δυνατόν, και σε κάθε περίπτωση, χωρίς να περιμένει την ανανέωση των μελών της, η οποία θα πραγματοποιηθεί το 2013.

(2) Η ΕΑΚΑΑ θα πρέπει να δημοσιεύει στον ιστότοπό της τα βιογραφικά σημειώματα των επιλεγμένων μελών, καθώς και λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα κριτήρια επιλογής και τη διαδικασία επιλογής.

Η έρευνα

13. Στις 31 Οκτωβρίου 2011, ο Διαμεσολαβητής κάλεσε την ΕΑΚΑΑ να υποβάλει γνώμη σχετικά με τους ανωτέρω ισχυρισμούς.

14. Στις 30 Ιανουαρίου 2012, η ΕΑΚΑΑ υπέβαλε τη γνώμη της στον Διαμεσολαβητή. Η γνώμη αυτή διαβιβάστηκε στον καταγγέλλοντα για να υποβάλει τις παρατηρήσεις του. Την 1η Μαρτίου 2012 ο καταγγέλλων υπέβαλε τις παρατηρήσεις του.

15. Αφού εξέτασε τη γνώμη της ΕΑΚΑΑ και τις παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος, ο Διαμεσολαβητής κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ήταν αναγκαίο να προβεί σε επιθεώρηση του φακέλου της ΕΑΚΑΑ σχετικά με την εν λόγω υπόθεση. Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε στις 16 Απριλίου 2013. Η έκθεση ελέγχου εστάλη στον καταγγέλλοντα στις 26 Αυγούστου 2013 για ενδεχόμενες παρατηρήσεις του. Ο καταγγέλλων δεν υπέβαλε παρατηρήσεις εντός της καθορισμένης προθεσμίας.

Ανάλυση και συμπεράσματα του Διαμεσολαβητή

Α. Ισχυρισμός ότι η ESMA δεν διασφάλισε τη γεωγραφική ισορροπία και την ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων εντός και μεταξύ των κατηγοριών ενδιαφερόμενων μερών της SMSG, όπως απαιτείται από το άρθρο 37 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1095/2010

Επιχειρήματα που υποβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή

16. Ο καταγγέλλων αμφισβήτησε τον τρόπο με τον οποίο η ESMA συμμορφώθηκε με τις απαιτήσεις του άρθρου 37 παράγραφος 3 του κανονισμού. Ειδικότερα, επέκρινε το γεγονός ότι: (i) εννέα από τους δέκα εκπροσώπους της κατηγορίας «βιομηχανία» («συμμετέχοντες στις χρηματοπιστωτικές αγορές»), και όλα τα μέλη της κατηγορίας «χρήστες» προέρχονταν από κορυφαία χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από «παλαιά» κράτη μέλη (δηλαδή κράτη μέλη της ΕΕ πριν από τη διεύρυνση του 2004), ενώ μόνο πέντε από τα τριάντα προέρχονταν από «νέα» κράτη μέλη (δηλαδή τα κράτη μέλη που προσχώρησαν στην ΕΕ το 2004 ή μετά το 2004)· και ότι (ii) μόνο 11 από τα 30 μέλη ήταν γυναίκες.

17. Στη γνωμοδότησή της, η ESMA υποστήριξε ότι ο κανονισμός απαιτεί «στο μέτρο του δυνατού, [να] διασφαλίζεται κατάλληλη γεωγραφική ισορροπία και ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων και εκπροσώπηση των ενδιαφερόμενων μερών σε ολόκληρη την Ένωση». Υποστήριξε ότι είχε επικεντρωθεί κυρίως στα προσόντα των υποψηφίων, διασφαλίζοντας την ισόρροπη εκπροσώπηση της εμπειρογνωμοσύνης και της πείρας από διάφορες κατηγορίες ενδιαφερόμενων μερών. Προσέθεσε ότι, μολονότι, κατά την εξέταση της στάθμισης που δίδεται σε κάθε χώρα βάσει των κανόνων ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία που ισχύουν στο Συμβούλιο, τα νέα κράτη μέλη μπορεί πράγματι να φαίνεται ότι υποεκπροσωπούνται, οι αιτούντες από τα εν λόγω κράτη μέλη αντιπροσώπευαν μόνο το 7,1 % του συνόλου των αιτούντων, αλλά το 16,7 % των μελών της SMSG. Όσον αφορά το γεγονός ότι όλα τα μέλη της κατηγορίας χρηστών προέρχονταν από «παλαιά» κράτη μέλη, η ΕΑΚΑΑ επισήμανε ότι είχε λάβει 132 αιτήσεις για την εν λόγω κατηγορία, εκ των οποίων μόνο 8 προέρχονταν από «νέα» κράτη μέλη. Δύο από τις αιτήσεις αυτές προέρχονταν από τη Βουλγαρία και την Πολωνία, δύο χώρες που εκπροσωπούνται ήδη ικανοποιητικά στην SMSG. Τέλος, όσον αφορά το ζήτημα του φύλου, η ESMA επισήμανε ότι, παρόλο που οι υποψήφιες γυναίκες αντιπροσώπευαν μόνο το 19 % του συνόλου των αιτήσεων που ελήφθησαν, διόρισε 11 γυναίκες ενδιαφερόμενους φορείς, δηλαδή το 37 % των μελών της SMSG.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή

18. Είναι η πρώτη φορά που ορίζεται SMSG από την ΕΑΚΑΑ σύμφωνα με τον κανονισμό. Συναφώς, ο Διαμεσολαβητής κρίνει σκόπιμο να διατυπώσει δύο προκαταρκτικές παρατηρήσεις. Πρώτον, δεν είναι καθήκον της Διαμεσολαβήτριας να υποκαταστήσει την επιλογή της ΕΑΚΑΑ όσον αφορά τη σύνθεση της SMSG. Εξετάζοντας αν υπήρξε κακοδιοίκηση, ο Διαμεσολαβητής ελέγχει αν, κατά τη διεξαγωγή της διαδικασίας επιλογής, η ESMA ενήργησε νόμιμα και σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής διοίκησης. Δεύτερον, ο Διαμεσολαβητής έχει επίγνωση των δυσκολιών που είναι εγγενείς στον συνδυασμό των γεωγραφικών κριτηρίων, των κριτηρίων εκπροσώπησης των φύλων και των συμφερόντων με την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι τα επιλεγμένα μέλη είναι αρμόδια, ιδίως δεδομένου ότι η ESMA δεν είχε προηγούμενη εμπειρία στην εκτέλεση αυτού του καθήκοντος. Τέλος, η Διαμεσολαβήτρια θεωρεί ότι ήταν εύλογο η ESMA να έχει περιορίσει την επιλογή των μελών της SMSG σε υποψηφίους που είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον για διορισμό κατόπιν πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Η προσέγγιση αυτή είναι σύμφωνη με το άρθρο 37 παράγραφος 3 του κανονισμού και την απαίτηση που ορίζεται σε αυτό, σύμφωνα με την οποία «τα μέλη της ομάδας συμφεροντούχων κινητών αξιών και αγορών διορίζονται από το συμβούλιο εποπτών, κατόπιν προτάσεων των σχετικών συμφεροντούχων» (βλ. ανωτέρω παράγραφο 5).

