ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ

1.         Το 2001, ο καταγγέλλων, μια ιταλική εταιρεία, και η Επιτροπή υπέγραψαν σύμβαση παροχής υπηρεσιών χρηματοδοτούμενη από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ). Η σύμβαση έφερε τον τίτλο «Διαχείριση του έργου υδροδότησης της Μονρόβια και των αγροτικών περιοχών». Στόχος της ήταν να παράσχει επαρκή παροχή νερού στους επαναπατριζόμενους και τους εκτοπισθέντες στη Λιβερία για περίοδο 24 μηνών (Οκτώβριος 2001 έως Οκτώβριος 2003).

2.         Για την εκτέλεση των καθηκόντων στο πλαίσιο της σύμβασης παροχής υπηρεσιών, ανατέθηκε στην καταγγέλλουσα, μεταξύ άλλων, η διαχείριση παγίων προκαταβολών, τις οποίες είχε συστήσει σε τοπική τράπεζα. Το έργο ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2001 και ταυτόχρονα διατέθηκαν κεφάλαια στις πάγιες προκαταβολές.

3.         Τον Μάιο του 2003, λόγω της επιδείνωσης της κατάστασης της εσωτερικής ασφάλειας, η Επιτροπή συμβούλευσε επίσημα τους εταίρους υλοποίησης που συμμετέχουν στο πρόγραμμα να εξετάσουν το ενδεχόμενο αναστολής των δραστηριοτήτων. Ωστόσο, ο καταγγέλλων αποφάσισε να συνεχίσει να εργάζεται για το έργο.

4.         Στις 6 Ιουνίου 2003, η προαναφερθείσα τοπική τράπεζα διέκοψε τις δραστηριότητές της λόγω του ξεσπάσματος εμφυλίου πολέμου στη Μονρόβια. Αυτό κατέστησε αδύνατη τη μεταφορά κεφαλαίων σε τράπεζες στη Λιβερία. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή ενέκρινε τη σύσταση εναλλακτικής πάγιας προκαταβολής στην Ιταλία.

5.         Αργότερα, το 2003, η Επιτροπή διενήργησε έλεγχο και επανεξέταση του έργου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα διάφορες διαφωνίες με τον καταγγέλλοντα τόσο για τεχνικά όσο και για οικονομικά ζητήματα.

6.         Στις 7 Απριλίου 2004, ο καταγγέλλων υπέβαλε τις τελικές εκθέσεις του για το έργο.

7.         Παρά τις διάφορες μεταγενέστερες ανταλλαγές επιστολών με την Επιτροπή, ο καταγγέλλων εξακολουθούσε να έχει ορισμένες αιτιάσεις. Ως εκ τούτου, στις 4 Νοεμβρίου 2005 απευθύνθηκε στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή.

ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

8.        Ο Διαμεσολαβητής κίνησε την παρούσα έρευνά του σχετικά με τους ακόλουθους ισχυρισμούς και ισχυρισμούς του καταγγέλλοντος.

Ισχυρισμοί

(1) Κατά τη διάρκεια περιόδου 15 μηνών, από τις 24 Ιουλίου 2003 έως τις 19 Οκτωβρίου 2004, η Επιτροπή δεν απάντησε στα επανειλημμένα αιτήματα του καταγγέλλοντος για ανασύσταση των παγίων προκαταβολών.

(2) Δεδομένου ότι η Επιτροπή ουδέποτε, κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης της σύμβασης, κατηγόρησε τον καταγγέλλοντα για ανεπαρκείς τεχνικές ή οικονομικές επιδόσεις και ότι το ποσό, η αιτιολόγηση και η συμβατική εγκυρότητα της πάγιας προκαταβολής δεν αμφισβητήθηκαν ποτέ, η δικαιολογημένη εμπιστοσύνη του καταγγέλλοντος παραβιάστηκε σοβαρά, καθώς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι η Επιτροπή θα αμφισβητούσε αναδρομικά την πάγια προκαταβολή, ένα πλήρες έτος μετά την ολοκλήρωση του έργου.

(3) Η Επιτροπή χρειάστηκε ένα ολόκληρο έτος μετά τη λήξη του σχεδίου για να κοινοποιήσει στον καταγγέλλοντα οποιοδήποτε πρόβλημα, παρά το γεγονός ότι το ζήτημα είχε υποπέσει στην αντίληψή της πολύ νωρίτερα από συμβεβλημένους λογιστές.

(4) Η Επιτροπή αγνόησε τα αιτήματα του καταγγέλλοντος για α) την ανάλυση κόστους/οφέλους μετά το έργο και την τεχνική αξιολόγηση· και β) την επιστροφή στον καταγγέλλοντα των λογαριασμών του, τους οποίους η Επιτροπή είχε αποφασίσει να μην καταβάλει.

