Θέλετε να υποβάλετε αναφορά κατά ενός θεσμικού οργάνου ή οργανισμού της ΕΕ;
- EL Ελληνικά
Οι αυτόματες μεταφράσεις μπορεί να περιέχουν σφάλματα που δυνητικά μειώνουν τη σαφήνεια και την ακρίβεια· ο Διαμεσολαβητής δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν αποκλίσεις. Για πιο αξιόπιστες πληροφορίες και μεγαλύτερη νομική ασφάλεια, ανατρέξτε στην πρωτότυπη έκδοση που αγγλικά περιέχεται στον ανωτέρω σύνδεσμο.
Για περισσότερες πληροφορίες συμβουλευτείτε τη γλωσσική και μεταφραστική πολιτική μας.
Απόφαση στην υπόθεση 2168/2019/KR σχετικά με την απόφαση της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών να εγκρίνει το αίτημα του εκτελεστικού διευθυντή της να καταστεί διευθύνων σύμβουλος ομάδας χρηματοοικονομικών συμφερόντων
Απόφαση
Υπόθεση 2168/2019/KR - Εκκίνηση έρευνας στις Πέμπτη | 16 Ιανουαρίου 2020 - Σύσταση σχετικά με Πέμπτη | 07 Μαΐου 2020 - Απόφαση στις Τετάρτη | 18 Νοεμβρίου 2020 - Εμπλεκόμενο θεσμικό όργανο Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών ( Συμφωνηθείσα σύσταση από το θεσμικό όργανο ) - Χώρα Δανία
Η υπόθεση αφορούσε την απόφαση της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (ΕΑΤ) να επιτρέψει στον εκτελεστικό διευθυντή της να αναλάβει θέση διευθύνοντος συμβούλου ομάδας συμφερόντων.
Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε δύο περιπτώσεις κακοδιοίκησης και διατύπωσε τρεις συστάσεις για την αποφυγή παρόμοιων ζητημάτων στο μέλλον.
Πρώτον, η ΕΑΤ θα πρέπει, όπου είναι αναγκαίο, να κάνει χρήση της δυνατότητας να απαγορεύει στα ανώτερα στελέχη της να αναλαμβάνουν ορισμένες θέσεις μετά τη λήξη της θητείας τους. Κάθε τέτοια απαγόρευση θα πρέπει να είναι χρονικά περιορισμένη, για παράδειγμα, για δύο έτη.
Δεύτερον, η ΕΑΤ θα πρέπει να καθορίσει κριτήρια για το πότε θα απαγορεύει τέτοιες κινήσεις στο μέλλον, ώστε να παρέχεται σαφήνεια στο ανώτερο προσωπικό. Οι υποψήφιοι για ανώτερες θέσεις της ΕΑΤ θα πρέπει να ενημερώνονται για τα κριτήρια όταν υποβάλλουν αίτηση.
Τρίτον, η ΕΑΤ θα πρέπει να θεσπίσει εσωτερικές διαδικασίες ώστε, μόλις γίνει γνωστό ότι ένα μέλος του προσωπικού της μετακινείται σε άλλη θέση εργασίας, η πρόσβασή του σε εμπιστευτικές πληροφορίες να διακόπτεται με άμεση ισχύ.
Η Διαμεσολαβήτρια περάτωσε την έρευνα αφού η ΕΑΤ αποδέχθηκε τις συστάσεις της και έλαβε μέτρα για την εφαρμογή τους.
Η Διαμεσολαβήτρια είναι πεπεισμένη ότι οι πολιτικές που έχει θεσπίσει η ΕΑΤ θα την βοηθήσουν να αποφύγει στο μέλλον τις επιζήμιες μετατοπίσεις από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα. Άλλα θεσμικά όργανα και οργανισμοί της ΕΕ θα πρέπει να αξιοποιήσουν αυτές τις νέες διασφαλίσεις της ΕΑΤ κατά την αναθεώρηση των δικών τους κανόνων.