19. Στη συνέχεια, η Διαμεσολαβήτρια επισημαίνει ότι έχει ήδη εξετάσει λεπτομερώς μια πολύ παρόμοια διαδικασία επιλογής που διεξήγαγε η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών σε απόφαση με την οποία περατώθηκε η έρευνά της σχετικά με την καταγγελία 1966/2011/(EIS)LP (στο εξής: απόφαση UNI), στην οποία προβλήθηκαν πολύ παρόμοια επιχειρήματα. [6] Δεδομένου ότι η διαδικασία επιλογής στην οποία αναφέρεται η απόφαση UNI βασίστηκε σε σχεδόν πανομοιότυπο κανονισμό [7], κατά περίπτωση, η Διαμεσολαβήτρια θα παραπέμπει κατωτέρω στα πορίσματα και τα συμπεράσματά της που διατυπώνονται στην απόφαση UNI.

20. Ειδικότερα, στην απόφαση UNI, αφού επισήμανε καταρχάς ότι ο σκοπός της απαίτησης κατάλληλης γεωγραφικής ισορροπίας που προβλέπεται στον κανονισμό θα ματαιωνόταν, εκτός εάν εφαρμοζόταν επίσης, στο μέτρο του δυνατού, σε καθεμία από τις διάφορες κατηγορίες μελών που απαρτίζουν την SMSG, ο Διαμεσολαβητής κατέληξε στα ακόλουθα συμπεράσματα.

21. Πρώτον, όσον αφορά τη σύνθεση της κατηγορίας «βιομηχανία», η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε στην εν λόγω απόφαση ότι, ελλείψει πειστικών εξηγήσεων, αποφασίζοντας να διορίσει 9 από τα 10 μέλη της κατηγορίας «βιομηχανία» επιλέγοντας εκπροσώπους από «παλαιά» κράτη μέλη, η ΕΑΤ δεν συμμορφώθηκε με την απαίτηση να διασφαλίσει, «στο μέτρο του δυνατού», «κατάλληλη γεωγραφική ισορροπία και εκπροσώπηση των ενδιαφερόμενων μερών σε ολόκληρη την Ένωση». Στην παρούσα υπόθεση, η ΕΑΚΑΑ δεν υπέβαλε επίσης καμία πειστική εξήγηση ως προς τους λόγους για τους οποίους επέλεξε να διορίσει 9 από τα 10 μέλη της κατηγορίας «βιομηχανία» και τα 5 μέλη της κατηγορίας «χρήστες» από εκπροσώπους «παλαιών» κρατών μελών.

22.Το επιχείρημα της ESMA ότι οι αιτούντες από «νέα» κράτη μέλη αντιπροσώπευαν μόνο το 7,1% του συνόλου των αιτούντων, αλλά το 16,7% του SMSG δεν είναι πειστικό. Μολονότι ο Διαμεσολαβητής αναγνωρίζει ότι ο χαμηλός αριθμός αιτήσεων από υποψηφίους από «νέα» κράτη μέλη κατέστησε δυσκολότερο το έργο της ΕΑΚΑΑ για τη διασφάλιση της κατάλληλης γεωγραφικής ισορροπίας, γεγονός παραμένει ότι η ΕΑΚΑΑ έλαβε συνολικά τουλάχιστον 17 αιτήσεις από «νέα» κράτη μέλη και, ως εκ τούτου, θα μπορούσε να προσπαθήσει να διασφαλίσει ότι περισσότερα από 5 μέλη από τα εν λόγω κράτη μέλη διορίστηκαν στην SMSG. Ειδικότερα, η ΕΑΚΑΑ θα μπορούσε να είχε προσπαθήσει να διασφαλίσει ότι, τουλάχιστον, η κατηγορία των «χρηστών» δεν αποτελείται αποκλειστικά από εκπροσώπους των «παλαιών» κρατών μελών. Στο πλαίσιο αυτό, ο Διαμεσολαβητής έχει ήδη τονίσει στην απόφαση UNI ότι, δεδομένης της ύπαρξης εσωτερικής αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, της οποίας η αγορά κινητών αξιών αποτελεί, σύμφωνα με τον κανονισμό, σημαντικό τμήμα, είναι σημαντικό κάθε συμβουλευτική ομάδα ενδιαφερόμενων μερών που συγκροτείται για να αντικατοπτρίζει το ενδιαφέρον διαφόρων τμημάτων του τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών να αποτελεί, στο μέτρο του δυνατού, πραγματική εκπροσώπηση της πραγματικής γεωγραφικής εξάπλωσης του κλάδου, καλύπτοντας, καταρχήν, όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες της ΕΕ. Στη συνέχεια, το επιχείρημα της ESMA ότι μεταξύ των 8 αιτήσεων που είχε λάβει από «νέα» κράτη μέλη για την κατηγορία «χρήστες», υπήρχαν δύο από αιτούντες από την , Πολωνίας και Βουλγαρίας, κράτη μέλη που είχαν ήδη εκπροσωπηθεί στις άλλες κατηγορίες, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ως βάσιμος λόγος για τον οποίο δεν διορίστηκε ενιαίος εκπρόσωπος από «νέα» κράτη μέλη στην κατηγορία «χρήστες». Πράγματι, η ΕΑΚΑΑ θα μπορούσε ακόμη να έχει διορίσει άλλους αιτούντες από «νέα» κράτη μέλη στην ομάδα «χρήστες» και, ως εκ τούτου, συμμορφώθηκε με τον στόχο της εξασφάλισης κατάλληλης γεωγραφικής ισορροπίας. Η ESMA δεν εξήγησε τους λόγους για τους οποίους δεν ήταν δυνατή η συνολική επιλογή υποψηφίων από «νέα» κράτη μέλη, γεγονός που θα διασφάλιζε ότι, στο τέλος, καμία κατηγορία δεν θα αποτελούνταν αποκλειστικά από αιτούντες από «παλαιά» κράτη μέλη. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής διαπιστώνει ότι, στην παρούσα υπόθεση, η ESMA διέπραξε περίπτωση κακοδιοίκησης (βλ. κατ’ αναλογία τις παραγράφους 26-29 της απόφασης UNI). Για τους λόγους αυτούς, ο Διαμεσολαβητής θα διατυπώσει επίσης κατωτέρω την ίδια επικριτική παρατήρηση όπως στην απόφαση UNI.