(5) Λόγω των αδικαιολόγητων καθυστερήσεων της Επιτροπής στην ανασύσταση των παγίων προκαταβολών, ο καταγγέλλων προχρηματοδότησε το 30% του έργου.

(6) Ο καταγγέλλων έτυχε ασυνήθιστης και άδικης μεταχείρισης κατά το κλείσιμο του έργου, δεδομένου ότι το κλείσιμο του έργου και οι τελικές τεχνικές και οικονομικές εκθέσεις έπρεπε να αναληφθούν με έξοδα του καταγγέλλοντος μετά τη λήξη του έργου, μολονότι η σύμβαση δεν προέβλεπε κάτι τέτοιο.

Αίτημα για ποσό 161 086,99 ευρώ, το οποίο υποβλήθηκε σε τρεις κατηγορίες

α) Η εξόφληση των εκκρεμών τιμολογίων που έχουν δηλωθεί και φορολογηθεί πλήρως στην ετήσια οικονομική υποβολή του καταγγέλλοντος στις φορολογικές αρχές:

       - Προχρηματοδοτούμενες δαπάνες παγίων προκαταβολών (2 τιμολόγια): 75 931,95 δολάρια ΗΠΑ

       - Τέλη τεχνικής βοήθειας και παρακράτηση (1 τιμολόγιο): 38 880,53 ευρώ

β) Τόκοι υπερημερίας και αντισταθμιστικοί τόκοι συν υποτίμηση των καθυστερημένων τιμολογίων και προχρηματοδότηση παγίων προκαταβολών (ποσά που ισχύουν έως το τέλος Δεκεμβρίου 2005):

       - Σχετικά με την τεχνική βοήθεια: 4 847,49 ευρώ

       - Ζημίες από υποτίμηση προχρηματοδότησης παγίων προκαταβολών: 8 495,18 δολάρια ΗΠΑ

       - Τόκοι υπερημερίας/αντισταθμιστικοί τόκοι προχρηματοδότησης παγίων προκαταβολών: 20 988,75 δολάρια ΗΠΑ

γ) Απρόβλεπτες, εξωσυμβατικές υποχρεώσεις μετά την ολοκλήρωση του έργου:

       - Δαπάνες και δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν μετά τη λήξη του έργου: 27 774,21 ευρώ

Η ΕΡΩΤΗΣΗ

9.         Στις 31 Ιανουαρίου 2006, ο Διαμεσολαβητής ζήτησε από την Επιτροπή να υποβάλει γνωμοδότηση, πράγμα που έπραξε στις 28 Ιουλίου 2006. Η γνώμη διαβιβάστηκε στον καταγγέλλοντα για παρατηρήσεις, τις οποίες απέστειλε στις 26 Σεπτεμβρίου 2006. Στις 10 Ιουλίου 2007, ο Διαμεσολαβητής υπέβαλε πρόταση για φιλική λύση. Η Επιτροπή απάντησε στην πρόταση αυτή στις 8 Ιανουαρίου 2008. Η απάντηση διαβιβάστηκε στον καταγγέλλοντα, ο οποίος υπέβαλε τις παρατηρήσεις του στις 25 Ιανουαρίου 2008. Ο Διαμεσολαβητής διαβίβασε τις παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος στην Επιτροπή, η οποία απέστειλε συμπληρωματική απάντηση στις 26 Ιουνίου 2006. Στις 31 Ιουλίου και στις 8 Σεπτεμβρίου 2008 αντίστοιχα, ο καταγγέλλων και η Επιτροπή ενημέρωσαν τον Διαμεσολαβητή για την τελική συμφωνία στην οποία κατέληξαν για τη διευθέτηση της υπόθεσης.

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗ

Προκαταρκτικές παρατηρήσεις

10.      Η έρευνα αυτή ολοκληρώθηκε με επιτυχή διευθέτηση μεταξύ των μερών, βάσει πρότασης φιλικού διακανονισμού που υπέβαλε ο Διαμεσολαβητής. Η πρόταση αυτή αφορούσε το στοιχείο α ́ της αιτιάσεως που εκτέθηκε στο σημείο 8 των παρουσών προτάσεων.

11.      Υπό το πρίσμα της επιτυχούς έκβασης της παρούσας έρευνας και των σημαντικών προσπαθειών αμφοτέρων των μερών για την επίτευξη φιλικού διακανονισμού, το κύριο μέρος της παρούσας απόφασης επικεντρώνεται στα ζητήματα που αποτέλεσαν αντικείμενο της πρότασης του Διαμεσολαβητή για φιλική λύση. Όσον αφορά τα πρόσθετα ζητήματα, η πλήρης αξιολόγηση των οποίων έχει ήδη κοινοποιηθεί στα μέρη στην πρόταση φιλικής λύσης του Διαμεσολαβητή, αρκεί να επισημανθούν τα ακόλουθα.