Ιστορικό της καταγγελίας
1. Στις 27 Νοεμβρίου 2019, η Διαμεσολαβήτρια έλαβε καταγγελία σχετικά με την απόφαση της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (ΕΑΤ) να επιτρέψει στον εκτελεστικό διευθυντή της να αναλάβει καθήκοντα διευθύνοντος συμβούλου ένωσης που εκπροσωπεί τράπεζες.
2. Η Διαμεσολαβήτρια διενήργησε έρευνα [1], μεταξύ άλλων επιθεωρώντας σχετικά έγγραφα της ΕΑΤ. Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε δύο περιπτώσεις κακοδιοίκησης.
3. Στις 7 Μαΐου 2020 η Διαμεσολαβήτρια εξέδωσε τρεις συστάσεις προς την ΕΑΤ προκειμένου να διασφαλίσει ότι η εν λόγω κακοδιοίκηση δεν θα επαναληφθεί [2].
4. Στις 28 Αυγούστου 2020 η ΕΑΤ απέστειλε την απάντησή της στη Διαμεσολαβήτρια. Η ΕΑΤ αποδέχθηκε τις συστάσεις της Διαμεσολαβήτριας και έλαβε μέτρα για την εφαρμογή τους [3].
5. Στις 29 Σεπτεμβρίου, ο καταγγέλλων υπέβαλε παρατηρήσεις σχετικά με την απάντηση της ΕΑΤ [4].
Η σύσταση της Διαμεσολαβήτριας
6. Κατά τη διάρκεια της έρευνάς της, η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε δύο περιπτώσεις κακοδιοίκησης. Πρώτον, η ΕΑΤ θα έπρεπε να είχε απαγορεύσει τη μετακίνηση εργασίας. Ενώ η ΕΑΤ ενέκρινε εκτεταμένους περιορισμούς, αυτοί δεν ήταν επαρκείς όταν μετρήθηκαν έναντι των ενεχόμενων κινδύνων. Δεύτερον, η ΕΑΤ, μόλις της κοινοποιήθηκε η σχεδιαζόμενη κίνηση, δεν απέσυρε αμέσως την πρόσβαση του εκτελεστικού διευθυντή της σε εμπιστευτικές πληροφορίες.
7. Η Διαμεσολαβήτρια εξέδωσε τρεις συστάσεις, αναφέροντας ότι η ΕΑΤ θα πρέπει:
- θ) Εάν χρειαστεί στο μέλλον, να κάνει χρήση της δυνατότητας να απαγορεύσει στους ανώτερους υπαλλήλους της να αναλάβουν ορισμένες θέσεις μετά τη λήξη της θητείας τους. Κάθε τέτοια απαγόρευση θα πρέπει να είναι χρονικά περιορισμένη, για παράδειγμα, για δύο έτη·
- ii) Καθορισμός κριτηρίων για το πότε θα απαγορεύει τέτοιες κινήσεις στο μέλλον, ώστε να παρέχεται σαφήνεια στο ανώτερο προσωπικό. Οι υποψήφιοι για ανώτερες θέσεις της ΕΑΤ θα πρέπει να ενημερώνονται για τα κριτήρια όταν υποβάλλουν αίτηση· και
- iii) Θέσπιση εσωτερικών διαδικασιών ώστε, μόλις γίνει γνωστό ότι ένα μέλος του προσωπικού του μετακινείται σε άλλη θέση εργασίας, η πρόσβασή του σε εμπιστευτικές πληροφορίες να διακόπτεται με άμεση ισχύ.
8. Η ΕΑΤ αποδέχθηκε τις συστάσεις αυτές. Ανέφερε ότι δεσμεύεται να απαγορεύσει στα ανώτερα στελέχη της να αναλαμβάνουν ορισμένες προβληματικές θέσεις κατά την αποχώρησή τους από την ΕΑΤ. Η ΕΑΤ δήλωσε ότι, για παράδειγμα, απαγόρευσε στον πρώην εκτελεστικό διευθυντή της να γίνει μη εκτελεστικός διευθυντής ομάδας συμφερόντων για τον χρηματοπιστωτικό κλάδο του Ηνωμένου Βασιλείου [5].
