Το ιστορικό της καταγγελίας

1. Η υπό κρίση υπόθεση αφορά φερόμενο αθέμιτο αποκλεισμό από γενικό διαγωνισμό που διοργάνωσε η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Επιλογής Προσωπικού (EPSO).

2. Ο καταγγέλλων είναι Σλοβένος πολίτης που συμμετείχε στον γενικό διαγωνισμό EPSO/AD/190/10 για προϊσταμένους μονάδας στον τομέα της μετάφρασης [1].

3. Στις 28 Απριλίου 2011, η EPSO κάλεσε τον ενδιαφερόμενο να συμμετάσχει στις γραπτές δοκιμασίες. Με την ευκαιρία αυτή, του παρείχε επίσης σύνδεσμο που του επέτρεπε να έχει πρόσβαση στις οδηγίες σχετικά με τις γραπτές δοκιμασίες.

4. Στις 13 Μαΐου 2011, ο καταγγέλλων έλαβε μέρος στις γραπτές δοκιμασίες στις Βρυξέλλες.

5. Σύμφωνα με τις οδηγίες που δόθηκαν στους υποψηφίους στις 28 Απριλίου 2011 και κατά την ημερομηνία της δοκιμασίας, η δοκιμασία συνίστατο σε δύο κύρια μέρη. Στο μέρος α), οι υποψήφιοι έπρεπε να διενεργήσουν γλωσσική και ποιοτική αξιολόγηση ενός κειμένου στη γλώσσα που ανέφεραν ως «πρώτη γλώσσα-πηγή» (ο καταγγέλλων ανέφερε τα αγγλικά) μεταφρασμένου στην κύρια γλώσσα τους (σλοβενικά στην περίπτωση του καταγγέλλοντος). Στο μέρος β), οι υποψήφιοι έπρεπε να διενεργήσουν γλωσσική και ποιοτική αξιολόγηση ενός κειμένου στη γλώσσα που ανέφεραν ως «δεύτερη γλώσσα-πηγή» (τα γερμανικά στην περίπτωση του καταγγέλλοντος) μεταφρασμένου στα σλοβενικά. Οι οδηγίες προς τους υποψηφίους ανέφεραν ότι η αξιολόγηση των επιδόσεών τους στη γραπτή δοκιμασία α) βασίστηκε στα ακόλουθα κριτήρια: (i) «η ικανότητα [του υποψηφίου] να εντοπίζει τα σφάλματα και να υποδεικνύει σε ποιες κατηγορίες ανήκουν τα σφάλματα και (ii) η γλωσσική και ποιοτική αξιολόγηση [του υποψηφίου] του μεταφρασμένου κειμένου που είναι γραμμένο στην πρώτη του γλώσσα-πηγή».

6. Στις 19 Αυγούστου 2011, η EPSO ενημέρωσε τον ενδιαφερόμενο ότι τον είχε αποκλείσει από τον διαγωνισμό, δεδομένου ότι δεν είχε εκτελέσει ένα από τα καθήκοντα που απαιτούνται για τη γραπτή δοκιμασία α). Συγκεκριμένα, η EPSO επισήμανε ότι δεν συνέταξε τη γλωσσική και ποιοτική αξιολόγηση του μεταφρασμένου κειμένου στην πρώτη γλώσσα-πηγή. Κατά συνέπεια, η εξεταστική επιτροπή αποφάσισε να μην βαθμολογήσει τη γραπτή δοκιμασία α). Ούτε η γραπτή δοκιμασία β) του καταγγέλλοντος βαθμολογήθηκε, δεδομένου ότι η προκήρυξη του διαγωνισμού απέκλειε τη διόρθωση της δοκιμασίας β) για τους υποψηφίους που δεν έλαβαν την ελάχιστη απαιτούμενη βαθμολογία στη δοκιμασία α)[2].

7. Στις 24 Αυγούστου 2011, ο ενδιαφερόμενος ζήτησε από την EPSO να επανεξετάσει την απόφασή της. Τόνισε ότι, λόγω του περιορισμένου διαθέσιμου χρόνου και του εξαιρετικά υψηλού αριθμού λαθών στο μεταφρασμένο κείμενο, μπόρεσε μόνο να επισημάνει τις διορθώσεις και να προσθέσει σχόλια στο κείμενο. Ωστόσο, δεν ήταν σε θέση να γράψει τη γλωσσική και ποιοτική αξιολόγηση.

8. Στις 16 Σεπτεμβρίου 2011 και εκ νέου στις 11 Οκτωβρίου 2011, η EPSO επιβεβαίωσε την απόφασή της. Τόνισε ότι ο καταγγέλλων δεν συνέταξε συνεχή αξιολόγηση κειμένου σε περίπου 400 λέξεις στην πρώτη γλώσσα-πηγή, όπως απαιτείται από τις οδηγίες προς τους υποψηφίους. Κατόπιν αιτήματος, η EPSO προσκόμισε επίσης αντίγραφο της γραπτής δοκιμασίας α) του καταγγέλλοντος και το σχετικό φύλλο αξιολόγησης.

