Στρασβούργο, 22 Ιουλίου 2008

Αξιότιμε κ. X,

Στις 31 Ιανουαρίου 2007, υποβάλατε καταγγελία στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ισχυριζόμενοι ότι η Επιτροπή δεν καταχώρισε την αλληλογραφία σας της 13ης Νοεμβρίου 2006 ως «καταγγελία ανταγωνισμού». Στις 30 Μαρτίου 2007, μου αποστείλατε συμπληρωματικές πληροφορίες.

Στις 13 Απριλίου 2007, διαβίβασα την καταγγελία στον Πρόεδρο της Επιτροπής και του ζήτησα να μου παράσχει τη σχετική γνωμοδότησή του έως τις 31 Ιουλίου 2007.

Στις 30 Ιουλίου 2007, η Επιτροπή μου διαβίβασε τη γνώμη της στην αγγλική γλώσσα. Στις 3 Σεπτεμβρίου 2007, η Επιτροπή μου απέστειλε τη γνώμη της στα ισπανικά, την οποία σας διαβίβασα στις 6 Σεπτεμβρίου 2007 με πρόσκληση να διατυπώσω παρατηρήσεις.

Μου διαβιβάσατε τις παρατηρήσεις σας σχετικά με τη γνώμη της Επιτροπής στις 10 Σεπτεμβρίου 2007.

Στις 11 Οκτωβρίου 2007 σας ενημέρωσα ότι, για λόγους εσωτερικής οργάνωσης, ο νομικός σύμβουλος που ασχολείται με την υπόθεσή σας είχε αλλάξει.

Σας γράφω τώρα για να σας ενημερώσω για τα αποτελέσματα των ερευνών που έχουν γίνει.

Η ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Τα σχετικά πραγματικά περιστατικά σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

Ο καταγγέλλων είναι Ισπανός φαρμακοποιός. Στις 13 Νοεμβρίου 2006, υπέβαλε καταγγελία στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (ΓΔ COMP). Η καταγγελία του προς τη ΓΔ Ανταγωνισμού αφορούσε την εικαζόμενη ύπαρξη αντιανταγωνιστικής σύμπραξης στον ισπανικό φαρμακευτικό τομέα. Συγκεκριμένα, ισχυρίστηκε ότι οι ισπανικές αρχές, ήτοι το ισπανικό κράτος, η Αυτόνομη Κοινότητα της Μαδρίτης και το Tribunal for the Protection of Competition, καθώς και το Επίσημο Κολέγιο Φαρμακοποιών της Μαδρίτης και το Γενικό Συμβούλιο Φαρμακοποιών της Ισπανίας, είχαν παραβιάσει διάφορα άρθρα της Συνθήκης ΕΚ (συμπεριλαμβανομένων των άρθρων 10 ΕΚ, 43 ΕΚ, 81 ΕΚ και 82 ΕΚ) λόγω του ότι δεν επέτρεψαν στους φαρμακοποιούς να ανοίξουν χώρους όπου το επιθυμούσαν. Ισχυρίστηκε ότι αυτό επιτεύχθηκε μέσω της ισπανικής νομοθεσίας που απαγορεύει την ελευθερία εγκατάστασης. Δηλώνει ότι ο ισπανικός φαρμακευτικός τομέας θα πρέπει να απελευθερωθεί και ότι θα πρέπει να κινηθεί διαδικασία επί παραβάσει κατά των ισπανικών αρχών.

Στις 23 Νοεμβρίου 2006, η ΓΔ Ανταγωνισμού ενημέρωσε τον καταγγέλλοντα ότι το άρθρο 81 ΕΚ και το άρθρο 82 ΕΚ απευθύνονταν σε ιδιωτικές εταιρείες και όχι στα κράτη μέλη και ότι, κατά συνέπεια, η ΓΔ Ανταγωνισμού δεν είχε την εξουσία να ενεργήσει σε σχέση με τους ισχυρισμούς που της υπέβαλε ο καταγγέλλων. Ως εκ τούτου, η ΓΔ Ανταγωνισμού αποφάσισε να μην καταχωρίσει την επιστολή ως «καταγγελία ανταγωνισμού».