23. Τέλος, όσον αφορά το επιχείρημα του καταγγέλλοντος ότι μόνο 11 από τους 30 διορισθέντες αιτούντες ήταν γυναίκες, για τους ίδιους λόγους με εκείνους που εκτίθενται στην απόφαση UNI, ο Διαμεσολαβητής δεν θεωρεί ότι η ESMA διέπραξε περίπτωση κακοδιοίκησης (βλέπε σημείο 34 της απόφασης UNI). Πράγματι, όπως και στην απόφαση UNI, ο Διαμεσολαβητής λαμβάνει υπόψη την εξήγηση της ESMA ότι οι αιτήσεις των γυναικών αντιπροσώπευαν μόνο το 19 % του συνόλου των αιτήσεων που ελήφθησαν. Προσπαθώντας να συμμορφωθεί με την απαίτηση διασφάλισης, στο μέτρο του δυνατού, της κατάλληλης ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων, η ESMA αποφάσισε τελικά να διορίσει 11 γυναίκες, δηλαδή το 37 % του συνολικού αριθμού των μελών της SMSG. Ως εκ τούτου, όπως και στην απόφαση UNI, η Διαμεσολαβήτρια αναγνωρίζει τις προσπάθειες που κατέβαλε η ESMA για να αντισταθμίσει το πολύ χαμηλό ποσοστό των αιτήσεων από γυναίκες, διορίζοντας μεγαλύτερο ποσοστό γυναικών μελών. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν διαπιστώνει κακοδιοίκηση σε σχέση με την πτυχή αυτή. Ωστόσο, για τους λόγους που εκτίθενται στην απόφαση UNI, ο Διαμεσολαβητής θα προβεί σε περαιτέρω παρατήρηση (βλέπε σημείο 34 της απόφασης UNI).

Β. Ισχυρισμός ότι η ESMA δεν εξασφάλισε επαρκή ισορροπία μεταξύ των κατηγοριών ενδιαφερόμενων μερών που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1095/2010

Επιχειρήματα που υποβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή

24. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι η ESMA δεν εξασφάλισε επαρκή ισορροπία μεταξύ των κατηγοριών ενδιαφερόμενων μερών που προβλέπονται στον κανονισμό. Με τη διάθεση επτά θέσεων στους εκπροσώπους των χρηστών και πέντε θέσεων στους εκπροσώπους των καταναλωτών, ενώ μόνο δύο θέσεις ανατέθηκαν στους εκπροσώπους των εργαζομένων και μόνο μία στους εκπροσώπους των ΜΜΕ, η ΕΑΚΑΑ όχι μόνο δεν τήρησε την αριθμητική ισότητα μεταξύ των εν λόγω κατηγοριών, αλλά προκάλεσε επίσης σαφή υποεκπροσώπηση των δύο τελευταίων κατηγοριών.

25.Επιπλέον, ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι η ομάδα των «χρηστών» αποτελούσε de facto επέκταση της κατηγορίας «βιομηχανία», οδηγώντας σε υπερεκπροσώπηση της κατηγορίας αυτής εις βάρος της «πλευράς της ζήτησης».

26. Σύμφωνα με την ΕΑΚΑΑ, οι ορισμοί και οι αναφορές στους «συμμετέχοντες στις χρηματοπιστωτικές αγορές» («κλάδος») και στους «χρήστες χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών» («χρήστες») που προβλέπονται στον κανονισμό ήταν ευρείς και αλληλεπικαλυπτόμενοι. Εξήγησε ότι διαίρεσε τις προσφεύγουσες σε δώδεκα κύριες κατηγορίες προκειμένου να διακρίνει καλύτερα τα διάφορα είδη συμφερόντων που θα έπρεπε να εκπροσωπούνται στην SMSG. Η ESMA υποστήριξε επίσης ότι η ανάγκη να διασφαλιστεί ότι οι διάφοροι τύποι «χρηστών» εκπροσωπούνται επαρκώς, συμπεριλαμβανομένων των θεσμικών επενδυτών που θα μπορούσαν επίσης να θεωρηθούν μέρος του κλάδου, σήμαινε ότι έπρεπε να κατανεμηθούν 7 θέσεις στην εν λόγω κατηγορία. Ως εκ τούτου, τις υπόλοιπες 8 θέσεις μοιράστηκαν οι εκπρόσωποι των εργαζομένων, των ιδιωτών επενδυτών και των ΜΜΕ. Σύμφωνα με την ESMA, προτεραιότητά της δεν ήταν η διασφάλιση αριθμητικής ισότητας μεταξύ όλων των κατηγοριών, αλλά η εκπροσώπηση όλων των διαφορετικών απόψεων.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή

27. Ο Διαμεσολαβητής υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 37 παράγραφος 2 του κανονισμού, η SMSG «απαρτίζεται από 30 μέλη, τα οποία εκπροσωπούν αναλογικά τους συμμετέχοντες στις χρηματοπιστωτικές αγορές που δραστηριοποιούνται στην Ένωση, τους εκπροσώπους των εργαζομένων τους, καθώς και τους καταναλωτές, τους χρήστες χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και τους εκπροσώπους των ΜΜΕ. Τουλάχιστον πέντε από τα μέλη του είναι ανεξάρτητοι κορυφαίοι ακαδημαϊκοί. Δέκα από τα μέλη του εκπροσωπούν συμμετέχοντες στις χρηματοπιστωτικές αγορές». Ως εκ τούτου, 10 από τις 30 έδρες της Ομάδας κατανέμονται ρητά σε συμμετέχοντες από τη «βιομηχανία» και τουλάχιστον 5 έδρες θα πρέπει να προορίζονται για κορυφαίους ακαδημαϊκούς. Αυτό σημαίνει ότι, καταρχήν, οι υπόλοιπες 15 έδρες θα πρέπει να κατανεμηθούν σε «ισορροπημένες αναλογίες» στις υπόλοιπες τέσσερις κατηγορίες ενδιαφερόμενων μερών, επιτρέποντας έτσι δυνητικά τουλάχιστον τρεις έδρες για καθεμία από τις κατηγορίες των «χρηστών», των «καταναλωτών», των «εκπροσώπων των εργαζομένων» και των «ΜΜΕ». Κατά τη διεξαγωγή της διαδικασίας επιλογής, η ΕΑΚΑΑ πρέπει επίσης να συμμορφώνεται με το άρθρο 37 παράγραφος 3 του κανονισμού, το οποίο απαιτεί η σύνθεση της SMSG, εκτός από τη διασφάλιση γεωγραφικής ισορροπίας και ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων, να αντικατοπτρίζει, στο μέτρο του δυνατού, την κατάλληλη «εκπροσώπηση των ενδιαφερόμενων μερών σε ολόκληρη την Ένωση».

28. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η ESMA, διορίζοντας στην SMSG 10 εκπροσώπους του «βιομηχανικού κλάδου» και 5 κορυφαίους πανεπιστημιακούς, δεν παρέκκλινε από τις απαιτήσεις του άρθρου 37 παράγραφος 2 του κανονισμού. Επίσης, ο Διαμεσολαβητής δεν θεωρεί ότι η ΕΑΚΑΑ, αποφασίζοντας να διορίσει μόνο δύο και όχι τρεις εκπροσώπους των εργαζομένων, ενήργησε εκτός του περιθωρίου διακριτικής ευχέρειας που διαθέτει στον τομέα αυτό. Ωστόσο, όπως διαπίστωσε ο Διαμεσολαβητής στην απόφαση UNI, όπου εξετάστηκε επίσης παρόμοιος ισχυρισμός (βλέπε σημεία 38-41 της απόφασης UNI), το ίδιο δεν μπορεί να λεχθεί όσον αφορά την απόφαση της ESMA να διορίσει μόνο έναν εκπρόσωπο των ΜΜΕ όταν, όπως προαναφέρθηκε, υπήρχε περιθώριο να διοριστούν, καταρχήν, τουλάχιστον τρεις εκπρόσωποι για την κατηγορία αυτή. Μολονότι ο κανονισμός δεν καθορίζει τον αριθμό των μελών που θα διοριστούν στην κατηγορία αυτή και, ως εκ τούτου, η ΕΑΚΑΑ έχει διακριτική ευχέρεια ως προς τον αριθμό των μελών που θα πρέπει να προβλεφθούν για κάθε κατηγορία, η απόφαση να περιοριστεί ο αριθμός αυτός σε ένα μόνο μέλος στην παρούσα υπόθεση, όσον αφορά την κατηγορία των ΜΜΕ, εγείρει σοβαρά ερωτήματα. Πράγματι, μολονότι ο κανονισμός δεν προβλέπει συγκεκριμένους αριθμούς για τις κατηγορίες αυτές, το γεγονός ότι αναφέρονται χωρίς καμία διάκριση υποδηλώνει ότι ο νομοθέτης έκρινε σκόπιμο οι κατηγορίες αυτές να περιλαμβάνουν, κατ’ αρχήν, παρόμοιο αριθμό μελών. Επιπλέον, από κανένα στοιχείο των σχετικών διατάξεων του κανονισμού δεν προκύπτει ότι, εκτός από τους 10 εκπροσώπους του κλάδου και τους 5 κορυφαίους πανεπιστημιακούς, θα πρέπει να δοθεί σαφής προτίμηση σε οποιαδήποτε από τις τέσσερις υπόλοιπες κατηγορίες ενδιαφερόμενων μερών, όπως επέλεξε να πράξει η ESMA στην παρούσα υπόθεση.

29. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια διαπιστώνει ότι η απόφαση της ESMA να διορίσει μόνο έναν εκπρόσωπο των ΜΜΕ στην SMSG δεν ανταποκρίθηκε στην απαίτηση του άρθρου 37 παράγραφος 2 του κανονισμού να διασφαλιστεί, στο μέτρο του δυνατού, η ισόρροπη εκπροσώπηση των ενδιαφερόμενων μερών σε ολόκληρη την Ένωση και, ως εκ τούτου, οδήγησε σε κρούσμα κακοδιοίκησης. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής θα διατυπώσει κατωτέρω μια επικριτική παρατήρηση.

30. Τέλος, όσον αφορά το επιχείρημα του καταγγέλλοντος ότι, ως αποτέλεσμα της κατανομής θέσεων εντός της SMSG, η πλευρά της ζήτησης υποεκπροσωπείται ενώ η πλευρά του κλάδου υπερεκπροσωπείται, ο Διαμεσολαβητής συμφωνεί με την ΕΑΚΑΑ ότι, δεδομένου του πολύ ευρέος ορισμού των «συμμετεχόντων στις χρηματοπιστωτικές αγορές» στο άρθρο 4 παράγραφος 1 του κανονισμού, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι οι «χρήστες» από την πλευρά της ζήτησης, όπως οι θεσμικοί επενδυτές (δηλαδή οι ασφαλίσεις, τα συνταξιοδοτικά ταμεία, οι εταιρείες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων), θα μπορούσαν επίσης να θεωρηθούν, εν μέρει, συμμετέχοντες στον κλάδο. Τούτου λεχθέντος, δεδομένου ότι οι ορισμοί των κατηγοριών «συμμετέχοντες στις χρηματοπιστωτικές αγορές» και «χρήστες», όσον αφορά το τμήμα της αγοράς κινητών αξιών, φαίνεται πράγματι να αλληλεπικαλύπτονται, είναι ακόμη πιο σημαντικό για την ΕΑΚΑΑ να διασφαλίσει ότι, στο μέτρο του δυνατού, δεν θα δοθεί αδικαιολόγητη αριθμητική προτίμηση στην κατηγορία «χρήστες» εις βάρος των υπόλοιπων τεσσάρων κατηγοριών. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής θα προβεί σε περαιτέρω σχετική παρατήρηση κατωτέρω.

Γ Ισχυρισμός ότι η ESMA υιοθέτησε εσφαλμένο ορισμό των διαφόρων κατηγοριών ενδιαφερόμενων μερών που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1095/2010

Επιχειρήματα που υποβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή

31. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι κανένας από τους δύο επιλεγμένους εκπροσώπους των εργαζομένων δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί εκπρόσωπος των εργαζομένων. Ο ένας ([ο αντιπρόεδρος της εθνικής ένωσης διευθυντών σχέσεων με τους επενδυτές][8]), εκπροσωπούσε τα συμφέροντα των επενδυτών, ενώ ο άλλος ([ο προϊστάμενος του τμήματος πολιτικής καταναλωτών σε εθνικό επιμελητήριο εργασίας]) εκπροσωπούσε τα συμφέροντα των καταναλωτών. Επιπλέον, ο μοναδικός εκπρόσωπος των ΜΜΕ φαίνεται να εργάζεται για ένα [εθνικό] χρηματιστήριο και να είναι πρώην διευθυντής του μεγαλύτερου κατασκευαστή [...].