12.      Όσον αφορά τον πρώτο προαναφερθέντα ισχυρισμό, ο Διαμεσολαβητής διαπίστωσε στην πρότασή του για φιλική λύση ότι η Επιτροπή φαινόταν να μην έχει απαντήσει σε δύο αιτήματα για αναπλήρωση των παγίων προκαταβολών που είχαν συσταθεί για το έργο και ότι η παράλειψη αυτή φαινόταν να μην συνάδει με τους σχετικούς συμβατικούς κανόνες. Στην απάντησή της στην πρόταση φιλικού διακανονισμού, η Επιτροπή υπογράμμισε συνοπτικά τις εξαιρετικές περιστάσεις που θεωρούσε ότι συνέτρεχαν και ότι είχαν σημειωθεί καθυστερήσεις, ιδίως λόγω της ανάγκης συμπληρωματικών ελέγχων για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας. Ο καταγγέλλων δεν υπέβαλε συγκεκριμένες παρατηρήσεις σε απάντηση αυτών των πρόσθετων παρατηρήσεων της Επιτροπής. Στο παρόν σημείο, είναι σκόπιμο να σημειωθεί ότι η Επιτροπή δεν αντέκρουσε συγκεκριμένα την προαναφερθείσα διαπίστωση του Διαμεσολαβητή ότι οι συμβατικοί κανόνες δεν τηρήθηκαν αυστηρά. Ωστόσο, δεδομένου του δευτερεύοντος χαρακτήρα αυτού του μέρους της υπόθεσης και του γεγονότος ότι έχει επιτευχθεί διακανονισμός, ο Διαμεσολαβητής δεν θεωρεί αναγκαίο να εξετάσει περαιτέρω το ζήτημα αυτό.

13.      Όσον αφορά τους υπόλοιπους ισχυρισμούς, η Διαμεσολαβήτρια δεν διαπίστωσε κακοδιοίκηση σε σχέση με τον δεύτερο, τον τρίτο, τον πέμπτο και τον έκτο ισχυρισμό. Όσον αφορά τον τέταρτο ισχυρισμό, ο Διαμεσολαβητής κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρχαν επαρκείς λόγοι για περαιτέρω έρευνες. Όσον αφορά συγκεκριμένα τον πέμπτο ισχυρισμό, ο καταγγέλλων υπέβαλε πρόσθετα στοιχεία μετά την πρόταση για φιλική λύση, προς στήριξη των επιχειρημάτων του. Ωστόσο, η συνεκτίμηση αυτού του υλικού για μια δεύτερη αξιολόγηση αυτού του μέρους της υπόθεσης θα απαιτούσε περαιτέρω έρευνες, ένα βήμα που δεν θα ήταν σκόπιμο σε αυτό το σημείο. Επιπλέον, ο Διαμεσολαβητής σημειώνει ότι, με πρωτοβουλία της Επιτροπής και παρά τη διαπίστωσή του ότι δεν υπήρξε κακοδιοίκηση, ο διακανονισμός περιλάμβανε απόφαση καταβολής αποζημίωσης προς το συμφέρον της φιλικής επίλυσης του προβλήματος (βλ. σημείο 28 κατωτέρω).

14.      Όσον αφορά τον ισχυρισμό, ο Διαμεσολαβητής δεν εντόπισε δικαιολογημένους ισχυρισμούς που να αντιστοιχούν στα στοιχεία β) και γ) αυτού. Ως εκ τούτου, δεν μπορούσαν να γίνουν δεκτές.

Α. Αίτημα πληρωμής

Τα πραγματικά περιστατικά και η εκτίμηση

15.       Όπως προαναφέρθηκε, ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

α) Πληρωμή εκκρεμών τιμολογίων που έχουν δηλωθεί και φορολογηθεί πλήρως στην ετήσια οικονομική υποβολή του καταγγέλλοντος στις φορολογικές αρχές.  Τα μέτρα αυτά ήταν τα εξής:

- Προχρηματοδοτούμενες δαπάνες παγίων προκαταβολών (2 τιμολόγια): 75 931,95 δολάρια ΗΠΑ