Η Επιτροπή ενημέρωσε τον καταγγέλλοντα ότι η καταγγελία του είχε καταχωριστεί ως καταγγελία στο μητρώο εσωτερικής αγοράς της Επιτροπής και ότι η Επιτροπή είχε πρόσφατα κινήσει διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ισπανίας βάσει των κανόνων της εσωτερικής αγοράς. Στο πλαίσιο αυτό, του ζητήθηκε να επικοινωνήσει με τη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Αγοράς της Επιτροπής (ΓΔ MARKT) για περισσότερες πληροφορίες. Η ΓΔ Ανταγωνισμού προσδιόρισε έναν ειδικό υπεύθυνο επικοινωνίας στη ΓΔ MARKT.

Με επιστολή της 27ης Νοεμβρίου 2006, ο καταγγέλλων αμφισβήτησε την άρνηση της ΓΔ Ανταγωνισμού να εξετάσει την επιστολή του ως «καταγγελία ανταγωνισμού». Στις 8 Δεκεμβρίου 2006, η ΓΔ Ανταγωνισμού επιβεβαίωσε τη θέση της και συνέστησε εκ νέου στον καταγγέλλοντα να απευθυνθεί στη ΓΔ MARKT.

Ο Διαμεσολαβητής θεώρησε ότι ο καταγγέλλων ισχυριζόταν ότι η Επιτροπή δεν καταχώρισε την αλληλογραφία του της 13ης Νοεμβρίου 2006 ως «καταγγελία ανταγωνισμού». Ο Διαμεσολαβητής θεώρησε ότι ο καταγγέλλων ισχυριζόταν ότι η αλληλογραφία του της 13ης Νοεμβρίου 2006 έπρεπε να καταχωριστεί και να αντιμετωπιστεί ως «καταγγελία ανταγωνισμού».

Στις 17 Απριλίου 2007, ο καταγγέλλων απέστειλε συμπληρωματικές πληροφορίες στον Διαμεσολαβητή (συγκεκριμένα, επιστολή του ισπανικού φαρμακευτικού επαγγελματικού συλλόγου). Την ίδια ημερομηνία, η Διαμεσολαβήτρια διαβίβασε τις συμπληρωματικές πληροφορίες στην Επιτροπή, ώστε να μπορέσει να τις λάβει υπόψη στη γνώμη της.

Η ΕΡΩΤΗΣΗ

Η γνώμη της Επιτροπής

Η γνώμη της Επιτροπής συνοψίζεται ως εξής:

Με μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 23ης Νοεμβρίου 2006 και της 8ης Δεκεμβρίου 2006, ο καταγγέλλων ενημερώθηκε σχετικά με τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή δεν είχε καταχωρίσει την καταγγελία του ως επίσημη «καταγγελία ανταγωνισμού». Η Επιτροπή ανέφερε στα μηνύματα αυτά ότι οι ισχυρισμοί του καταγγέλλοντος δεν προκαλούσαν ανησυχίες κατά την έννοια των άρθρων 81 ΕΚ και 82 ΕΚ.

Η Επιτροπή δήλωσε επίσης ότι τα ζητήματα εσωτερικής αγοράς που έθεσε ο καταγγέλλων είχαν ήδη κοινοποιηθεί στη ΓΔ MARKT από τον ίδιο τον καταγγέλλοντα. Η ΓΔ MARKT είχε ενημερώσει τον καταγγέλλοντα, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής κλήσης, ότι είχε ήδη κινηθεί διαδικασία επί παραβάσει δυνάμει του άρθρου 226 ΕΚ σε σχέση με την ισπανική νομοθεσία που διέπει τις δραστηριότητες των φαρμακείων. Η διαδικασία επί παραβάσει αφορούσε τη συμμόρφωση με το άρθρο 43 της συνθήκης ΕΚ (1).