32. Σύμφωνα με την ESMA, οι δύο εκπρόσωποι των εργαζομένων ήταν εργαζόμενοι ή εργάζονταν για τα συμφέροντα των εργαζομένων´. Ειδικότερα, το μέλος της [εθνικής] Ένωσης Διευθυντών Σχέσεων με Επενδυτές είναι υπάλληλος εισηγμένης στο χρηματιστήριο εταιρίας και, ως εκ τούτου, θα μπορούσε να προσθέσει διαφορετική οπτική στα ζητήματα των εργαζομένων. Ο άλλος διορισμένος υποψήφιος εργάζεται στο [εθνικό] Εργατικό Επιμελητήριο, το οποίο λειτουργεί ως δεξαμενή σκέψης για τα συμφέροντα των εργαζομένων καθώς και των καταναλωτών. Όσον αφορά τον εκπρόσωπο των ΜΜΕ, η ΕΑΚΑΑ υποστήριξε ότι όλοι οι αιτούντες για την κατηγορία αυτή θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι εκπροσωπούν τα συμφέροντα είτε της «βιομηχανίας» είτε των «χρηστών». Ελλείψει «καθαρού» εκπροσώπου των ΜΜΕ, ο αιτών που επελέγη ήταν ο καταλληλότερος.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή

33. Ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι το γεγονός ότι ένας από τους δύο εκπροσώπους των εργαζομένων ήταν στην πραγματικότητα μέλος του [εθνικού] Εργατικού Επιμελητηρίου, το οποίο λειτουργεί επίσης ως δεξαμενή σκέψης για τα συμφέροντα των εργαζομένων, ήταν περισσότερο από επαρκές για να θεωρήσει η ΕΑΚΑΑ ότι το εν λόγω μέλος ήταν, κατ’ αρχήν, σε θέση να εκπροσωπεί τα συμφέροντα των εργαζομένων. Το γεγονός ότι το άλλο μέλος που επελέγη εργαζόταν σε [εθνική] Ένωση Διευθυντών Σχέσεων με Επενδυτές δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη, όπως φαίνεται να υποστηρίζει ο καταγγέλλων, ότι δεν είχε καμία εμπειρία ή σχέση με την εκπροσώπηση των συμφερόντων των εργαζομένων. Ωστόσο, το γεγονός και μόνο ότι ένα επιλεγμένο μέλος είναι τυπικά υπάλληλος μιας δεδομένης οντότητας δεν μπορεί να χρησιμεύσει ως επαρκής και έγκυρη αιτιολόγηση για τον διορισμό του εν λόγω μέλους στην κατηγορία «υπάλληλος». Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι αυτό που πρέπει να εξετάζεται σε κάθε περίπτωση είναι εάν ένα επιλεγμένο μέλος είναι πράγματι σε θέση να ενεργεί ως αντικειμενικός και αφοσιωμένος εκπρόσωπος των εργαζομένων.

34. Στο πλαίσιο αυτό, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι, καταρχήν, θα πρέπει να υπάρχει ισχυρό τεκμήριο ότι οι υποψήφιοι που εκπροσωπούν τα συμφέροντα των εργαζομένων είναι καταλληλότεροι για να διοριστούν στην κατηγορία των «εργαζομένων» από εκείνους που φαίνεται να εκπροσωπούν, ουσιαστικά, τα συμφέροντα των διαχειριστών σχέσεων με τους επενδυτές. Εν προκειμένω, η ESMA δεν εξήγησε πειστικά τους λόγους για τους οποίους, εν προκειμένω, δεν ήταν δυνατός ο διορισμός άλλου μέλους το οποίο θα ήταν καταλληλότερο για την εκπροσώπηση των συμφερόντων των εργαζομένων, αντί των συμφερόντων των διαχειριστών σχέσεων με τους επενδυτές. Η Διαμεσολαβήτρια επισημαίνει ότι, όσον αφορά την επιλογή του εκπροσώπου για τις ΜΜΕ (βλ. σημείο 35 κατωτέρω), η ESMA υποστήριξε ότι δεν έλαβε καμία αίτηση από καταλληλότερους υποψηφίους. Η ΕΑΚΑΑ δεν προέβαλε κανένα τέτοιο επιχείρημα όσον αφορά την επιλογή των μελών που εκπροσωπούν την κατηγορία «εργαζόμενοι». Υπό τις συνθήκες αυτές, η Διαμεσολαβήτρια διαπιστώνει ότι η ESMA δεν εξήγησε δεόντως την επιλογή της ως προς το θέμα αυτό. Πρόκειται για περίπτωση κακοδιοίκησης. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής θα προβεί σε επικριτική παρατήρηση κατωτέρω.

35. Όσον αφορά το μέλος που διορίστηκε ως εκπρόσωπος των ΜΜΕ, ο Διαμεσολαβητής λαμβάνει υπό σημείωση την εξήγηση της ΕΑΚΑΑ ότι, στην προκειμένη περίπτωση, δεν υπήρξε αίτηση από κανέναν άλλο υποψήφιο που θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι εκπροσωπεί μόνο τα συμφέροντα των ΜΜΕ, καθώς όλοι οι αιτούντες φαίνεται να εκπροσωπούν επίσης τα συμφέροντα είτε της κατηγορίας «βιομηχανία» είτε της κατηγορίας «χρήστες». Η Διαμεσολαβήτρια επισημαίνει επίσης ότι ο καταγγέλλων δεν υπέβαλε συγκεκριμένα επιχειρήματα ή παρατηρήσεις για να θέσει υπό αμφισβήτηση την εν λόγω εξήγηση ή να υποδείξει ότι το πρόσωπο που επελέγη δεν μπορούσε να εκπροσωπήσει τα συμφέροντα των ΜΜΕ. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής δεν διαπιστώνει κακοδιοίκηση εν προκειμένω. Τούτου λεχθέντος, ο Διαμεσολαβητής πιστεύει ότι θα διευκόλυνε και θα βελτίωνε περαιτέρω ολόκληρη τη διαδικασία επιλογής εάν η ΕΑΚΑΑ απαιτούσε στο μέλλον από τους αιτούντες SMSG να αναφέρουν κατά προτίμηση μόνο μία από τις έξι κατηγορίες για τις οποίες θα ήθελαν να εξεταστούν. Με τον τρόπο αυτό, οι αιτήσεις θα μπορούσαν να ταιριάζουν καλύτερα στη στοχευμένη κατηγορία, μειώνοντας έτσι περαιτέρω το πιθανό πεδίο των προκλήσεων που θα μπορούσε να αντιμετωπίσει η ΕΑΚΑΑ με τον διορισμό υποψηφίων των οποίων τα κύρια προσόντα μπορεί να μην είναι εκείνα της σχετικής κατηγορίας. Ο Διαμεσολαβητής θα προβεί σε περαιτέρω σχετική παρατήρηση κατωτέρω.