9. Η ΕΑΤ ενέκρινε επίσης δύο πολιτικές για την εφαρμογή των συστάσεων της Διαμεσολαβήτριας, οι οποίες θα συμπεριληφθούν στον «οδηγό δεοντολογίας» της ΕΑΤ κατά την επόμενη επικαιροποίησή του [6].
Πολιτικές που ενέκρινε η ΕΑΤ
Περιορισμός της πρόσβασης σε εμπιστευτικές πληροφορίες
10. Η ΕΑΤ υιοθέτησε πολιτική περιορισμού της πρόσβασης σε εμπιστευτικές πληροφορίες για το προσωπικό που μετακινείται σε άλλη θέση εκτός της ΕΑΤ [7].
11. Η πολιτική αναφέρει ότι τα μέλη του προσωπικού θα πρέπει να συμπεριφέρονται με ακεραιότητα και διακριτικότητα σε οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις σχετικά με επαγγελματικές δραστηριότητες μετά την έξοδο από την υπηρεσία.[8] Η πολιτική τονίζει την ανάγκη τα μέλη του προσωπικού να ενημερώνουν τον προϊστάμενό τους όταν συμμετέχουν σε διαπραγματεύσεις σχετικά με θέσεις εργασίας που «θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία τους κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, θέτοντας σε κίνδυνο την εμπιστοσύνη στην εκτέλεση των καθηκόντων της ΕΑΤ».[9]
12. Στο πλαίσιο αυτό, η πολιτική της ΕΑΤ παρέχει τις ακόλουθες κατευθύνσεις. Τα μέλη του προσωπικού «θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη φύση του τρέχοντος ρόλου τους, συμπεριλαμβανομένης της αρχαιότητάς τους, τη φύση του δυνητικού μελλοντικού εργοδότη και του ρόλου τους, καθώς και το κατά πόσον ο οργανισμός υπόκειται ή επηρεάζεται από αποφάσεις, κατευθυντήριες γραμμές, συστάσεις ή γνώμες της ΕΑΤ, ή εκπροσωπεί τέτοιους οργανισμούς.»
13. Μόλις η ΕΑΤ ενημερωθεί για την πρόθεση ενός μέλους του προσωπικού να μετακομίσει σε άλλη θέση εργασίας, ενεργοποιούνται τρεις σχετικές διαδικασίες. Αφορούν την αξιολόγηση του κατά πόσον:
I. η πρόσβαση του υπαλλήλου σε εμπιστευτικές πληροφορίες θα πρέπει να ανασταλεί,
II. η προβλεπόμενη νέα θέση εργασίας δημιουργεί συγκρούσεις συμφερόντων ενόσω ο υπάλληλος εξακολουθεί να υπηρετεί, και
III. η προβλεπόμενη νέα θέση εργασίας θα δημιουργούσε συγκρούσεις συμφερόντων μετά την αποχώρηση του υπαλλήλου.
14. Όσον αφορά την αναστολή της πρόσβασης του μέλους του προσωπικού σε εμπιστευτικές πληροφορίες, αυτός είναι ο κανόνας, εκτός εάν η προβλεπόμενη νέα θέση εργασίας βρίσκεται στην υπηρεσία της ΕΕ, στον δημόσιο τομέα του ΕΟΧ ή σε διεθνή οργανισμό, ή η προβλεπόμενη νέα θέση εργασίας δεν σχετίζεται με τη θέση εργασίας του μέλους του προσωπικού στην ΕΑΤ (για παράδειγμα, όταν η νέα θέση εργασίας δεν βρίσκεται στον χρηματοπιστωτικό τομέα ή δεν παρέχει κυρίως υπηρεσίες σε αυτόν).
