Στρασβούργο, 5 Δεκεμβρίου 2003

Αξιότιμε κ. X.,

Στις 24 Ιανουαρίου 2003, υποβάλατε καταγγελία στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή σχετικά με τη δημοσίευση του ονόματός σας στον κατάλογο υποψηφίων για τη θέση του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων, ο οποίος δημοσιεύθηκε στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής.

Στις 18 Φεβρουαρίου 2003, διαβίβασα την καταγγελία στον Πρόεδρο της Επιτροπής. Η Επιτροπή διαβίβασε τη γνώμη της στις 26 Μαΐου 2003. Σας το διαβίβασα με πρόσκληση υποβολής παρατηρήσεων, την οποία αποστείλατε στις 30 Αυγούστου 2003.

Σας γράφω τώρα για να σας ενημερώσω για τα αποτελέσματα των ερευνών που έχουν γίνει.

Η ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Συνοπτικά, τα σχετικά πραγματικά περιστατικά σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα φαίνεται να είναι τα εξής:

Ο καταγγέλλων υπέβαλε αίτηση για τη θέση του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων. Ο κατάλογος των υποψηφίων για τη θέση αυτή δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο της Επιτροπής. Ο καταγγέλλων ζήτησε από την Επιτροπή να διαγράψει το όνομά του από τον κατάλογο. Ωστόσο, η Επιτροπή αρνήθηκε να συμμορφωθεί με το αίτημα αυτό.

Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η δημοσίευση του ονόματός του στον ιστότοπο της Επιτροπής συνιστά παραβίαση των κανόνων για την προστασία των δεδομένων. Ισχυρίζεται ότι το όνομά του θα πρέπει να διαγραφεί από τον κατάλογο και ότι θα πρέπει να επιδικαστεί αποζημίωση λόγω της γνωστοποίησης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα χωρίς τη συγκατάθεσή του.

Η ΕΡΩΤΗΣΗ

Η γνώμη της Επιτροπής

Η γνώμη της Επιτροπής σχετικά με την καταγγελία μπορεί να συνοψιστεί ως εξής:

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (1) προβλέπει τη σύσταση ανεξάρτητης εποπτικής αρχής, καλούμενης Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων.

Σύμφωνα με το άρθρο 3 της απόφασης αριθ. 1247/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, της 1ης Ιουλίου 2002, περί του καθεστώτος και των γενικών όρων άσκησης των καθηκόντων του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων (2), «Ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων και ο αναπληρωτής Επόπτης διορίζονται κατόπιν δημόσιας πρόσκλησης υποβολής υποψηφιοτήτων. (...) Ο κατάλογος των υποψηφίων είναι δημόσιος (...)».

Δημόσια πρόσκληση υποβολής υποψηφιοτήτων για το διορισμό Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων και Αναπληρωτή Επόπτη δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα αριθ. C 224 A της 20ής Σεπτεμβρίου 2002. Η δημόσια πρόσκληση υποβολής υποψηφιοτήτων που περιλαμβάνεται στο παράρτημα 2 της απόφασης αριθ. 1247/2002/ΕΚ.

Ο καταγγέλλων υπέβαλε αίτηση για τη θέση του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων στις 27 Σεπτεμβρίου 2002.

Σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 1247/2002/ΕΚ, ο κατάλογος των 306 υποψηφίων για τη θέση του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων και του Αναπληρωτή Επόπτη δημοσιεύθηκε στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής στην ακόλουθη διεύθυνση: http://ec.europa.eu/internal_market/en/dataprot/application/docs/candidates-list.pdf. Ο κατάλογος αυτός ανέφερε μόνο τα επώνυμα και τα ονόματα των υποψηφίων με αλφαβητική σειρά.

Στις 16 Ιανουαρίου 2003, ο καταγγέλλων απέστειλε μήνυμα στην Επιτροπή, στο οποίο κατήγγειλε το γεγονός ότι το όνομά του είχε αναφερθεί στην ιστοσελίδα. Ζήτησε να διαγραφεί το όνομά του από τον κατάλογο.

Στις 4 Φεβρουαρίου 2003, η Επιτροπή απάντησε στον καταγγέλλοντα, εξηγώντας τους λόγους για τους οποίους θεώρησε ότι δεν μπορούσε να αποσύρει το όνομα του καταγγέλλοντος από τον κατάλογο.