9. Στις 19 Οκτωβρίου 2011, ο καταγγέλλων υπέβαλε καταγγελία στην EPSO, σύμφωνα με το άρθρο 90 παράγραφος 2 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. Η EPSO απάντησε στον ενδιαφερόμενο στις 30 Απριλίου 2012, απορρίπτοντας την καταγγελία του.

10. Επίσης, στις 19 Οκτωβρίου 2011, ο καταγγέλλων υπέβαλε την παρούσα καταγγελία στον Διαμεσολαβητή.

Επί του αντικειμένου της έρευνας

11. Στις 2 Δεκεμβρίου 2011, ο Διαμεσολαβητής κίνησε έρευνα σχετικά με τον ακόλουθο ισχυρισμό και αξίωση [3]:

Ισχυρισμός

Η EPSO εσφαλμένως απέκλεισε τον καταγγέλλοντα από τον διαγωνισμό μετά τις γραπτές δοκιμασίες.

Υποστηρικτικά επιχειρήματα:

θ) Η EPSO αποφάσισε, χωρίς βάσιμο λόγο, να μην δώσει καμία βαθμολογία στη γραπτή δοκιμασία α) του καταγγέλλοντος.

ii) Η EPSO δεν προέβη σε χωριστή αξιολόγηση της γραπτής δοκιμασίας α) βάσει των διαφόρων κριτηρίων αξιολόγησης που προσδιορίζονται στην προκήρυξη του διαγωνισμού (και στο φύλλο αξιολόγησης), ούτε ενημέρωσε τους υποψηφίους για τους αντίστοιχους συντελεστές στάθμισης των κριτηρίων αξιολόγησης.

iii) Με την παροχή πρόσθετων οδηγιών στους υποψηφίους για την αξιολόγηση της ποιότητας μιας μετάφρασης, η EPSO ενήργησε κατά παράβαση της προκήρυξης του διαγωνισμού.

Διεκδίκηση

Η EPSO θα πρέπει να απονείμει στον καταγγέλλοντα τη βαθμολογία που δικαιούται για τη γραπτή δοκιμασία α).

Η έρευνα

12. Στις 2 Δεκεμβρίου 2011, η Διαμεσολαβήτρια κίνησε έρευνα σχετικά με τον ισχυρισμό και την αξίωση του καταγγέλλοντος και ζήτησε από την EPSO να γνωμοδοτήσει. Στις 18 Ιανουαρίου και στις 21 Φεβρουαρίου 2012, ο καταγγέλλων απέστειλε περαιτέρω αλληλογραφία στον Διαμεσολαβητή, στην οποία διευκρίνιζε ότι η καταγγελία του έπρεπε να θεωρηθεί ότι περιείχε ένα περαιτέρω επιχείρημα, και συγκεκριμένα το επιχείρημα iii). Ως εκ τούτου, ζητήθηκε από την EPSO να εξετάσει και αυτό το τρίτο επιχείρημα στη γνωμοδότησή της. Στις 2 Μαΐου 2012, η γνώμη της EPSO διαβιβάστηκε στον καταγγέλλοντα με πρόσκληση υποβολής παρατηρήσεων, την οποία απέστειλε στις 9 Μαΐου και στις 29 Ιουνίου 2012.

Ανάλυση και συμπεράσματα του Διαμεσολαβητή

Προκαταρκτικές παρατηρήσεις

13. Στην καταγγελία του, ο καταγγέλλων ζήτησε από τον Διαμεσολαβητή α) να διορίσει ανεξάρτητο γλωσσομαθή εμπειρογνώμονα για την αξιολόγηση της γραπτής δοκιμασίας του α), ώστε να πιστοποιηθεί ότι ήταν αδύνατο εντός του δεδομένου χρόνου να συνταχθεί εκτενής αξιολόγηση τουλάχιστον 400 λέξεων, και β) να συγκριθούν οι επιδόσεις του καταγγέλλοντος στη δοκιμασία α) με εκείνες των υποψηφίων που συνέταξαν την απαιτούμενη αξιολόγηση.