15. Σε περίπτωση αναστολής της πρόσβασης σε εμπιστευτικές πληροφορίες, η ΕΑΤ θα αξιολογεί κατά πόσον η προβλεπόμενη νέα θέση εργασίας θα μπορούσε να επηρεάσει την ανεξαρτησία του μέλους του προσωπικού και ποιο επίπεδο πρόσβασης σε εμπιστευτικές πληροφορίες θα πρέπει να χορηγείται αναλόγως.
Περιορισμοί και απαγορεύσεις μετά την έξοδο από την υπηρεσία
16. Η ΕΑΤ ενέκρινε πολιτική που καθορίζει κριτήρια για την αξιολόγηση των μελλοντικών θέσεων εργασίας του προσωπικού της όσον αφορά την εφαρμογή περιορισμών και απαγορεύσεων. Η ΕΑΤ κατέστησε σαφές ότι, δεδομένου του ρόλου της στη ρύθμιση και την εποπτεία των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, οι σχεδιαζόμενες νέες θέσεις εργασίας είναι πιθανότερο να προκαλέσουν συγκρούσεις συμφερόντων όταν ο μελλοντικός εργοδότης υπόκειται ή επηρεάζεται από αποφάσεις, κατευθυντήριες γραμμές, συστάσεις ή γνώμες της ΕΑΤ ή εκπροσωπεί τέτοιους οργανισμούς.[10]
17. Η ΕΑΤ ανέφερε ότι το επίπεδο σύγκρουσης συμφερόντων είναι πιθανότατα πιο σημαντικό όταν το οικείο μέλος του προσωπικού κατέχει ανώτερα καθήκοντα στην ΕΑΤ και/ή γνωρίζει εμπιστευτικές πληροφορίες· όταν η σκοπούμενη νέα θέση αφορά ανώτερη θέση· και όπου η κλίμακα της παρουσίας της εταιρείας στην αγορά ή η κλίμακα της επιρροής του οργανισμού στις πρακτικές του κλάδου και στη χάραξη πολιτικής [11] είναι σημαντική.
18. Όταν η ΕΑΤ εντοπίζει κίνδυνο σύγκρουσης συμφερόντων, θα αποφασίζει να εφαρμόζει περιορισμούς και/ή απαγορεύσεις κατά περίπτωση. Οι αποφάσεις που εκδίδει η ΕΑΤ στο πλαίσιο αυτό αποσκοπούν στην επίτευξη της κατάλληλης ισορροπίας μεταξύ της ανάγκης διασφάλισης της ακεραιότητας μέσω προσωρινών απαγορεύσεων και περιορισμών και της ανάγκης σεβασμού του θεμελιώδους δικαιώματος στην εργασία και στην άσκηση ελεύθερα επιλεγμένου ή αποδεκτού επαγγέλματος.
19. Η ΕΑΤ απαριθμεί το κύριο είδος μέτρων που μπορεί να λάβει υπόψη στο πλαίσιο αυτό στην πολιτική της. Οι απαγορεύσεις, όπως διευκρινίζει η ΕΑΤ, είναι πιθανό να χρησιμοποιούνται κυρίως σε σχέση με ανώτερα στελέχη, όπως ο πρόεδρος, ο εκτελεστικός διευθυντής, οι διευθυντές και οι σύμβουλοι. Οι προκηρύξεις κενών θέσεων της ΕΑΤ περιλαμβάνουν πλέον τμήμα στο οποίο συνοψίζονται οι περιορισμοί μετά την έξοδο από την υπηρεσία.
Παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος
20. Ο καταγγέλλων αναγνώρισε ότι η απάντηση της ΕΑΤ στη σύσταση αποτελεί ένδειξη προόδου. Ωστόσο, ο καταγγέλλων εξακολουθεί να θεωρεί ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης.