- Τέλη τεχνικής βοήθειας και παρακράτηση (1 τιμολόγιο): 38 880,53 ευρώ

16.       Όσον αφορά τον ισχυρισμό αυτό, η Επιτροπή επισήμανε στη γνώμη της ότι είχε προσπαθήσει ανεπιτυχώς να διευθετήσει την εκκρεμούσα πληρωμή με τον καταγγέλλοντα. Από την επαλήθευση των συνολικών δαπανών προέκυψε συνολικό ποσό 1 927 868,92 USD. Οι ανατροφοδοτήσεις που ελήφθησαν ανήλθαν σε 1 856 703,09 USD. Το υπόλοιπο υπέρ του καταγγέλλοντος ήταν 71 165,83 USD που οφειλόταν από τις πάγιες προκαταβολές. Εκκρεμούσε επίσης τιμολόγιο ύψους 38 880,53 ευρώ. Η Επιτροπή δήλωσε ότι ήταν έτοιμη να δεχθεί ότι η σύμβαση που υπεγράφη με τον καταγγέλλοντα προέβλεπε αμοιβή για τη διαχείριση των παγίων προκαταβολών, επιπλέον της αμοιβής που παρέχεται μέσω της σύμβασης παροχής υπηρεσιών. Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε περαιτέρω ότι οι διατάξεις του παραρτήματος II A της σύμβασης παροχής υπηρεσιών προβλέπουν ειδική αμοιβή για το ποσό των 216 000 ευρώ για τον σκοπό αυτό (που ορίζεται στο παράρτημα II C). Ωστόσο, επισήμανε επίσης ότι επρόκειτο για πρόδηλο σφάλμα των υπηρεσιών της, διότι η ίδια υπηρεσία δεν έπρεπε ποτέ να αμείβεται δύο φορές και αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο οι ελεγκτές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι ισχυρισμοί έπρεπε να απορριφθούν. Επιπλέον, επισήμανε ότι, πριν από τη διευθέτηση του ποσού αυτού, πρέπει να επιλυθεί το ζήτημα της αιτιολόγησης των δαπανών για εξοπλισμό και έπιπλα που αγοράζονται από τα ταμεία του έργου και χρησιμοποιούνται στην κατοικία του καταγγέλλοντος. Πράγματι, προσπάθησε ανεπιτυχώς να κλείσει τους λογαριασμούς προτρέποντας τον καταγγέλλοντα να διευθετήσει το ζήτημα των αδικαιολόγητων δαπανών.

17.       Ο Διαμεσολαβητής εξέτασε το ζήτημα της αμοιβής για τη διαχείριση των πάγιων προκαταβολών ως εξής.

18.       Η εν λόγω σύμβαση φέρει τον τίτλο «Διαχείριση του έργου υδροδότησης της Μονρόβια και των αγροτικών περιοχών». Σύμφωνα με το έντυπο της σύμβασης, η τιμή της σύμβασης ανέρχεται σε 270 180 EUR. Όταν υπάρχει απόκλιση μεταξύ των διατάξεων των διαφόρων εγγράφων, αυτές πρέπει να ερμηνεύονται σύμφωνα με τη σειρά προτεραιότητας που αναφέρεται στο άρθρο 3 των ειδικών όρων της σύμβασης. Σύμφωνα με το άρθρο αυτό:

«Η σειρά προτεραιότητας της συγγραφής υποχρεώσεων καθορίζεται ως εξής:

- Το έντυπο της σύμβασης,

- τους ειδικούς όρους της σύμβασης,

- Παράρτημα I T/A Εντολή.

- Παράρτημα ΙΙΑ Διαδικασίες διαχείρισης του προϋπολογισμού.

- Παράρτημα IIB Τεχνικές προδιαγραφές.

- Παράρτημα IIC Εκτίμηση του κόστους των πάγιων προκαταβολών.

- Παράρτημα III Κατανομή των τιμών της σύμβασης.

- Παράρτημα IV Φορολογικό και τελωνειακό καθεστώς.

- Γενικοί όροι για τις συμβάσεις υπηρεσιών που χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (Παράρτημα IV της απόφασης αριθ. 3/90 του Συμβουλίου Υπουργών ΑΚΕ/ΕΟΚ της 29ης Μαρτίου 1990)"

19.       Σύμφωνα με το άρθρο 2, στη σύμβαση εφαρμόζεται το βελγικό δίκαιο. Σύμφωνα με το παράρτημα I της σύμβασης, η διάρκειά της θα είναι «[u]p έως 360 ημέρες στη Λιβερία και έως 120 ημέρες στην Ιταλία, εντός περιόδου 24 μηνών». Η παράγραφος 1 του παραρτήματος IIA της σύμβασης προβλέπει, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«Η σύμβαση αφορά τη διαχείριση και την εποπτεία μέσω λογαριασμού παγίων προκαταβολών του προγράμματος για τη βελτίωση της πρόσβασης σε καθαρά ύδατα στη Μονρόβια και στις αγροτικές περιοχές (...) Οι πόροι του ΕΤΑ θα διατεθούν μέσω εγγυημένου λογαριασμού παγίων προκαταβολών (...) Η εκτίμηση κόστους σε ευρώ επισυνάπτεται στο παράρτημα IIC (...)»