14. Στην επιστολή του για την έναρξη της παρούσας έρευνας, ο Διαμεσολαβητής ενημέρωσε τον καταγγέλλοντα και την EPSO ότι, ενώ δεν υπερβαίνει την αρμοδιότητά του να συστήσει σε θεσμικό όργανο να διορίσει τρίτο μέρος για να γνωμοδοτήσει, δεν διαθέτει, ως εκ τούτου, εξουσίες διορισμού εμπειρογνωμόνων για την επανεκτίμηση των συμπερασμάτων των εξεταστικών επιτροπών ή της EPSO.  Στη συνέχεια, ο Διαμεσολαβητής δήλωσε ότι θα εξετάσει ποια σχετικά μέτρα μπορούν να ληφθούν, σε περίπτωση που διαπιστώσει περιπτώσεις κακοδιοίκησης που αντιστοιχούν στους ισχυρισμούς του καταγγέλλοντος. Ο Διαμεσολαβητής σημειώνει ότι, στις παρατηρήσεις του σχετικά με τη γνώμη της EPSO, ο καταγγέλλων ενέμεινε στο αίτημά του. Ως εκ τούτου, το αίτημα αυτό θα εξεταστεί στο πλαίσιο της ουσιαστικής αξιολόγησης που θα διενεργήσει ο Διαμεσολαβητής κατωτέρω.

Α. Ισχυρισμός ότι η EPSO απέκλεισε εσφαλμένα τον καταγγέλλοντα από τον διαγωνισμό μετά τις γραπτές δοκιμασίες και τον σχετικό ισχυρισμό

Επιχειρήματα που υποβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή

15. Στην καταγγελία του προς τον Διαμεσολαβητή και σε περαιτέρω αλληλογραφία του με ημερομηνία 18 Ιανουαρίου 2012, ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι η EPSO τον απέκλεισε αδίκως από τον γενικό διαγωνισμό EPSO/AD/190/10. Προς στήριξη του ισχυρισμού του, ο καταγγέλλων προέβαλε τα ακόλουθα επιχειρήματα: i) η EPSO αποφάσισε, χωρίς βάσιμο λόγο, να μην δώσει καμία βαθμολογία στη γραπτή δοκιμασία α), ii) η EPSO δεν προέβη σε χωριστή αξιολόγηση της γραπτής δοκιμασίας α) βάσει των διαφόρων κριτηρίων αξιολόγησης που προσδιορίζονται στην προκήρυξη του διαγωνισμού (και στο φύλλο αξιολόγησης), ούτε ενημέρωσε τους υποψηφίους για τους αντίστοιχους συντελεστές στάθμισης των κριτηρίων αξιολόγησης, και iii) παρέχοντας πρόσθετες οδηγίες στους υποψηφίους για την αξιολόγηση της ποιότητας μιας μετάφρασης, η EPSO ενήργησε κατά παράβαση της προκήρυξης του διαγωνισμού.

16. Στην επιστολή του για την έναρξη της παρούσας έρευνας, ο Διαμεσολαβητής επισήμανε ότι οι οδηγίες προς τους υποψηφίους κατέστησαν σαφές ότι οι υποψήφιοι ήταν υποχρεωμένοι να εκτελούν δύο καθήκοντα: (i) να εντοπίζει και να διορθώνει λάθη απευθείας στο μεταφρασμένο κείμενο και (ii) να συντάσσει αξιολόγηση, αποτελούμενη από ένα συνεχές κείμενο περίπου 400 λέξεων. Κατά συνέπεια, το δελτίο αξιολόγησης ανέφερε δύο διαφορετικά κριτήρια αξιολόγησης: 1) την ικανότητα να εντοπίζει σφάλματα και να υποδεικνύει την κατηγορία στην οποία ανήκαν και 2) τη γλωσσική και ποιοτική αξιολόγηση του μεταφρασμένου κειμένου που είναι γραμμένο στην πρώτη γλώσσα-πηγή του υποψηφίου. Στη συνέχεια, ο Διαμεσολαβητής επισήμανε ότι, υπό τις συνθήκες αυτές, ήταν δύσκολο να γίνει κατανοητό πώς η μη συμμόρφωση με ένα από τα κριτήρια θα μπορούσε αυτομάτως να οδηγήσει σε μηδενική αξιολόγηση του άλλου. Στο πλαίσιο αυτό, η Διαμεσολαβήτρια ζήτησε συγκεκριμένα από την EPSO να αναφερθεί, στη γνωμοδότησή της, στις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει μετά την αυτεπάγγελτη έρευνα της Διαμεσολαβήτριας OI/5/2005/PB.

17. Στη γνωμοδότησή της, η EPSO παρέπεμψε στην απόφαση του Διαμεσολαβητή στο πλαίσιο της αυτεπάγγελτης έρευνας OI/5/2005/PB, σύμφωνα με την οποία η EPSO ανέλαβε να προτείνει στις εξεταστικές επιτροπές να χρησιμοποιούν και να παρέχουν στους υποψηφίους ένα υπόδειγμα δελτίου αξιολόγησης που θα περιέχει α) τα κριτήρια αξιολόγησης που ορίζονται στις δημοσιευθείσες προκηρύξεις διαγωνισμών (συμπεριλαμβανομένων των διαφόρων πτυχών που μπορούν να αξιολογηθούν από την εξεταστική επιτροπή για κάθε κριτήριο) και το επίπεδο επιδόσεων που επιτεύχθηκε (από άριστο έως ανεπαρκές) και β) εκτός από τη συνολική βαθμολογία, τη μερική βαθμολογία που έλαβε η εξεταστική επιτροπή για κάθε κριτήριο που προσδιορίζεται στην προκήρυξη του διαγωνισμού.