21. Η κύρια ανησυχία του καταγγέλλοντος είναι ότι προβληματικές μετατοπίσεις του προσωπικού της ΕΑΤ από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα, κατά την άποψή του, θα μπορούσαν ακόμη να συμβούν στο μέλλον.[12] Ειδικότερα, ο καταγγέλλων αμφισβητεί την πολιτική της ΕΑΤ για την αξιολόγηση μελλοντικών θέσεων εργασίας του προσωπικού της ΕΑΤ που έρχονται σε σύγκρουση με τα συμφέροντα της ΕΑΤ, μεταξύ άλλων ότι θα πρέπει να επιτευχθεί «η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ της ανάγκης διασφάλισης της ακεραιότητας μέσω προσωρινών απαγορεύσεων και περιορισμών και της ανάγκης σεβασμού του θεμελιώδους δικαιώματος στην εργασία και στην άσκηση ελεύθερα επιλεγμένου ή αποδεκτού επαγγέλματος». Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει την ΕΑΤ [13] να δώσει προτεραιότητα στο δικαίωμα συμμετοχής σε εργασίες έναντι των μέτρων μετριασμού, συμπεριλαμβανομένων πιθανών απαγορεύσεων.
Αξιολόγηση της Διαμεσολαβήτριας μετά τη σύσταση
22. Η Διαμεσολαβήτρια συγχαίρει την ΕΑΤ που συμφώνησε να θεσπίσει εκτεταμένα μέτρα όσον αφορά τους κινδύνους σύγκρουσης συμφερόντων σε δραστηριότητες μετά την έξοδο από την υπηρεσία και την πρόσβαση σε εμπιστευτικές πληροφορίες του προσωπικού που αποχωρεί. Η Διαμεσολαβήτρια είναι πεπεισμένη ότι η επιμελής εφαρμογή αυτών των μέτρων θα συμβάλει στην αποφυγή επιζήμιων μετακινήσεων από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα στο μέλλον.
23. Όσον αφορά την πολιτική περιορισμού της πρόσβασης σε εμπιστευτικές πληροφορίες, η Διαμεσολαβήτρια επισημαίνει ότι μόνο όταν η ΕΑΤ γνωρίζει ότι ένα μέλος του προσωπικού υποβάλλει αίτηση για δυνητικά προβληματική θέση εργασίας μπορεί να λάβει τα κατάλληλα μέτρα. Η Διαμεσολαβήτρια εκφράζει την ικανοποίησή της για την καθοδήγηση που παρέχει η ΕΑΤ στο προσωπικό της σχετικά με το θέμα αυτό (βλ. σημείο 12) και πιστεύει ότι η καθοδήγηση αυτή είναι επαρκώς σαφής και, όταν τηρείται, ενδέχεται να οδηγήσει στα επιθυμητά αποτελέσματα.
24. Όσον αφορά τη μεταπήδηση από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα, και ιδίως λαμβανομένων υπόψη των ανησυχιών που εξέφρασε ο καταγγέλλων (βλ. σημείο 19), ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ διασφαλίζει το δικαίωμα στην εργασία και στην άσκηση επαγγέλματος που επιλέγεται ή γίνεται δεκτό ελεύθερα [14]. Ο Διαμεσολαβητής εκτιμά ότι κάθε απόφαση που συνεπάγεται περιορισμό του εν λόγω δικαιώματος πρέπει να είναι αναγκαία για την επίτευξη θεμιτού δημόσιου συμφέροντος και αναλογική. Αναγνωρίζει τη δυσκολία που συνεπάγεται η επίτευξη της σωστής ισορροπίας μεταξύ της διασφάλισης του σεβασμού του θεμελιώδους δικαιώματος και της αποφυγής συγκρούσεων συμφερόντων ή της αντίληψής τους. [15] Ως εκ τούτου, οι μεταπήδηση από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα θα πρέπει να ελέγχονται προσεκτικά και η Διαμεσολαβήτρια είναι πεπεισμένη ότι η νέα πολιτική που εισήγαγε η ΕΑΤ ως απάντηση στην έρευνά της θα συμβάλει στη διασφάλιση της λήψης των σωστών αποφάσεων.