20.       Η παράγραφος 2.4.2 του παραρτήματος IIA προβλέπει ότι «[στ]ή τη διαχείριση των παγίων προκαταβολών και το κόστος των ειδικών χρηματοδοτικών πόρων, ο αντισυμβαλλόμενος εισπράττει την αμοιβή που ορίζεται στο παράρτημα IIC. Το τέλος αυτό δεν υπόκειται σε παρακράτηση και μπορεί να αναληφθεί κατ’ αναλογία από τον λογαριασμό στο τέλος κάθε περιόδου αναφοράς.»

21.       Το παράρτημα ΙΙΓ περιλαμβάνει ένα τμήμα «Ε», με τίτλο «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ», το οποίο προβλέπει το ποσό των 216 000 ευρώ (24 μήνες x 9 000 ευρώ). Το παράρτημα IIC δεν περιέχει καμία διάταξη που να αναφέρεται ρητά σε αμοιβή για «τη διαχείριση της πάγιας προκαταβολής». Ως εκ τούτου, η αμοιβή για τη διαχείριση της πάγιας προκαταβολής που αναφέρεται στην παράγραφο 2.4.2 του παραρτήματος IIA φαίνεται να αναφέρεται στο ποσό που αναφέρεται στο τμήμα Ε του παραρτήματος IIC για τη διαχείριση του προγράμματος, λαμβανομένου υπόψη ότι το παράρτημα IIC δεν περιέχει χωριστή διάταξη σχετικά με την αμοιβή για τη διαχείριση της πάγιας προκαταβολής και ότι η σύμβαση αφορούσε τη διαχείριση, μέσω πάγιας προκαταβολής, ενός προγράμματος υδροδότησης.

22.       Το παράρτημα III, το οποίο φέρει τον τίτλο «Κατανομή των τιμών των συμβάσεων», περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα στοιχεία:

                   «Τέλη (κατάπτωση) για ανθρωποημέρες υπηρεσίας

α) Υπηρεσίες του κ. Craig Smith:

στη Λιβερία:                                                                                   ΕΥΡΩ

Τέλη ανά άτομο/ημέρα για 300 ημέρες στα 425 ευρώ/ημέρα 127.500

Ημερήσιες αποζημιώσεις ανά άτομο/ημέρα για 300 ημέρες στα 138/ημέρα 41.400 ευρώ

στην Ιταλία:

Τέλη ανά άτομο/ημέρα για 120 ημέρες στα 350 ευρώ/ημέρα 42.000

β) Υπηρεσίες στη Λιβερία για εγκεκριμένους βραχυπρόθεσμους εμπειρογνώμονες

Τέλη ανά άτομο/ημέρα για 300 ημέρες στα 300 ευρώ/ημέρα 18.000

Ημερήσιες αποζημιώσεις ανά άτομο/ημέρα για 300 ημέρες στα 138 EUR/ημέρα 8.280

Έξοδα ταξιδίου ...

Σύνολο 270.180 ".

23.       Με βάση τα ανωτέρω, ο Διαμεσολαβητής έκρινε εύλογη τη θέση που έλαβε η Επιτροπή στην παρούσα υπόθεση, δηλαδή ότι οι υπηρεσίες του αρμόδιου προσωπικού του καταγγέλλοντος που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙΙ δεν διακρίνονται από τη «διαχείριση του προγράμματος» που αναφέρεται στο τμήμα Ε του παραρτήματος ΙΙΓ. Ως εκ τούτου, φαινόταν ότι η σύμβαση προέβλεπε διπλή αμοιβή για τις ίδιες υπηρεσίες που επρόκειτο να παρασχεθούν από τον καταγγέλλοντα σε σχέση με τη διαχείριση του προγράμματος ύδρευσης. Κατά συνέπεια, φάνηκε ότι υπήρχε εγγενής λογική ασυνέπεια μεταξύ των σχετικών διατάξεων της σύμβασης και ότι η δήλωση βούλησης της Επιτροπής, κατά τη σύναψη της σύμβασης, σχετικά με την αμοιβή του αναδόχου για τη διαχείριση του προγράμματος, δεν ήταν απαλλαγμένη από σφάλματα. Όπως ανέφερε η Επιτροπή στη γνώμη της, το πρόβλημα αυτό οφειλόταν σε πρόδηλο σφάλμα των υπηρεσιών της.