18. Στη συνέχεια, η EPSO ανέφερε τα μέτρα που έλαβε για την ενίσχυση της διαφάνειας των διαδικασιών επιλογής, σύμφωνα με τις συστάσεις της Διαμεσολαβήτριας. Η EPSO τόνισε ότι «οι εξεταστικές επιτροπές ενεργούν και λαμβάνουν αποφάσεις με πλήρη ανεξαρτησία και, όπως επιβεβαιώνεται από την πάγια νομολογία, διαθέτουν ευρεία διακριτική ευχέρεια όσον αφορά την επιλογή των μεθόδων διόρθωσης και τον καθορισμό των κριτηρίων βαθμολόγησης πριν από τις δοκιμασίες». Επιπλέον, η EPSO επισήμανε ότι, μετά τη μεταρρύθμιση της διαδικασίας του διαγωνισμού, παρέχονται πλέον στους υποψηφίους δύο έγγραφα, ήτοι η προκήρυξη του διαγωνισμού και ο οδηγός για τους γενικούς διαγωνισμούς, τα οποία τους ενημερώνουν λεπτομερώς για τη φύση των διαφόρων δοκιμασιών και ασκήσεων που απαρτίζουν τον διαγωνισμό.

19. Όσον αφορά την περίπτωση του καταγγέλλοντος, η EPSO δήλωσε ότι η εξεταστική επιτροπή αποφάσισε να μην βαθμολογήσει τη γραπτή δοκιμασία α) επειδή δεν συνέταξε τη γλωσσική αξιολόγηση και την αξιολόγηση ποιότητας στην «πρώτη γλώσσα-πηγή», όπως απαιτείται από την προκήρυξη του διαγωνισμού και από τις οδηγίες που δόθηκαν στους υποψηφίους. Σύμφωνα με την EPSO, το περιεχόμενο του δοκιμαστικού εγγράφου του καταγγέλλοντος δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι συνιστά την απαιτούμενη γραπτή αξιολόγηση, δεδομένου ότι «οι παρατηρήσεις που περιέχονται στο δοκιμαστικό έγγραφο του καταγγέλλοντος συντάχθηκαν στην κύρια γλώσσα του, τη σλοβενική, με εξαίρεση λίγες λέξεις και/ή ελλιπείς φράσεις στην πρώτη γλώσσα-πηγή, την αγγλική».

20. Στη συνέχεια, η EPSO επισήμανε ότι η εξεταστική επιτροπή χρησιμοποίησε αντικειμενικά κριτήρια βαθμολόγησης που είχαν καταρτιστεί πριν από τις δοκιμασίες, αλλά επισήμανε επίσης ότι η αξιολόγηση της καταλληλότητας των υποψηφίων έχει συγκριτικό χαρακτήρα. Δεδομένου ότι οι διαδικασίες αυτές καλύπτονται από το απόρρητο, δεν μπορούν να γνωστοποιηθούν. Σύμφωνα με την EPSO, η κοινοποίηση στον καταγγέλλοντα των βαθμών που έλαβε θα αποτελούσε επαρκή αιτιολογία για την απόφαση της εξεταστικής επιτροπής. Ωστόσο, η εξεταστική επιτροπή ενημέρωσε τον καταγγέλλοντα για την απόφασή της και τους λόγους στους οποίους βασίστηκε. Επιπλέον, ο καταγγέλλων έλαβε αντίγραφο της δοκιμασίας α).

21. Απαντώντας στη δήλωση του Διαμεσολαβητή που αναφέρεται στην παράγραφο 16 ανωτέρω, η EPSO υποστήριξε ότι, στην περίπτωση του καταγγέλλοντος, «η εξεταστική επιτροπή αποφάσισε να μην βαθμολογήσει τη γραπτή δοκιμασία α), οπότε δεν πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση». Η EPSO τόνισε ότι η απόφαση της εξεταστικής επιτροπής ήταν σύμφωνη με την ισχύουσα νομολογία, δεδομένου ότι η εξεταστική επιτροπή έχει την εξουσία να διαπιστώσει ότι ένας υποψήφιος έχει παραβιάσει τους κανόνες του διαγωνισμού, ιδίως τις διατάξεις της προκήρυξης του διαγωνισμού, και να τον αποκλείσει από τον διαγωνισμό για τον λόγο αυτό.