Συνοπτικά, τα επιχειρήματα της Επιτροπής ήταν τα εξής:

1) Σχετικά με εικαζόμενη παραβίαση των κανόνων για την προστασία των δεδομένων λόγω της δημοσίευσης του ονόματος του καταγγέλλοντος στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής.

Το άρθρο 3 της αποφάσεως 1247/2002 ορίζει τα εξής: «Ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων και ο αναπληρωτής Επόπτης διορίζονται κατόπιν δημόσιας πρόσκλησης υποβολής υποψηφιοτήτων. (…). Ο κατάλογος των υποψηφίων είναι δημόσιος (...)». Η υποχρέωση αυτή βασίστηκε στην αρχή της διαφάνειας και έχει ως στόχο να διασφαλίσει στους πολίτες ότι ο διορισμός είναι τακτικός. Ως εκ τούτου, η δημοσίευση του καταλόγου αποτελούσε επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η οποία ήταν αναγκαία για τη συμμόρφωση με τη νομική υποχρέωση στην οποία υπόκειται ο υπεύθυνος επεξεργασίας. Η επεξεργασία αυτή θα πρέπει να θεωρείται σύννομη σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού 45/2001.

Η Επιτροπή θεώρησε ότι, στην κοινωνία της πληροφορίας, το Διαδίκτυο ήταν ένα πρώτης τάξεως εργαλείο για τη διάδοση των πληροφοριών του κοινού. Επιπλέον, τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που δημοσιεύθηκαν στον κατάλογο περιορίζονταν στα επώνυμα και τα ονόματα των υποψηφίων, τα οποία αποτελούν το ελάχιστο όριο για την τήρηση της υποχρέωσης δημοσίευσης.

Η υποχρέωση αυτή αναφέρθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα μαζί με την πρόσκληση υποβολής υποψηφιοτήτων. Ως εκ τούτου, πρέπει να θεωρηθεί ότι ο καταγγέλλων γνώριζε την υποχρέωση αυτή.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή έκρινε ότι, δημοσιεύοντας το όνομα του καταγγέλλοντος στον κατάλογο των υποψηφίων για τη θέση του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων, δεν είχε παραβεί τις υποχρεώσεις της σύμφωνα με τους κανόνες προστασίας δεδομένων, ιδίως τον κανονισμό 45/2001.

2) Ο ισχυρισμός του καταγγέλλοντος ότι το όνομά του θα πρέπει να διαγραφεί από τον κατάλογο και ότι θα πρέπει να επιδικαστεί αποζημίωση λόγω της αποκάλυψης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα χωρίς τη συγκατάθεσή του.

Σύμφωνα με το άρθρο 288 της συνθήκης ΕΚ, η Κοινότητα υποχρεούται, σύμφωνα με τις γενικές αρχές του δικαίου που είναι κοινές στα δίκαια των κρατών μελών, να αποκαθιστά τη ζημία που προξενούν τα όργανα ή οι υπάλληλοί της κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

Σύμφωνα με την πάγια νομολογία, εξωσυμβατική ευθύνη μπορεί να στοιχειοθετηθεί εάν ο ενάγων αποδείξει ότι η συμπεριφορά του θεσμικού οργάνου είναι παράνομη, ότι επήλθε ζημία και ότι υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της συμπεριφοράς αυτής και της ζημίας.

Όσον αφορά τον παράνομο χαρακτήρα της συμπεριφοράς του θεσμικού οργάνου, η Επιτροπή έκρινε ότι η δημοσίευση του ονόματος του καταγγέλλοντος στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής δεν ήταν παράνομη.

Όσον αφορά τις ζημίες, ο καταγγέλλων δεν απέδειξε ότι υπέστη ζημία.

Όσον αφορά την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ των δύο προηγούμενων στοιχείων, δεν κατέστη δυνατό να διαπιστωθεί αιτιώδης συνάφεια.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή έκρινε ότι η εν λόγω δημοσίευση δεν συνεπαγόταν εξωσυμβατική ευθύνη της Κοινότητας και ότι, ως εκ τούτου, το αίτημα αποζημίωσης του καταγγέλλοντος έπρεπε να απορριφθεί.

Παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος

Στις παρατηρήσεις του, ο καταγγέλλων ενέμεινε στην καταγγελία του. Εξέφρασε την άποψη ότι η δημοσίευση του ονόματός του στο Διαδίκτυο συνιστά παραβίαση της ιδιωτικής του ζωής και έχει προσωπικές επιπτώσεις για τον ίδιο, ιδίως όσον αφορά την τρέχουσα δουλειά του και τον εργοδότη του.

Η ΑΠΟΦΑΣΗ

1 Το πεδίο της έρευνας του Διαμεσολαβητή

1.1 Από τις παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος σχετικά με τη γνώμη που απέστειλε η Επιτροπή, ο Διαμεσολαβητής αντιλαμβάνεται ότι ο καταγγέλλων θεωρεί ότι η δημοσίευση του ονόματός του συνιστούσε επίσης παρέμβαση στην ιδιωτική του ζωή. Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, η πτυχή αυτή είχε ήδη αναφερθεί στην καταγγελία του. Ωστόσο, κατά την άποψη του Διαμεσολαβητή, δεν υπήρχε καμία ένδειξη ότι ο καταγγέλλων επιθυμούσε να υποβάλει καταγγελία και για παρέμβαση στην ιδιωτική του ζωή. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι, όταν ο Διαμεσολαβητής ενημέρωσε τον καταγγέλλοντα ότι είχε ρωτήσει την Επιτροπή σχετικά με τον ισχυρισμό του ότι η τελευταία είχε παραβιάσει τους κανόνες προστασίας των δεδομένων, ο καταγγέλλων δεν αντιτάχθηκε στην εν λόγω ερμηνεία της καταγγελίας του. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι ο καταγγέλλων, ισχυριζόμενος ότι η δημοσίευση του ονόματός του συνιστούσε παρέμβαση στην ιδιωτική του ζωή, υπέβαλε νέο ισχυρισμό.

1.2 Ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι διαθέτει όλες τις πληροφορίες που χρειάζεται για να ασχοληθεί με την αρχική καταγγελία που υπέβαλε ο καταγγέλλων. Επιπλέον, φαίνεται ότι ο καταγγέλλων δεν έχει προβεί σε προηγούμενες ενέργειες έναντι της Επιτροπής όσον αφορά την άποψή του ότι η δημοσίευση του ονόματός του συνιστούσε επίσης παρέμβαση στην ιδιωτική του ζωή. Υπό τις συνθήκες αυτές, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι δεν θα ήταν σκόπιμο να επεκταθεί το πεδίο της παρούσας έρευνας σε αυτόν τον νέο ισχυρισμό, δεδομένου ότι κάτι τέτοιο θα καθυστερούσε αναπόφευκτα την απόφαση σχετικά με την αρχική καταγγελία.

1.3 Ο καταγγέλλων είναι φυσικά ελεύθερος να απευθύνει τον περαιτέρω ισχυρισμό του στην Επιτροπή και να υποβάλει νέα καταγγελία στο Διαμεσολαβητή σε περίπτωση που η Επιτροπή δεν δώσει ικανοποιητική απάντηση.

2 Εικαζόμενη παραβίαση των κανόνων προστασίας δεδομένων

2.1 Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η δημοσίευση του ονόματός του στον ιστότοπο της Επιτροπής συνιστά παραβίαση των κανόνων προστασίας των δεδομένων. Ισχυρίζεται ότι το όνομά του θα πρέπει να διαγραφεί από τον κατάλογο και ότι θα πρέπει να επιδικαστεί αποζημίωση λόγω της γνωστοποίησης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα χωρίς τη συγκατάθεσή του.