24.       Στο πλαίσιο της απάντησής της στον πρώτο ισχυρισμό του καταγγέλλοντος, η Επιτροπή δέχθηκε ότι υπήρχε υπόλοιπο υπέρ του καταγγέλλοντος ύψους 71 165,83 USD οφειλόμενο στην πάγια προκαταβολή και εκκρεμές τιμολόγιο ύψους 38 880,53 EUR για τέλη τεχνικής βοήθειας. Προφανώς, με στόχο την επίτευξη φιλικού διακανονισμού της διαφοράς της με τον καταγγέλλοντα, η Επιτροπή δήλωσε ότι ήταν έτοιμη να δεχθεί ότι η σύμβαση που υπεγράφη με τον καταγγέλλοντα προέβλεπε αμοιβή για τη διαχείριση των παγίων προκαταβολών, επιπλέον της αμοιβής που παρέχεται μέσω της σύμβασης παροχής υπηρεσιών. Ωστόσο, επισήμανε ότι, πριν από τη διευθέτηση του σχετικού ποσού, θα πρέπει να επιλυθεί το ζήτημα της αιτιολόγησης των δαπανών για εξοπλισμό και έπιπλα, που αγοράστηκαν από τα ταμεία του έργου και χρησιμοποιήθηκαν στην κατοικία του καταγγέλλοντος. Συναφώς, η Επιτροπή ανέφερε ότι είχε θέσει το ζήτημα με επιστολή της 26ης Ιουνίου 2003. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν ανέφερε στη γνώμη της ότι αντίγραφο της εν λόγω επιστολής περιλαμβανόταν στα ογκώδη έγγραφα που επισυνάπτονταν στην καταγγελία. Επίσης, η επιστολή αυτή δεν περιλαμβανόταν στον κατάλογο των παραρτημάτων που επισυνάπτονταν στη γνώμη της Επιτροπής. Εξάλλου, το πρόβλημα αυτό δεν περιλαμβανόταν στα πορίσματα της ενδιάμεσης επανεξέτασης του ελέγχου που κοινοποιήθηκε στον καταγγέλλοντα και επισυνάφθηκε στην καταγγελία. Επιπλέον, η Επιτροπή ουδόλως αναφέρθηκε στο σχετικό χρηματικό ποσό.

25.       Στις παρατηρήσεις του σχετικά με τη γνώμη της Επιτροπής, ο καταγγέλλων:

α) σημείωσε ότι τα τελευταία τιμολόγια παγίων προκαταβολών ύψους 4 766,12 USD, που παραδόθηκαν με επαληθεύσιμο τρόπο μαζί με την τελική έκθεση, αγνοήθηκαν από την Επιτροπή·

β) επισήμανε ότι, με εξαίρεση το προαναφερθέν ποσό, συμφώνησε με την Επιτροπή όσον αφορά το υπόλοιπο υπέρ αυτής και το εκκρεμές τιμολόγιο·

γ) εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη δήλωση της Επιτροπής ότι είναι έτοιμη να δεχθεί ότι η σύμβαση προβλέπει αμοιβή για τη διαχείριση των παγίων προκαταβολών· και

δ) τόνισε ότι, κατά τη γνώμη της, η Επιτροπή εισήγαγε, για πρώτη φορά, προειδοποίηση σχετικά με τον εξοπλισμό και υποστήριξε ότι αυτό αναφερόταν σαφώς σε άλλη σύμβαση που είχε από καιρό διευθετηθεί υπέρ του καταγγέλλοντος, καθώς και σε πρωτόκολλο συμφωνίας που είχε υπογραφεί με την Επιτροπή.

26.       Ο Διαμεσολαβητής παρατήρησε ότι:

α) κατά τη γνώμη της, η Επιτροπή δεν σχολίασε το μέρος του ισχυρισμού του καταγγέλλοντος σχετικά με την πληρωμή των τελευταίων τιμολογίων παγίων προκαταβολών ύψους 4 766 USD. 12·

β) ο καταγγέλλων και η Επιτροπή συμφώνησαν ότι υπήρχε υπόλοιπο υπέρ του καταγγέλλοντος ύψους 71 165,83 USD οφειλόμενο στην πάγια προκαταβολή και εκκρεμές τιμολόγιο ύψους 38 880,53 EUR·

γ) η Επιτροπή ήταν έτοιμη να δεχθεί ότι η σύμβαση προέβλεπε αμοιβή για τη διαχείριση των παγίων προκαταβολών (ξεχωριστή από την αμοιβή του καταγγέλλοντος για τη διαχείριση του προγράμματος), αλλά εξαρτούσε τη διευθέτηση της απαίτησης από την επίλυση του ζητήματος σχετικά με την αιτιολόγηση των δαπανών για εξοπλισμό και έπιπλα που αγοράστηκαν από τα ταμεία του έργου και χρησιμοποιήθηκαν στην κατοικία του καταγγέλλοντος·

δ) κατά τη γνώμη της, η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι είχε θέσει το ζήτημα αυτό στον καταγγέλλοντα πριν από την παρούσα έρευνα και δεν παρέσχε περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με το θέμα αυτό·

ε) η Επιτροπή δεν εξήγησε επίσης γιατί το ζήτημα αυτό την εμποδίζει να ικανοποιήσει, τουλάχιστον εν μέρει, τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος· και

στ) ο καταγγέλλων επισήμανε ότι η Επιτροπή έθεσε το ζήτημα αυτό για πρώτη φορά στη γνώμη της και επισήμανε ότι αναφέρεται στην εκτέλεση άλλης σύμβασης που είχε ήδη διευθετηθεί.