22. Όσον αφορά το τρίτο επιχείρημα του καταγγέλλοντος, σύμφωνα με το οποίο η EPSO υπερέβη τα όρια που επιβάλλει η προκήρυξη του διαγωνισμού, η EPSO επισήμανε ότι η εξεταστική επιτροπή αποφάσισε να τον αποκλείσει από τον διαγωνισμό χωρίς να βαθμολογήσει τη δοκιμασία του με την αιτιολογία ότι δεν προέβη σε γλωσσική και ποιοτική αξιολόγηση στην πρώτη γλώσσα-πηγή. Συναφώς, η EPSO επισήμανε ότι η απαίτηση αυτή είχε δηλωθεί σαφώς στην προκήρυξη του διαγωνισμού, στις οδηγίες προς τους υποψηφίους που επισυνάπτονταν στην πρόσκληση για τις γραπτές δοκιμασίες, καθώς και στην ίδια τη δοκιμασία.

23. Με βάση το ανωτέρω σκεπτικό, η EPSO κατέληξε στο συμπέρασμα ότι i) η εξεταστική επιτροπή ενήργησε εντός των ορίων της διακριτικής της ευχέρειας και σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές διατάξεις, όταν αποφάσισε να αποκλείσει τον καταγγέλλοντα από τον διαγωνισμό χωρίς να βαθμολογήσει τη γραπτή δοκιμασία α) και ii) δεν υπήρξε παράβαση της προκήρυξης του διαγωνισμού.

24. Στις παρατηρήσεις του, ο καταγγέλλων εξέτασε και ανέπτυξε περαιτέρω όλα τα επιχειρήματα που είχε προβάλει προς στήριξη του ισχυρισμού του. Όσον αφορά το πρώτο επιχείρημα, ο καταγγέλλων δήλωσε ότι η EPSO δεν εξέτασε ορθά τη δήλωση του Διαμεσολαβητή που αναφέρεται στο σημείο 16. Στο πλαίσιο αυτό, επισήμανε ότι η απάντηση της EPSO, σύμφωνα με την οποία «στην περίπτωση [του καταγγέλλοντος] η εξεταστική επιτροπή αποφάσισε να μην βαθμολογήσει τη γραπτή δοκιμασία α), οπότε δεν πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση», είναι αντιφατική και δεν εξετάζει δεόντως το θέμα.

25. Όσον αφορά το δεύτερο επιχείρημά του, ο καταγγέλλων δήλωσε ότι η EPSO δεν εξέτασε το ζήτημα ότι, σύμφωνα με τις οδηγίες προς τους υποψηφίους, οι υποψήφιοι «θα βαθμολογηθούν τόσο για τα σφάλματα που [επισημαίνουν] όσο και για τη συνολική αξιολόγησή [τους]».

26. Στο πλαίσιο αυτό, ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε επίσης ότι η EPSO δεν παρείχε εύλογη αιτιολόγηση ως προς τους λόγους για τους οποίους παρέλειψε να ενημερώσει τους υποψηφίους i) σχετικά με τους αντίστοιχους συντελεστές στάθμισης των επιμέρους τμημάτων της δοκιμασίας α), δηλαδή να διενεργήσει γλωσσική και ποιοτική αξιολόγηση μεταφρασμένου κειμένου και να συντάξει συνεχές κείμενο 400 λέξεων εν προκειμένω, και ii) ότι η μη συμπλήρωση ενός από τα εν λόγω τμήματα θα οδηγούσε σε αυτόματο αποκλεισμό από τον διαγωνισμό, χωρίς να έχει βαθμολογηθεί το άλλο τμήμα.

27. Όσον αφορά το τρίτο επιχείρημά του, δηλαδή ότι η εξεταστική επιτροπή ενήργησε κατά παράβαση της προκήρυξης του διαγωνισμού παρέχοντας στους υποψηφίους πρόσθετες οδηγίες που τους επέβαλλαν να συντάξουν κείμενο 400 λέξεων στην αγγλική γλώσσα, ο καταγγέλλων δήλωσε ότι η EPSO δεν εξέτασε το επιχείρημα αυτό στη γνώμη της. Ως προς αυτό, ο καταγγέλλων επισήμανε ότι η προκήρυξη του διαγωνισμού ανέφερε ότι σκοπός των γραπτών δοκιμασιών ήταν να «επαληθευτεί η ικανότητα του υποψηφίου να αξιολογεί την ποιότητα του μεταφρασμένου κειμένου» και όχι να αξιολογεί την ικανότητά του να γράφει στα αγγλικά. Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, τυχόν άλλες δεξιότητες, όπως η γνώση της αγγλικής γλώσσας από τον υποψήφιο, θα πρέπει να επαληθεύονται μέσω ειδικών δοκιμασιών. Δήλωσε επίσης ότι έλαβε τις οδηγίες μόνο την ημέρα των δοκιμών.