25. Η Διαμεσολαβήτρια καλεί τα άλλα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ να αξιοποιήσουν τις νέες διασφαλίσεις που ενέκρινε η ΕΑΤ, κατά την αναθεώρηση των δικών τους κανόνων.
Συμπέρασμα
Βάσει της έρευνας, η Διαμεσολαβήτρια περατώνει την παρούσα υπόθεση με το ακόλουθο συμπέρασμα:
Η ΕΑΤ έχει λάβει μέτρα για την εφαρμογή των συστάσεων της Διαμεσολαβήτριας.
Ο καταγγέλλων και η ΕΑΤ θα ενημερωθούν για την απόφαση αυτή.
Emily O'Reilly
Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια
Στρασβούργο, 18/11/2020
[1] Βλ. την εναρκτήρια επιστολή της Διαμεσολαβήτριας με λεπτομερή σειρά ερωτήσεων προς την ΕΑΤ: https://www.ombudsman.europa.eu/en/correspondence/en/123642.
[2] Βλ.: https://www.ombudsman.europa.eu/en/recommendation/en/127638.
[3] Βλ.: https://www.ombudsman.europa.eu/en/correspondence/en/131987.
[4] Αιτιολογία Βλ.: https://www.ombudsman.europa.eu/en/correspondence/en/135098.
[5] Αυτή η απόφαση της ΕΑΤ δημοσιεύθηκε ως απάντηση σε αίτημα πρόσβασης του κοινού, βλ.: https://www.asktheeu.org/en/request/8049/response/27066/attach/html/2/EBA%20DC%20329%20Decision%20on%20notification%20of%20engagement%20in%20an%20occupational%20activity%20signed.pdf.html
[6] https://eba.europa.eu/sites/default/documents/files/document_library/EBA%20DC%20271%20%28Decision%20on%20the%20Revised%20Ethics%20Guidelines%20for%20Staff%29.pdf.
[7] Σύμφωνα με το άρθρο 11α παράγραφος 1 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων της ΕΕ, τα μέλη του προσωπικού δεν ασχολούνται, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους [..], με θέμα για το οποίο έχουν, άμεσα ή έμμεσα, προσωπικό συμφέρον ικανό να θίξει την ανεξαρτησία τους, και ιδίως τα οικογενειακά και οικονομικά συμφέροντα. Βλ.: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A01962R0031-20140501.
[8] Αιτιολογία Σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.
[9] Αιτιολογία Σύμφωνα με το άρθρο 11α παράγραφος 2 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.
[10] Για παράδειγμα: πιστωτικά ιδρύματα, επιχειρήσεις επενδύσεων, ιδρύματα πληρωμών και εκδότες ηλεκτρονικού χρήματος που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας στον ΕΟΧ, καθώς και οργανισμοί του ιδιωτικού τομέα που εκπροσωπούν τα συμφέροντα τέτοιων εταιρειών, όπως κλαδικές ενώσεις, ή τους παρέχουν συμβουλές και εκπροσώπηση, όπως γραφεία συμβούλων.
[11] Για παράδειγμα, εάν ο οργανισμός είναι εκπρόσωπος συμφερόντων σημαντικών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.
[12] Βλέπε υποσημείωση 4, καθώς και: https://www.changefinance.org/2020/10/01/press-release-eu-banking-authority-leaves-loopholes-on-revolving-doors/.
[13] Για το προσωπικό, η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή είναι ο εκτελεστικός διευθυντής, για τον πρόεδρο και τον εκτελεστικό διευθυντή, η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή είναι το συμβούλιο εποπτών της ΕΑΤ.
[14] Σύμφωνα με το άρθρο 15, βλ.: https://www.europarl.europa.eu/charter/pdf/text_en.pdf.
[15] Σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης της ΕΕ: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A01962R0031-20140501.