27.       Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η Διαμεσολαβήτρια κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή δεν είχε εξηγήσει επαρκώς τη μη καταβολή στον καταγγέλλοντα, τουλάχιστον εν μέρει, του χρηματικού ποσού που αντιστοιχεί στην πρώτη αξίωσή του. Αυτή η αποτυχία θα μπορούσε να είναι μια περίπτωση κακοδιοίκησης. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής υπέβαλε την ακόλουθη πρόταση για φιλική λύση:

Υπό το πρίσμα των παρατηρήσεών του στο σημείο [εν προκειμένω 26] ανωτέρω, ο Διαμεσολαβητής προτείνει στην Επιτροπή να επανεξετάσει την απόφασή της (συμπεριλαμβανομένης της συλλογιστικής της) να αρνηθεί να ικανοποιήσει, έστω και εν μέρει, την πρώτη οικονομική απαίτηση του καταγγέλλοντος. Στο πλαίσιο αυτής της επανεξέτασης, η Επιτροπή θα μπορούσε επίσης να λάβει υπόψη τις παρατηρήσεις του Διαμεσολαβητή στο σημείο [εν προκειμένω 18-23] ανωτέρω και τη σχετική βελγική νομοθεσία που εφαρμόζεται στη σύμβαση. Η Επιτροπή καλείται να καλέσει τον καταγγέλλοντα σε συνεδρίαση, προκειμένου να διευκολυνθεί η αποσαφήνιση της νομικής κατάστασης και η αναζήτηση λύσης αποδεκτής και από τα δύο μέρη.

Οι παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή μετά την πρόταση φιλικής λύσης

28.       Η Επιτροπή ενημέρωσε τον Διαμεσολαβητή ότι, σε συνέχεια της πρότασής του και προκειμένου να προβεί σε ενέργειες για τη διευθέτηση του ζητήματος, επανεξέτασε τον φάκελο και αποδέχθηκε την πρόταση του Διαμεσολαβητή. Η Επιτροπή έδωσε τις ακόλουθες πληροφορίες (συνοπτικά) σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο σκόπευε να απαντήσει στην πρόταση. Πρώτον, θα ικανοποιούσε τις πληρωμές που αναφέρονται στο στοιχείο α) της απαίτησης. Δεύτερον, η ίδια η Επιτροπή είχε προσδιορίσει μια σχετική πρόσθετη πληρωμή που έπρεπε να καταβληθεί.  Πρόκειται για τόκους υπερημερίας και αντισταθμιστικούς τόκους επί των προχρηματοδοτήσεων παγίων προκαταβολών, ύψους 2 066,87 USD. Ως προς αυτό, η Επιτροπή εξήγησε ότι, παρά την αρχική της θέση να μην χορηγήσει την εν λόγω αποζημίωση και παρά το συμπέρασμα του Διαμεσολαβητή ότι ο ισχυρισμός σχετικά με το σημείο αυτό δεν ήταν δικαιολογημένος, η Επιτροπή αποφάσισε, ωστόσο, να προτείνει την προαναφερθείσα πληρωμή για την αντιστάθμιση των δαπανών προχρηματοδότησης του καταγγέλλοντος. Η Επιτροπή επισήμανε ότι πρότεινε την πληρωμή αυτή αποκλειστικά με σκοπό την επίτευξη φιλικού διακανονισμού. Στη συνέχεια, ανέφερε ότι η εν λόγω πληρωμή δεν μπορούσε να ερμηνευθεί ως αναγνώριση ή αποδοχή των ισχυρισμών και των κατηγοριών που διατύπωσε ο καταγγέλλων στις παρατηρήσεις του προς τον Διαμεσολαβητή.

29.       Επιπλέον, η Επιτροπή επισήμανε ότι, στις παρατηρήσεις που υπέβαλε στον Διαμεσολαβητή, ο καταγγέλλων είχε διατυπώσει ορισμένες εξαιρετικά επικριτικές παρατηρήσεις σχετικά με την Επιτροπή και τις υπηρεσίες της. Η Επιτροπή δεν θέλησε να απαντήσει σε αυτές, εκτός από μία παρατήρηση στην οποία ο καταγγέλλων ανέφερε ότι μια επιστολή είχε παραποιηθεί από τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Η Επιτροπή εξάρτησε την αποδοχή της πρότασης του Διαμεσολαβητή για φιλική λύση από την απόσυρση αυτής της κατηγορίας από τον καταγγέλλοντα.