28. Τέλος, ο ενδιαφερόμενος σχολίασε την άποψη της EPSO ότι δεν ολοκλήρωσε σωστά το πρώτο μέρος της δοκιμασίας α), διότι απλώς σχολίασε το μεταφρασμένο κείμενο στην κύρια γλώσσα του, τη σλοβενική, με εξαίρεση λίγες λέξεις και/ή ελλιπείς φράσεις στην πρώτη γλώσσα-πηγή, δηλαδή στην αγγλική. Στο πλαίσιο αυτό, ο καταγγέλλων εξήγησε ότι οι σλοβενικές λέξεις και εκφράσεις που χρησιμοποίησε δεν ήταν σχόλια, αλλά μάλλον πρότειναν βελτιώσεις του αρχικού σλοβενικού κειμένου, ενώ οι λέξεις στα αγγλικά αποτελούσαν την πραγματική αξιολόγηση. Επιπλέον, δήλωσε ότι ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποίησε τη δοκιμή ήταν σύμφωνος με τις απαιτήσεις που ορίζονται στην προκήρυξη του διαγωνισμού. Δεδομένου ότι το έγγραφο αυτό δεν διευκρίνιζε πόσες λέξεις έπρεπε να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση ή ότι η αξιολόγηση έπρεπε να έχει τη μορφή συνεχούς κειμένου, ο καταγγέλλων θεώρησε ότι η EPSO υπερέβη τα όρια που καθορίζονται στην προκήρυξη του διαγωνισμού απαιτώντας από τους υποψηφίους να συντάσσουν συνεχές κείμενο 400 λέξεων στην αγγλική γλώσσα.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή

29. Η Διαμεσολαβήτρια υπενθυμίζει ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ, οι εξεταστικές επιτροπές διαθέτουν ευρεία διακριτική ευχέρεια όσον αφορά το λεπτομερές περιεχόμενο των δοκιμασιών που αποτελούν μέρος ενός διαγωνισμού. Δεν εναπόκειται στο Δικαστήριο να επικρίνει το περιεχόμενο αυτό, εκτός εάν η εξεταστική επιτροπή υπερβεί τα όρια της προκήρυξης του διαγωνισμού ή δεν είναι σύμφωνη με τους σκοπούς της δοκιμασίας του διαγωνισμού [4]. Υπό το πρίσμα αυτό, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι το καθήκον του περιορίζεται στην εξακρίβωση του κατά πόσον η αξιολόγηση της εξεταστικής επιτροπής ενείχε πρόδηλη πλάνη εκτίμησης. Ο ρόλος του Διαμεσολαβητή δεν είναι να υποκαθιστά την εξεταστική επιτροπή με τη δική του αξιολόγηση [5].

30. Ως εκ τούτου, στην παρούσα υπόθεση, η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή θα επικεντρωθεί στο κατά πόσον η εξεταστική επιτροπή της EPSO υπέπεσε σε πρόδηλο σφάλμα εκτίμησης επειδή δεν βαθμολόγησε το γραπτό κείμενο του καταγγέλλοντος α) και, ως εκ τούτου, τον απέκλεισε από τον διαγωνισμό.

31. Ο Διαμεσολαβητής επισημαίνει καταρχάς ότι η προκήρυξη του διαγωνισμού δεν προσδιόριζε τον τρόπο με τον οποίο θα διοργανωνόταν η γραπτή δοκιμασία α). Ωστόσο, οι οδηγίες προς τους υποψηφίους που εστάλησαν με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο πριν από την ημερομηνία της δοκιμασίας και διανεμήθηκαν εκ νέου την ημέρα της γραπτής δοκιμασίας κατέστησαν σαφές ότι οι υποψήφιοι κλήθηκαν όχι μόνο να εντοπίσουν και να διορθώσουν σφάλματα απευθείας στο μεταφρασμένο κείμενο, αλλά και να συντάξουν χωριστή αξιολόγηση, η οποία συνίστατο σε συνεχές κείμενο περίπου 400 λέξεων. Η απαίτηση αυτή δεν φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με τις πληροφορίες που παρέχονται στην προκήρυξη του διαγωνισμού, δεδομένου ότι οι οδηγίες προς τους υποψηφίους απλώς διευκρίνιζαν τον τρόπο διάρθρωσης της δοκιμασίας. Ως εκ τούτου, οι αντιρρήσεις του καταγγέλλοντος ότι η EPSO ενήργησε κατά παράβαση της προκήρυξης του διαγωνισμού παρέχοντας στους υποψηφίους πρόσθετες οδηγίες και ότι ενημέρωσε τους υποψηφίους για τη λεπτομερή δομή της δοκιμασίας μόνο την ίδια την ημέρα της δοκιμασίας δεν είναι πειστικές.