Γ. Ισχυρισμός ότι η ΕΑΚΑΑ συμπεριέλαβε εσφαλμένα στην απόφασή της κατάλογο αναπληρωματικών μελών

36. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι η ESMA κακώς κατάρτισε κατάλογο αναπληρωματικών μελών. Πρώτον, δεν προβλεπόταν τέτοιος κατάλογος στον κανονισμό και, δεύτερον, δεν υπήρχαν ακριβείς κανόνες όσον αφορά το καθεστώς των εν λόγω μελών και τις περιστάσεις υπό τις οποίες θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τα μόνιμα μέλη της SMSG.

37. Στην απάντησή της, η ESMA υποστήριξε ότι ο κανονισμός δεν εμποδίζει την κατάρτιση καταλόγου αναπληρωματικών μελών και ότι ο κατάλογος υποτίθεται ότι θα επέτρεπε την ταχεία και αποτελεσματική αντικατάσταση των κενών θέσεων. Η ESMA επισήμανε ότι ο κατάλογος δεν παρείχε υποκατάστατο για κάθε δυνητικό μέλος της SMSG και, όπου ήταν αναγκαίο, θα εξέδιδε νέα ανοικτή πρόσκληση για κατάλληλους υποψηφίους.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή

38. Ο Διαμεσολαβητής επισημαίνει ότι ο κανονισμός δεν προβλέπει την κατάρτιση καταλόγου αναπληρωματικών μελών. Μολονότι αναγνωρίζει ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να είναι χρήσιμο για ένα διοικητικό όργανο, όπως η ΕΑΚΑΑ, να διαθέτει κατάλογο με πιθανούς αναπληρωματικούς υποψηφίους που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την ταχεία αντικατάσταση των μελών, όταν αυτό καθίσταται αναγκαίο, γεγονός παραμένει ότι η ύπαρξη ενός τέτοιου καταλόγου είναι πιθανό να προκαλέσει περαιτέρω σύγχυση ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να πραγματοποιείται η αντικατάσταση αυτή και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί αντ’ αυτού να απαιτείται νέα πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Πράγματι, ελλείψει σαφούς βάσης στον κανονισμό, ένας κατάλογος αναπληρωματικών μελών, όπως αυτός που τηρεί η ΕΑΚΑΑ, μπορεί να έχει δυσμενείς επιπτώσεις στη διοικητική διαφάνεια και την ασφάλεια δικαίου, αυξάνοντας ενδεχομένως τον κίνδυνο περαιτέρω καταγγελιών από τρίτους κατά της ΕΑΚΑΑ. Ως εκ τούτου, θα ήταν προτιμότερο για την ΕΑΚΑΑ να αποφύγει στο μέλλον την κατάρτιση και τη διατήρηση ενός τέτοιου καταλόγου. Δεδομένου ότι, μετά την πρόσφατη ανανέωση της SMSG, ο εν λόγω κατάλογος δεν ισχύει πλέον, δεν υπάρχουν ωστόσο λόγοι για περαιτέρω έρευνες σχετικά με το θέμα αυτό. Ωστόσο, ο Διαμεσολαβητής θα προβεί σε περαιτέρω σχετική παρατήρηση.

Δ. Ισχυρισμός ότι η ESMA δεν αξιολόγησε ορθά τους υποψηφίους που προέβαλε ο καταγγέλλων

Η περίπτωση του καταγγέλλοντος

39. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι η ΕΑΚΑΑ κακώς κήρυξε απαράδεκτη μια αίτηση ενός μέλους της με την αιτιολογία ότι η αίτησή του υποβλήθηκε μετά την καθορισμένη προθεσμία της 23ης Δεκεμβρίου 2010. Πράγματι, ο εν λόγω υποψήφιος είχε υποβάλει την υποψηφιότητά του με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στις 22 Δεκεμβρίου 2010. Στις 23 Δεκεμβρίου 2010, απέστειλε προαιρετική επιστολή εκδήλωσης ενδιαφέροντος, η οποία έπρεπε να προστεθεί στην προηγούμενη αίτησή του. Επιπλέον, η ESMA απέρριψε εσφαλμένως άλλη αίτηση υπαλλήλου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο οποίος ήταν εμπειρογνώμονας στον τομέα των κινητών αξιών, καθώς και εκπρόσωπος των εργαζομένων.

40. Η ESMA απάντησε ότι δεν ήταν σαφές σε ποια απαράδεκτη αίτηση αναφερόταν ο καταγγέλλων, δεδομένου ότι η αίτηση στην οποία αναφέρεται η ESMA παρελήφθη στις 24 Δεκεμβρίου 2010, δηλαδή μία ημέρα μετά τη λήξη της προθεσμίας. Εξήγησε περαιτέρω ότι, όπως ήδη αναφέρθηκε σε επιστολή που εστάλη στον καταγγέλλοντα στις 10 Ιουνίου 2011, τα μέλη του προσωπικού της ΕΚΤ δεν ήταν ιδανικοί υποψήφιοι για την SMSG, δεδομένης της θέσης της ECB´ ως οργανισμού της Ένωσης και όχι ως συμμετέχοντος στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Επιπλέον, ο ρόλος της SMSG δεν ήταν να αντικατοπτρίζει τις απόψεις των υπαλλήλων των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

41. Στις παρατηρήσεις του, ο καταγγέλλων επανέλαβε ότι ο υποψήφιός του είχε αποστείλει εγκαίρως την αίτησή του (στις 22 Δεκεμβρίου 2010) και επισύναψε αντίγραφα της σχετικής αλληλογραφίας του ενδιαφερόμενου προσώπου.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή

42. Ο Διαμεσολαβητής επισημαίνει ότι, στην αλληλογραφία τους πριν από την υποβολή της τρέχουσας καταγγελίας, ούτε ο καταγγέλλων ούτε η ΕΑΚΑΑ παρέχουν συγκεκριμένα στοιχεία που θα επέτρεπαν τον προσδιορισμό της αίτησης για την οποία υπήρξε αμφισβήτηση ως προς το παραδεκτό της. Μόνο στο στάδιο των παρατηρήσεών του ο καταγγέλλων υπέβαλε αντίγραφα ηλεκτρονικού μηνύματος που απέστειλε ο ενδιαφερόμενος αιτών στην ΕΑΚΑΑ στις 22 Δεκεμβρίου 2010, το οποίο περιείχε την αρχική αίτησή του, ακολουθούμενο από άλλο ηλεκτρονικό μήνυμα που απεστάλη την επομένη, στο οποίο ο εν λόγω υποψήφιος επισύναψε επίσης προαιρετική επιστολή εκδήλωσης ενδιαφέροντος.