30.       Στις παρατηρήσεις του σχετικά με την απάντηση της Επιτροπής στην πρόταση του Διαμεσολαβητή, ο καταγγέλλων εξέφρασε την ικανοποίησή του για την προθυμία της Επιτροπής να εξεύρει φιλική λύση. Διατύπωσε επίσης πρόσθετες ειδικές απαιτήσεις, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων για τόκους και αποζημίωση λόγω διακυμάνσεων των συναλλαγματικών ισοτιμιών. Συγχρόνως, παραιτήθηκε ρητώς από έναν από τους ισχυρισμούς που προέβαλε στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας και απέσυρε ρητώς τις κατηγορίες που μνημονεύονται στο σημείο 28 των παρουσών προτάσεων.

31.       Υπό το πρίσμα των νέων ισχυρισμών του καταγγέλλοντος, ο Διαμεσολαβητής διαβίβασε τις παρατηρήσεις του στην Επιτροπή. Πρότεινε στην Επιτροπή να επικοινωνήσει με τον καταγγέλλοντα με σκοπό την επίτευξη τελικής διευθέτησης.

32.       Στην απάντησή της της 26ης Ιουνίου 2008, η Επιτροπή δήλωσε ότι είναι πρόθυμη να ικανοποιήσει εν μέρει τους πρόσθετους ισχυρισμούς του καταγγέλλοντος (συνολικού ύψους 36 600 USD και 747,89 EUR) με σκοπό να εξευρεθεί «φιλικός διακανονισμός ικανοποιητικός και για τα δύο μέρη». Ωστόσο, δεν μπορούσε να δεχθεί ορισμένες αιτήσεις για πρόσθετους τόκους, εξηγώντας ότι αυτές αφορούσαν, αντίστοιχα, τις φορολογικές περιστάσεις στο οικείο κράτος μέλος και ένα μέρος της υπόθεσης για το οποίο ο Διαμεσολαβητής είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρξε κακοδιοίκηση.

33.       Η Επιτροπή δήλωσε ότι είχε αποστείλει στον καταγγέλλοντα πρωτόκολλο που περιείχε την πρότασή της για διακανονισμό.

34.       Στις 3 Ιουλίου 2008, ο καταγγέλλων ενημέρωσε τον Διαμεσολαβητή ότι σκόπευε να υπογράψει το πρωτόκολλο. Ο διακανονισμός μεταξύ του καταγγέλλοντος και της Επιτροπής επιβεβαιώθηκε τελικά και από τα δύο μέρη στις 31 Ιουλίου και στις 8 Σεπτεμβρίου 2008 αντίστοιχα. Ο διακανονισμός συνεπαγόταν ότι το υπόλοιπο του λογαριασμού του έργου έκλεισε με πληρωμές ύψους 48 486,79 EUR και 101 938,40 USD στον καταγγέλλοντα.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή μετά την πρόταση φιλικής λύσης

35.       Υπό το πρίσμα των παρατηρήσεων των μερών μετά την πρόταση του Διαμεσολαβητή για φιλική λύση, ο Διαμεσολαβητής καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η πρότασή του είχε επιτυχή έκβαση.

36.       Επιπλέον, η Διαμεσολαβήτρια θα ήθελε να τονίσει ότι η απάντηση της Επιτροπής στην υπόθεση αυτή ήταν υποδειγματική. Ήδη κατά την υποβολή της γνώμης της, η Επιτροπή αξιοποίησε την ευκαιρία για να εξετάσει διεξοδικά τα σχετικά γεγονότα και να επανεξετάσει τις ενέργειες των υπηρεσιών της. Εντόπισε ελλείψεις, τις παραδέχθηκε ανοιχτά και εξέφρασε την προθυμία της να λάβει διορθωτικά μέτρα. Απαντώντας στη συνέχεια στην πρόταση του Διαμεσολαβητή για φιλική λύση, η Επιτροπή υιοθέτησε επίσης μια πολύ διεξοδική και εποικοδομητική προσέγγιση. Ειδικότερα, η Επιτροπή πρέπει να επαινεθεί για την προθυμία της να κάνει πλήρη και εποικοδομητική χρήση του άρθρου 3 παράγραφος 5 του καθεστώτος του Διαμεσολαβητή, σκοπός του οποίου είναι, μεταξύ άλλων, η προώθηση φιλικών λύσεων στο πλαίσιο ανοικτού και μη νομικού διαλόγου.

Γ. Συμπεράσματα

Ο Διαμεσολαβητής καταλήγει στο συμπέρασμα ότι έχει επιτευχθεί φιλικός διακανονισμός.

Ο καταγγέλλων και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ενημερωθούν για την απόφαση αυτή.

 

Π. Νικηφόρος ΔΙΑΜΑΝΔΟΥΡΟΣ

Στρασβούργο, 1η Δεκεμβρίου 2008