32. Στην προκειμένη περίπτωση, δεν αμφισβητείται από τον καταγγέλλοντα ότι δεν συνέταξε συνεχές κείμενο που να αξιολογεί την ποιότητα του μεταφρασμένου κειμένου. Ωστόσο, ο ενδιαφερόμενος υποστήριξε ότι η EPSO θα πρέπει να θεωρήσει ότι τα σχόλια που έγραψε στην αγγλική γλώσσα σχετικά με το κείμενο αποτελούν την πραγματική αξιολόγησή του. Δεδομένου ότι δεν αμφισβητείται ότι οι παρατηρήσεις αυτές συνίσταντο μόνο σε ορισμένες λέξεις, η άποψη της EPSO ότι οι παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος δεν πληρούσαν την απαίτηση συνεχούς κειμένου φαίνεται εύλογη.

33. Ωστόσο, ο Διαμεσολαβητής πρέπει επίσης να αξιολογήσει την απόφαση της εξεταστικής επιτροπής να μην χορηγήσει στον καταγγέλλοντα μόρια για τη γραπτή δοκιμασία α), δεδομένου ότι δεν συνέταξε συνεχές κείμενο που να αξιολογεί την ποιότητα της μετάφρασης.

34. Κατ’ αρχάς, μια τέτοια απόφαση φαίνεται δύσκολο να συμβιβαστεί με τη διατύπωση των οδηγιών προς τους υποψηφίους, η οποία κατέστησε σαφές ότι οι υποψήφιοι «θα επισημαίνονται τόσο για τα σφάλματα που εντοπίζετε όσο και για τη συνολική αξιολόγησή σας». Σύμφωνα με τη δήλωση αυτή, το φύλλο αξιολόγησης απαριθμούσε επίσης δύο διαφορετικά κριτήρια αξιολόγησης: (i) την ικανότητα να εντοπίζει σφάλματα και να υποδεικνύει σε ποια κατηγορία ανήκουν και (ii) τη γλωσσική και ποιοτική αξιολόγηση του μεταφρασμένου κειμένου που είναι γραμμένο στην πρώτη γλώσσα-πηγή του υποψηφίου.

35. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια θεωρεί ότι η απόφαση να μην απονεμηθούν καθόλου μόρια για τη γραπτή δοκιμασία α) επειδή ο υποψήφιος δεν ολοκλήρωσε μία από τις δύο απαιτούμενες ασκήσεις δεν συνάδει με την προκήρυξη του διαγωνισμού, τις οδηγίες προς τους υποψηφίους και τις δεσμεύσεις που ανέλαβε η EPSO. Πράγματι, είναι δύσκολο να γίνει κατανοητός ο τρόπος με τον οποίο η μη συμμόρφωση με ένα από τα κριτήρια αξιολόγησης που προσδιορίζονται στο δελτίο αξιολόγησης θα μπορούσε αυτομάτως να επιτρέψει στο συμβούλιο να χορηγήσει μηδενικούς βαθμούς σε σχέση με το άλλο. Η εκτίμηση αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι τα δύο κριτήρια φαίνεται να έχουν σχεδιαστεί κατά τρόπο ώστε να αξιολογούνται χωριστά σε σχέση με τα δύο απαιτούμενα καθήκοντα.

36. Είναι αληθές ότι, κατά την άσκηση της εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτει για τη διοργάνωση διαγωνισμών, η EPSO μπορεί να αποφασίσει να αναθέσει στην εξεταστική επιτροπή, με την προκήρυξη του διαγωνισμού, τη διόρθωση μιας δοκιμασίας μόνον εφόσον ο υποψήφιος συγκεντρώσει επαρκή αριθμό μορίων σε άλλη δοκιμασία. Πράγματι, αυτό συνέβη στην παρούσα υπόθεση με αναφορά στη γραπτή δοκιμασία β) του καταγγέλλοντος, η οποία έπρεπε να βαθμολογηθεί μόνο σε περίπτωση που ένας υποψήφιος συγκέντρωνε επαρκή αριθμό μορίων στη γραπτή δοκιμασία α). Ωστόσο, εάν η EPSO επιθυμούσε να ενεργήσει η εξεταστική επιτροπή με αυτόν τον τρόπο, αυτό, δεδομένης της σοβαρότητας αυτής της συνέπειας, θα έπρεπε σαφώς να διευκρινιστεί στην προκήρυξη του διαγωνισμού, όπως πράγματι συνέβη στην περίπτωση της γραπτής δοκιμασίας β).