43. Ο Διαμεσολαβητής κρίνει ότι, σε αντίθεση με τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος, η προαναφερθείσα αίτηση δεν απορρίφθηκε από την ΕΑΚΑΑ ως απαράδεκτη. Πράγματι, στα έγγραφα που εξέτασε ο Διαμεσολαβητής, το όνομα του ανωτέρω υποψηφίου συμπεριλήφθηκε σε κατάλογο που συνέταξε η ΕΑΚΑΑ με όλες τις παραδεκτές αιτήσεις που αξιολογήθηκαν στη συνέχεια από το εποπτικό της συμβούλιο. Μολονότι η ESMA αναφέρθηκε σε εκπρόθεσμη αίτηση που υποβλήθηκε από έναν από τους υποψηφίους, είναι σαφές ότι η αίτηση στην οποία αναφέρεται ο καταγγέλλων ελήφθη δεόντως υπόψη από την ESMA.

44. Εν συνεχεία, ο Διαμεσολαβητής εκτιμά ότι η απόφαση της ΕΑΚΑΑ να απορρίψει αίτηση υποψηφίου ο οποίος ήταν μέλος του προσωπικού της ΕΚΤ, για τον λόγο ότι ο εν λόγω υποψήφιος εκπροσωπούσε οργανισμό της Ένωσης και όχι συμμετέχοντα στις χρηματοπιστωτικές αγορές ή τους υπαλλήλους του, ήταν εύλογη. Ως εκ τούτου, δεν έχει διαπραχθεί κακοδιοίκηση εν προκειμένω.

Ε. Οι ισχυρισμοί του καταγγέλλοντος

Οι ισχυρισμοί του καταγγέλλοντος

45. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι i) η ESMA θα πρέπει να επανεξετάσει τη σύνθεση της SMSG το συντομότερο δυνατόν και, σε κάθε περίπτωση, χωρίς να περιμένει την ανανέωση της σύνθεσής της το 2013. Ισχυρίστηκε επίσης ότι ii) η ESMA θα πρέπει να δημοσιεύει στον ιστότοπό της τα βιογραφικά σημειώματα των επιλεγέντων μελών, καθώς και λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα κριτήρια επιλογής και τη διαδικασία επιλογής με την οποία επιλέχθηκε κάθε υποψήφιος.

46. Στη γνωμοδότησή της, η ESMA επισήμανε ότι η διαδικασία επιλογής διεξήχθη καλή τη πίστει και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

47. Η ESMA δήλωσε επίσης ότι θα δημοσιεύει περιλήψεις των βιογραφικών σημειωμάτων όλων των μελών της SMSG που θα περιέχουν το σχετικό επαγγελματικό ιστορικό τους. Επιπλέον, όταν πραγματοποιηθεί ο επόμενος επαναδιορισμός των μελών της SMSG στα τέλη του 2013, η ESMA θα προσπαθήσει να βελτιώσει περαιτέρω και να καταστήσει πιο διαφανή ολόκληρη τη διαδικασία επιλογής με βάση την πείρα που έχει ήδη αποκτηθεί.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή

58. Δεδομένου ότι, στις 12 Δεκεμβρίου 2013, η ΕΑΚΑΑ ανακοίνωσε τη σύνθεση μιας νέας SMSG (με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2014), η Διαμεσολαβήτρια θεωρεί ότι δεν είναι πλέον δυνατόν να επανεξεταστεί η σύνθεση της ομάδας ενδιαφερομένων που συστάθηκε στις αρχές του 2011. Επομένως, ο πρώτος ισχυρισμός του καταγγέλλοντος δεν μπορεί να ευδοκιμήσει.

59. Όσον αφορά τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος ότι τα βιογραφικά σημειώματα των μελών της SMSG θα πρέπει να δημοσιεύονται στον ιστότοπο της ESMA, ο Διαμεσολαβητής σημειώνει ότι ο ισχυρισμός αυτός έχει ήδη ικανοποιηθεί από την ESMA και ότι όλα τα βιογραφικά σημειώματα των μελών της SMSG δημοσιεύτηκαν εν τω μεταξύ στον ιστότοπο της ESMA. Όσον αφορά τον περαιτέρω ισχυρισμό ότι η ESMA δημοσιεύει επίσης λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα κριτήρια επιλογής που χρησιμοποιήθηκαν και τη διαδικασία με την οποία επελέγη κάθε υποψήφιος, ο Διαμεσολαβητής επισημαίνει ότι, στις 12 Απριλίου 2011, η ESMA εξέδωσε δελτίο Τύπου, το οποίο παρείχε πληροφορίες σχετικά με τα ονόματα των νεοδιορισθέντων μελών της SMSG, τα θεσμικά όργανα που εκπροσωπούσε έκαστο εξ αυτών, την ιθαγένειά τους και την κατηγορία στην οποία είχαν επιλεγεί. Επιπλέον, η ΕΑΚΑΑ έχει θεσπίσει ειδικούς κανόνες για την πρόσβαση σε έγγραφα που θέτουν σε εφαρμογή το άρθρο 72 του κανονισμού [9], επιτρέποντας έτσι σε τρίτους να αποκτήσουν πρόσβαση σε έγγραφα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τη διαδικασία επιλογής, τα οποία θα μπορούσαν να δημοσιοποιηθούν.[10] Φαίνεται ότι ο καταγγέλλων δεν έκανε χρήση αυτής της δυνατότητας. Υπό τις συνθήκες αυτές, ο Διαμεσολαβητής δεν είναι πεπεισμένος ότι η ΕΑΚΑΑ θα ήταν υποχρεωμένη να δημοσιεύσει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα κριτήρια επιλογής που χρησιμοποιήθηκαν και τη διαδικασία με την οποία επιλέχθηκε κάθε υποψήφιος, όπως ζητήθηκε από τον καταγγέλλοντα. Τούτου λεχθέντος, κατά την άποψη της Διαμεσολαβήτριας, θα βελτίωνε περαιτέρω τη συνολική διαφάνεια της διαδικασίας επιλογής και θα ενίσχυε επίσης την εμπιστοσύνη των πολιτών στη συνολική συμμόρφωση της ESMA με το άρθρο 37 του κανονισμού, εάν η ESMA δημοσίευε, μετά τον διορισμό των μελών της SMSG, ουσιαστικές πληροφορίες που θα μπορούσαν να δείξουν πώς, υπό το πρίσμα των διαφόρων αιτήσεων που ελήφθησαν, η ESMA συμμορφώθηκε με την απαίτηση διασφάλισης ισόρροπης εκπροσώπησης όλων των διαφόρων κατηγοριών ενδιαφερόμενων μερών και πώς, με τον τρόπο αυτό, εξασφάλισε επίσης «στο μέτρο του δυνατού (...) κατάλληλη γεωγραφική ισορροπία και ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων και εκπροσώπηση των ενδιαφερόμενων μερών σε ολόκληρη την Ένωση». Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής θα προβεί σε περαιτέρω παρατήρηση κατωτέρω.