2.2 Η Επιτροπή θεωρεί ότι, δημοσιεύοντας το όνομα του καταγγέλλοντος στον κατάλογο των υποψηφίων για τη θέση του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων, δεν παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει σύμφωνα με τους κανόνες προστασίας δεδομένων, ιδίως τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (3). Επισημαίνει το άρθρο 3 της απόφασης αριθ. 1247/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, της 1ης Ιουλίου 2002, περί του καθεστώτος και των γενικών όρων άσκησης των καθηκόντων του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων (4), το οποίο ορίζει τα εξής: «Ο κατάλογος των υποψηφίων είναι δημόσιος (...)». Κατά την άποψη της Επιτροπής, η υποχρέωση αυτή βασίζεται στην αρχή της διαφάνειας και αποσκοπεί στη διασφάλιση της κανονικότητας του διορισμού των πολιτών. Κατά την Επιτροπή, η δημοσίευση του καταλόγου συνιστά, επομένως, επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η οποία είναι αναγκαία για τη συμμόρφωση προς τη νομική υποχρέωση που υπέχει ο υπεύθυνος επεξεργασίας. Η επεξεργασία αυτή θα πρέπει να θεωρείται σύννομη σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού 45/2001. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που δημοσιεύθηκαν στον κατάλογο περιορίζονταν στα επώνυμα και τα ονόματα των υποψηφίων, πράγμα που αποτελεί το ελάχιστο όριο για την τήρηση της υποχρέωσης δημοσίευσης. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, υπό τις συνθήκες αυτές, η εν λόγω δημοσίευση δεν συνεπάγεται εξωσυμβατική ευθύνη της Κοινότητας και ότι, ως εκ τούτου, το αίτημα αποζημίωσης του καταγγέλλοντος πρέπει να απορριφθεί.

2.3 Ο Διαμεσολαβητής υπενθυμίζει ότι ο κανονισμός 45/2001, ο οποίος αφορά την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών, εκδόθηκε σύμφωνα με το άρθρο 286 της Συνθήκης. Η διάταξη αυτή απαιτεί την εφαρμογή στα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας των κοινοτικών πράξεων για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών. Ο κανονισμός 45/2001 θεσπίζει την αρχή ότι η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα επιτρέπεται μόνον εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Σύμφωνα με το άρθρο 5 στοιχείο β), για παράδειγμα, η επεξεργασία αυτή επιτρέπεται εάν είναι «απαραίτητη για τη συμμόρφωση με νομική υποχρέωση στην οποία υπόκειται ο υπεύθυνος επεξεργασίας».

2.4 Ο Διαμεσολαβητής σημειώνει ότι το άρθρο 3 της απόφασης αριθ. 1247/2002 προβλέπει ότι «ο κατάλογος των υποψηφίων είναι δημόσιος». Επομένως, το επιχείρημα της Επιτροπής ότι δημοσίευσε τα ονόματα των υποψηφίων προκειμένου να συμμορφωθεί προς τη νομική υποχρέωση φαίνεται εύλογο. Ο καταγγέλλων δεν φαίνεται να υποστηρίζει ότι η σχετική υποχρέωση που ορίζεται στο άρθρο 3 της απόφασης αριθ. 1247/2002 θα μπορούσε από μόνη της να αντιβαίνει στους κανόνες προστασίας των δεδομένων. Ο Διαμεσολαβητής θεωρεί επίσης ότι η άποψη της Επιτροπής ότι θα μπορούσε να συμμορφωθεί με την εν λόγω υποχρέωση δημοσιεύοντας τα ονόματα των υποψηφίων στο Διαδίκτυο είναι αποδεκτή και σύμφωνη με την αρχή του ανοικτού χαρακτήρα για την οποία έχει δεσμευθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως αντικατοπτρίζεται ιδίως στο άρθρο 1 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι ο καταγγέλλων όφειλε να γνωρίζει το περιεχόμενο του άρθρου 3 της απόφασης αριθ. 1247/2002 και, ως εκ τούτου, το γεγονός ότι το όνομά του επρόκειτο να δημοσιευθεί. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι η ερμηνεία του κανονισμού 45/2001 από την Επιτροπή στην παρούσα υπόθεση είναι δικαιολογημένη.

2.5 Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν φαίνεται να υπήρξε κακοδιοίκηση εκ μέρους της Επιτροπής.

3 Συμπέρασμα

Βάσει των ερευνών του Διαμεσολαβητή σχετικά με την εν λόγω καταγγελία, δεν φαίνεται να υπήρξε κακοδιοίκηση από την Επιτροπή. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής περατώνει την υπόθεση.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής θα ενημερωθεί επίσης για την απόφαση αυτή.

Με εκτίμηση,

 

Π. Νικηφόρος ΔΙΑΜΑΝΔΟΥΡΟΣ

---

(1) ΕΕ 2001, αριθ. L 8, σ. 1.

(2) ΕΕ 2002, αριθ. L 183, σ. 1.

(3) ΕΕ 2001, αριθ. L 8, σ. 1.

(4) ΕΕ 2002, αριθ. L 183, σ. 1.