37. Επιπλέον, ο Διαμεσολαβητής υπενθυμίζει ότι, μετά την αυτεπάγγελτη έρευνά του OI/5/2005/PB σχετικά με τη διαφάνεια στις διαδικασίες πρόσληψης της ΕΕ, η EPSO δεσμεύτηκε να προτείνει στις εξεταστικές επιτροπές, στην περίπτωση των γραπτών δοκιμασιών, να χρησιμοποιούν ένα υπόδειγμα δελτίου αξιολόγησης, το οποίο θα μπορούν να λάβουν οι υποψήφιοι κατόπιν αιτήματος, και το οποίο θα περιλαμβάνει α) τα κριτήρια αξιολόγησης που ορίζονται στις δημοσιευμένες προκηρύξεις διαγωνισμών (συμπεριλαμβανομένων των διαφόρων στοιχείων που τελικά αξιολογούνται από την εξεταστική επιτροπή για κάθε κριτήριο) και το επίπεδο των επιδόσεων που επιτυγχάνονται (από εξαιρετικές έως ανεπαρκείς) και β) εκτός από τη συνολική βαθμολογία, τη μερική βαθμολογία.

38.  Ωστόσο, και παρά το γεγονός ότι τα διάφορα κριτήρια επιλογής προσδιορίστηκαν τόσο στην προκήρυξη του διαγωνισμού όσο και στο φύλλο αξιολόγησης, η εξεταστική επιτροπή δεν παρείχε ανάλυση των επιδόσεων του αιτούντος και, αντ’ αυτού, αποφάσισε να μην δώσει βαθμούς στη δοκιμασία α) του καταγγέλλοντος.

39. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής καταλήγει στο συμπέρασμα, χωρίς να χρειάζεται να διορίσει εξωτερικό εμπειρογνώμονα, όπως πρότεινε ο καταγγέλλων στην παράγραφο 13 ανωτέρω, ότι η εξεταστική επιτροπή της EPSO, παραλείποντας να παράσχει χωριστή αξιολόγηση για τα δύο μέρη της δοκιμασίας α), υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτίμησης. Πρόκειται για περίπτωση κακοδιοίκησης.

40. Όταν ο Διαμεσολαβητής διαπιστώσει κρούσμα κακοδιοίκησης, εφόσον είναι εφικτό, υποβάλλει πρόταση φιλικής λύσης ή σχέδιο σύστασης στο οικείο θεσμικό όργανο. Ωστόσο, στην παρούσα υπόθεση, ο Διαμεσολαβητής επισημαίνει ότι ο γενικός διαγωνισμός EPSO/AD/190/10 έχει ήδη κλείσει και έχει καταρτιστεί εφεδρικός πίνακας προσλήψεων. Υπό τις συνθήκες αυτές, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι η κατάρτιση σχεδίου σύστασης δεν θα εξυπηρετούσε έναν χρήσιμο σκοπό. Ως εκ τούτου, θα κάνει μια κριτική παρατήρηση παρακάτω.

Β. Συμπέρασμα

Με βάση την έρευνά του σχετικά με την εν λόγω καταγγελία, ο Διαμεσολαβητής την περατώνει με την ακόλουθη επικριτική παρατήρηση:

Σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής διοίκησης, οι εξεταστικές επιτροπές οφείλουν να τηρούν τις διατάξεις της προκήρυξης του διαγωνισμού και τις οδηγίες προς τους υποψηφίους κατά τη βαθμολόγηση των δοκιμασιών των υποψηφίων. Στην προκειμένη περίπτωση, η εξεταστική επιτροπή αποφάσισε να μην βαθμολογήσει τη γραπτή δοκιμασία του καταγγέλλοντος α) με την αιτιολογία ότι δεν εκπλήρωσε ένα από τα δύο καθήκοντα που συνίσταντο στη δοκιμασία, μολονότι το ενδεχόμενο αυτό δεν προβλεπόταν στην προκήρυξη του διαγωνισμού ή στις οδηγίες προς τους υποψηφίους. Πρόκειται για περίπτωση κακοδιοίκησης στις δραστηριότητες της EPSO.

Η EPSO και ο ενδιαφερόμενος θα ενημερωθούν για την απόφαση αυτή.

Π. Νικηφόρος Διαμαντούρος

Στρασβούργο, 19 Δεκεμβρίου 2012

[1] Προκήρυξη διαγωνισμού EPSO/AD/190/10 (AD9), ΕΕ 2010, C 242/A, σ. 1.

[2] Σημείο V.2 της προκήρυξης του διαγωνισμού.

[3] Όπως διευκρινίζεται στην παράγραφο 12, το επιχείρημα iii) προβλήθηκε από τον καταγγέλλοντα μόνο μετά την έναρξη της έρευνας.

[4] Συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-285/02 και T-395/02 Vega Rodríguez κατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ. 2004, σ. I-A-333 και II-1527, σκέψη 35.

[5] Βλ. αποφάσεις του Διαμεσολαβητή με τις οποίες περατώνονται οι έρευνές του σχετικά με την καταγγελία 1370/2010/(KM)BEH, παράγραφος 40, την καταγγελία 1592/2009/ELB, παράγραφος 29, και την καταγγελία 2965/2008/(VL)BEH, παράγραφος 20.