Η Επιτροπή ενημέρωσε επίσης τον καταγγέλλοντα ότι οι διάφορες επικοινωνίες μεταξύ του καταγγέλλοντος και της ΓΔ MARKT δεν είχαν καταχωριστεί από τη Γενική Γραμματεία της Επιτροπής ως επίσημη ατομική καταγγελία. Αντιθέτως, θεωρήθηκαν μέρος της συλλογικής καταγγελίας αριθ. 2006/4712, η οποία βασιζόταν στο άρθρο 43 ΕΚ. Συλλογική βεβαίωση παραλαβής δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της 9ης Σεπτεμβρίου 2006, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή σχετικά με τις σχέσεις με τον καταγγέλλοντα όσον αφορά τις παραβάσεις του κοινοτικού δικαίου.

Παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος

Οι παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

Ο καταγγέλλων δήλωσε ότι η άρνηση της ΓΔ Ανταγωνισμού να καταχωρίσει την καταγγελία του δεν ήταν λογική, δεδομένου ότι, κατά την άποψή του, ο ρόλος της ΓΔ Ανταγωνισμού είναι η καταπολέμηση των συμπράξεων και η εφαρμογή των άρθρων 81 ΕΚ και 82 ΕΚ.

Η ΑΠΟΦΑΣΗ

1 Επί του ισχυρισμού ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν εξέτασε προσηκόντως την επιστολή της 13ης Νοεμβρίου 2006

1.1 Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρνήθηκε να καταχωρίσει την επιστολή του καταγγέλλοντος της 13ης Νοεμβρίου 2006 ως «καταγγελία ανταγωνισμού». Η επιστολή του καταγγέλλοντος αφορούσε την εικαζόμενη ύπαρξη αντιανταγωνιστικής σύμπραξης στον ισπανικό φαρμακευτικό τομέα. Συγκεκριμένα, ισχυρίστηκε ότι οι ισπανικές αρχές, ήτοι το ισπανικό κράτος, η Αυτόνομη Κοινότητα της Μαδρίτης και το Tribunal for the Protection of Competition, καθώς και το Επίσημο Κολέγιο Φαρμακοποιών της Μαδρίτης και το Γενικό Συμβούλιο Φαρμακοποιών της Ισπανίας, είχαν παραβιάσει διάφορα άρθρα της Συνθήκης ΕΚ (συμπεριλαμβανομένων των άρθρων 10 ΕΚ, 43 ΕΚ, 81 ΕΚ και 82 ΕΚ) λόγω του ότι δεν επέτρεψαν στους φαρμακοποιούς να ανοίξουν χώρους όπου το επιθυμούσαν. Αυτό επιτεύχθηκε μέσω νομοθεσίας που απαγορεύει την ελευθερία εγκατάστασης. Δηλώνει ότι ο ισπανικός φαρμακευτικός τομέας θα πρέπει να απελευθερωθεί και ότι θα πρέπει να κινηθεί διαδικασία επί παραβάσει κατά των ισπανικών αρχών.

1.2 Με ηλεκτρονικό μήνυμα της 23ης Νοεμβρίου 2006, η ΓΔ Ανταγωνισμού πληροφόρησε τον καταγγέλλοντα ότι το άρθρο 81 ΕΚ εφαρμοζόταν μόνον όταν ιδιωτικές εταιρείες συντόνιζαν τη συμπεριφορά τους προκειμένου να περιορίσουν τον ελεύθερο ανταγωνισμό και ότι το άρθρο 82 ΕΚ εφαρμοζόταν μόνον όταν ιδιωτικές εταιρείες έκαναν κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης τους. Η ΓΔ Ανταγωνισμού διευκρίνισε ότι τα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ δεν εφαρμόζονται στην εθνική νομοθεσία που ρυθμίζει τις αγορές αγαθών και υπηρεσιών. Λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι η καταγγέλλουσα παρέπεμψε στη νομοθεσία που ρυθμίζει το φαρμακευτικό επάγγελμα στην Ισπανία, η Επιτροπή έκρινε ότι δεν είχε αρμοδιότητα να εφαρμόσει το άρθρο 81 ΕΚ ή το άρθρο 82 ΕΚ στην υπόθεση εκείνη. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αποφάσισε να μην καταχωρίσει την επιστολή ως «καταγγελία ανταγωνισμού». Του ανατέθηκε να επικοινωνήσει με συγκεκριμένο πρόσωπο (την κ. L) εντός της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικής Αγοράς της Επιτροπής (ΓΔ MARKT) για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με θέματα εσωτερικής αγοράς.