Ε. Συμπεράσματα

60. Ως εκ τούτου, βάσει της έρευνάς της σχετικά με την εν λόγω καταγγελία, η Διαμεσολαβήτρια περατώνει την υπόθεση με τις ακόλουθες επικριτικές παρατηρήσεις:

1. Εφαρμόζοντας την απαίτηση που ορίζεται στο άρθρο 37 παράγραφος 3 του κανονισμού για τη διασφάλιση, στο μέτρο του δυνατού, της «κατάλληλης γεωγραφικής ισορροπίας και ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων και της εκπροσώπησης των ενδιαφερόμενων μερών σε ολόκληρη την Ένωση» μόνο όσον αφορά τη σύνθεση της SMSG στο σύνολό της και όχι επίσης σε κάθε κατηγορία μελών, η ESMA διέπραξε κρούσμα κακοδιοίκησης.

2. Με τον διορισμό μόνο ενός εκπροσώπου ΜΜΕ στην SMSG, η ESMA δεν συμμορφώθηκε με την απαίτηση του άρθρου 37 παράγραφος 2 του κανονισμού να διασφαλιστεί, στο μέτρο του δυνατού, η ισόρροπη εκπροσώπηση των ενδιαφερόμενων μερών σε ολόκληρη την Ένωση και, ως εκ τούτου, διέπραξε κρούσμα κακοδιοίκησης.

3.Παραλείποντας να εξηγήσει δεόντως την επιλογή της όσον αφορά τον εκπρόσωπο των εργαζομένων, η ESMA δεν συμμορφώθηκε με το άρθρο 37 παράγραφος 2 του κανονισμού και, ως εκ τούτου, διέπραξε περίπτωση κακοδιοίκησης.

Δεν διαπιστώθηκε κακοδιοίκηση όσον αφορά τις άλλες πτυχές των ισχυρισμών και ισχυρισμών του καταγγέλλοντος.

Ο καταγγέλλων και η ΕΑΚΑΑ θα ενημερωθούν για την απόφαση αυτή.

Περαιτέρω παρατηρήσεις

1. Η ESMA θα μπορούσε να δημοσιεύει μελλοντικές προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος για να γίνει μέλος της SMSG, όχι μόνο στον δικό της ιστότοπο, αλλά και στον εξειδικευμένο οικονομικό Τύπο, και να χρησιμοποιεί, γενικά, οποιονδήποτε άλλο δίαυλο επικοινωνίας που θα μπορούσε να αυξήσει την ευαισθητοποίηση και το ενδιαφέρον των γυναικών υποψηφίων.

2. Δεδομένου του δυνητικά ευρέος ορισμού της κατηγορίας «χρήστες», όσον αφορά το τμήμα της αγοράς κινητών αξιών, θα ήταν σκόπιμο η ΕΑΚΑΑ να διασφαλίσει, στο μέτρο του δυνατού, ότι δεν θα δοθεί αδικαιολόγητη αριθμητική προτίμηση στην κατηγορία «χρήστες» εις βάρος των εδρών που θα κατανεμηθούν στις υπόλοιπες 4 κατηγορίες του SMSG.

3. Θα διευκόλυνε και θα βελτίωνε περαιτέρω τη διαδικασία επιλογής εάν η ESMA απαιτούσε από τους μελλοντικούς αιτούντες να αναφέρουν μόνο μία από τις έξι κατηγορίες για τις οποίες θα ήθελαν να ληφθούν υπόψη.

4. Προκειμένου να διατηρηθεί το απαιτούμενο επίπεδο διαφάνειας κατά τη σύσταση και τη λειτουργία της SMSG, θα ήταν σκόπιμο η ΕΑΚΑΑ να αποφύγει στο μέλλον την κατάρτιση καταλόγου αναπληρωματικών μελών.

Κατά τη διάρκεια της έρευνας, και ιδίως με την ευκαιρία της επιθεώρησης εγγράφων (βλ. παράγραφο 15 ανωτέρω), πραγματοποιήθηκαν άτυπες και εποικοδομητικές συζητήσεις μεταξύ της ΕΑΚΑΑ και των υπηρεσιών του Διαμεσολαβητή. Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων αυτών, η ESMA εξέφρασε την προθυμία της να αναθεωρήσει την προσέγγισή της για τον δεύτερο γύρο επιλογής. Όπως έχει ήδη επισημανθεί, η ESMA ανακοίνωσε τη νέα σύνθεση της SMSG στις 12 Δεκεμβρίου 2013. Μολονότι η παρούσα απόφαση αφορά μόνο την πρώτη διαδικασία επιλογής που πραγματοποιήθηκε το 2011, η Διαμεσολαβήτρια καλεί την ΕΑΚΑΑ, στη συνέχεια που θα δώσει στις επικριτικές και περαιτέρω παρατηρήσεις που παρατίθενται ανωτέρω, να εξηγήσει τον τρόπο με τον οποίο αναθεώρησε την προσέγγισή της κατά τη δεύτερη διαδικασία επιλογής, ώστε να ληφθούν υπόψη τυχόν διδάγματα που αντλήθηκαν κατά τη διάρκεια της έρευνας της Διαμεσολαβήτριας.

 

η Έμιλι Ο' Ράιλι

Στρασβούργο, 19 Δεκεμβρίου 2013

---

[1] ΕΕ L 331, σ. 84

[2] http://www.esma.europa.eu/news/Press-release-ESMA-appoints-new-Securities-Markets-Stakeholders-Group-members?t=326&o=home

[3] http://www.uniglobalunion.org/Apps/uni.nsf/pages/about_euEn

[4] http://www.esma.europa.eu/system/files/10_1466.pdf

[5] http://www.esma.europa.eu/system/files/2011_BS_123.pdf

[6] Απόφαση της 7ης Νοεμβρίου 2013, http://www.ombudsman.europa.eu/en/cases/decision.faces/en/52432/html.bookmark

[7] Κανονισμός (ΕΕ) 1093/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (ΕΑΤ), ΕΕ 2010, L 331, σ. 12.

[8] Το κείμενο και οι παραπομπές που εισάγονται στο [...] έχουν απαλειφθεί ή ανωνυμοποιηθεί.

[9] Σύμφωνα με το άρθρο 72 παράγραφος 2 του κανονισμού, «[τ]ο διοικητικό συμβούλιο θεσπίζει, έως τις 31 Μαΐου 2011, πρακτικά μέτρα για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1049/2001».

[10] http://www.esma.europa.eu/system/files/2011_MB_69___Απόφαση_on_access_to_documents_rules.pdf