1.3 Στη γνώμη της προς τον Διαμεσολαβητή, η Επιτροπή εξήγησε ότι τα ζητήματα εσωτερικής αγοράς που έθιξε ο καταγγέλλων στην επιστολή του προς τη ΓΔ Ανταγωνισμού είχαν ήδη κοινοποιηθεί στη ΓΔ MARKT από τον ίδιο. Η Επιτροπή τόνισε επίσης ότι η ΓΔ MARKT ενημέρωσε προφορικά τον καταγγέλλοντα για τη διαδικασία επί παραβάσει που κινήθηκε δυνάμει του άρθρου 226 ΕΚ κατά της ισπανικής νομοθεσίας για τα φαρμακεία και για το γεγονός ότι η αλληλογραφία μεταξύ του καταγγέλλοντος και της ΓΔ MARKT δεν καταχωρίστηκε από τη Γενική Γραμματεία της Επιτροπής ως επίσημη ατομική καταγγελία. Αντιθέτως, θεωρήθηκαν ως μέρος συλλογικής καταγγελίας βάσει του άρθρου 43 ΕΚ (δηλαδή της καταγγελίας αριθ. 2006/4712).

1.4 Ο Διαμεσολαβητής σημειώνει καταρχάς τα επιχειρήματα που προβλήθηκαν στην επιστολή του καταγγέλλοντος προς την Επιτροπή της 13ης Νοεμβρίου 2006 σχετικά με τις νομοθετικές επιλογές της Ισπανίας όσον αφορά τη ρύθμιση της ισπανικής φαρμακευτικής αγοράς. Ο Διαμεσολαβητής παρατηρεί επίσης ότι τα άρθρα 81 ΕΚ και 82 ΕΚ, όπως ερμηνεύονται από τον κοινοτικό δικαστή, εφαρμόζονται μόνο στις αντίθετες προς τον ανταγωνισμό συμπεριφορές που υιοθετούν οι επιχειρήσεις με δική τους πρωτοβουλία (2). Αν η συμπεριφορά των επιχειρήσεων επιβάλλεται από την εθνική νομοθεσία, ή αν η εθνική νομοθεσία δημιουργεί νομικό πλαίσιο το οποίο αποκλείει κάθε δυνατότητα ανταγωνιστικής δραστηριότητας εκ μέρους τους, τα άρθρα 81 ΕΚ και 82 ΕΚ δεν έχουν εφαρμογή (3).

1.5 Αφού εξέτασε προσεκτικά όλα τα έγγραφα του φακέλου, ο Διαμεσολαβητής είναι συνεπώς της άποψης ότι η Επιτροπή παρέσχε στον καταγγέλλοντα επαρκείς και συνεκτικές εξηγήσεις όσον αφορά τους λόγους για τους οποίους αρνήθηκε να καταχωρίσει την καταγγελία ως «καταγγελία ανταγωνισμού».

1.6 Ωστόσο, δεδομένου ότι η Επιτροπή θεώρησε την αλληλογραφία ως «καταγγελία σχετικά με τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς», απομένει να καθοριστεί αν η Επιτροπή ήταν ορθή όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε την εν λόγω καταγγελία.

1.7 Ο καταγγέλλων ενημερώθηκε από τη ΓΔ Ανταγωνισμού ότι η Επιτροπή είχε πρόσφατα κινήσει διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ισπανίας βάσει των διατάξεων της εσωτερικής αγοράς σχετικά με την ίδρυση φαρμακείων. Ο καταγγέλλων κλήθηκε να επικοινωνήσει με τη ΓΔ MARKT προκειμένου να λάβει περαιτέρω πληροφορίες όσον αφορά τη διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ισπανίας. Στον καταγγέλλοντα παρασχέθηκε το όνομα συγκεκριμένου υπεύθυνου επικοινωνίας στη ΓΔ MARKT.

1.8 Ο Διαμεσολαβητής υπογραμμίζει ότι οι αρχές της χρηστής διοίκησης, και ειδικότερα το άρθρο 15 του Ευρωπαϊκού Κώδικα Ορθής Διοικητικής Συμπεριφοράς, απαιτούν, σε περίπτωση που μια επιστολή ή καταγγελία απευθύνεται σε υπηρεσία θεσμικού οργάνου που δεν είναι αρμόδια να την εξετάσει, και άλλη υπηρεσία εντός του ίδιου θεσμικού οργάνου είναι αρμόδια να την εξετάσει, η επιστολή ή η καταγγελία να διαβιβάζεται χωρίς καθυστέρηση στην αρμόδια υπηρεσία εντός του θεσμικού οργάνου.

1.9 Η ΓΔ Ανταγωνισμού δεν διαβίβασε την επιστολή του καταγγέλλοντος στη ΓΔ MARKT, αλλά ζήτησε από τον καταγγέλλοντα να απευθυνθεί στη ΓΔ MARKT. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι η Επιτροπή δεν ενήργησε, κατά κυριολεξία, σύμφωνα με το άρθρο 15 του ευρωπαϊκού κώδικα ορθής διοικητικής συμπεριφοράς στην παρούσα υπόθεση. Ωστόσο, ο Διαμεσολαβητής λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι, στην παρούσα υπόθεση, ο καταγγέλλων είχε γνωστοποιήσει συγκεκριμένα στη ΓΔ Ανταγωνισμού την απροθυμία του να αντιμετωπιστεί η καταγγελία του σχετικά με (εικαζόμενη) παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ και του άρθρου 82 ΕΚ ως οτιδήποτε άλλο εκτός από «καταγγελία ανταγωνισμού». Υπό τις συνθήκες αυτές, ήταν εύλογο για την Επιτροπή να απαντήσει στον καταγγέλλοντα ενημερώνοντάς τον ότι θα μπορούσε, εφόσον το επιθυμούσε, να υποβάλει την καταγγελία του στη ΓΔ MARKT. Η Διαμεσολαβήτρια επισημαίνει επίσης ότι η ΓΔ Ανταγωνισμού διευκόλυνε την επικοινωνία αυτή παρέχοντας στον καταγγέλλοντα το όνομα ενός υπεύθυνου επικοινωνίας στη ΓΔ Ανταγωνισμού.

1.10 Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι δεν δικαιολογούνται περαιτέρω έρευνες σε σχέση με τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος.

1.11 Η Διαμεσολαβήτρια υπογραμμίζει ότι η παρούσα έρευνα αφορά μόνο το ζήτημα του τρόπου με τον οποίο η ΓΔ Ανταγωνισμού ενήργησε σε σχέση με την αλληλογραφία του καταγγέλλοντος με αυτήν. Η παρούσα έρευνα δεν αφορά τον τρόπο με τον οποίο η ΓΔ MARKT χειρίστηκε τη χωριστή αλληλογραφία που είχε ο καταγγέλλων με τη ΓΔ MARKT.

2 Ο ισχυρισμός του καταγγέλλοντος

2.1 Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η Επιτροπή πρέπει να καταχωρίσει την αλληλογραφία του ως «καταγγελία ανταγωνισμού» και να την εξετάσει ως τέτοια.

2.2 Υπό το πρίσμα των πορισμάτων του Διαμεσολαβητή στα σημεία 1.9 και 1.10 ανωτέρω, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι δεν δικαιολογούνται περαιτέρω έρευνες όσον αφορά τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος.

3 Συμπέρασμα

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, ο Διαμεσολαβητής κρίνει ότι δεν δικαιολογούνται περαιτέρω έρευνες σε σχέση με τον ισχυρισμό και τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής αποφασίζει να θέσει την υπόθεση στο αρχείο.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής θα ενημερωθεί επίσης για την απόφαση αυτή.

Με εκτίμηση,

 

Π. Νικηφόρος ΔΙΑΜΑΝΔΟΥΡΟΣ

---

(1) Το άρθρο 43 ΕΚ αφορά την απαγόρευση των περιορισμών που επιβάλλουν τα κράτη μέλη στην ελευθερία εγκαταστάσεως.

(2) Βλέπε Επιτροπή και Γαλλία κατά Ladbroke Racing, συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-359/95 P και C-379/95 P, Συλλογή 1997, σ. I-6265, σκέψεις 33 και 34.

(3) Όπ.π.