You have a complaint against an EU institution or body?

Available languages:
  • PLPolski

Decyzja Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich kończąca dochodzenie w sprawie skargi 182/2010/(AR)MHZ przeciwko Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)

Stan faktyczny

1. Strona skarzaca jest polski rolnik. Jego zdaniem naduzycie zostalo popelnione przez polska Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa („polska Agencja”), która zarzadza wyplata doplat bezposrednich UE dla rolników w Polsce w ramach wspólnej polityki rolnej (WPR). W dniu 13 listopada 2008 r. skarzacy wniósl do OLAF-u skarge w sprawie odrzucenia przez polska Agencje jego wniosku o wsparcie dla gospodarstw niskotowarowych. Twierdzil on, ze polska Agencja nieslusznie odmówila mu wyplaty doplat i nieslusznie wstrzymala wyplate mimo jego skutecznego odwolania sie do polskich organów sadowych.

2. Po niemal dziewieciu miesiacach od wniesienia skargi do OLAF-u i po interwencji Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich[1], w dniu 3 lipca 2009 r. OLAF przeslal skarzacemu potwierdzenie odbioru jego pisma z dnia 13 listopada 2008 r., przepraszajac za zwloke. Pismo OLAF-u zostalo sporzadzone w jezyku polskim. W pismie stwierdzono, ze opóznienie zostalo spowodowane „bledem administracyjnym po stronie OLAF-u”. Ponadto w pismie tym OLAF informowal skarzacego, ze (i) zarejestrowal jego skarge; (ii) rozpoczal analize zawartosci jego pisma oraz (iii) skontaktowal sie z polskimi wladzami w celu stwierdzenia, czy istnieja podstawy do wszczecia oficjalnego dochodzenia w sprawie domniemanego naduzycia. OLAF poinformowal równiez skarzacego, ze skontaktuje sie z nim w stosownym czasie. OLAF podal skarzacemu nazwisko i numer telefonu jednego z urzedników OLAF-u w Brukseli, z którym skarzacy mógl sie kontaktowac, jesli chcialby uzyskac wiecej informacji na temat jego sprawy.

3. W dniu 7 pazdziernika 2009 r. skarzacy ponowil swoja skarge. OLAF udzielil odpowiedzi w dniu 27 pazdziernika 2009 r., przesylajac skarzacemu pismo o takiej samej tresci jak tresc pisma wyslanego wczesniej z data 3 lipca 2009 r., ale nie zajal stanowiska w odniesieniu do kwestii merytorycznych.

4. W styczniu 2010 r. skarzacy wniósl skarge do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

Przedmiot dochodzenia

5. Skarzacy zarzucal, ze OLAF dopuscil sie zaniedbania w rozpatrywaniu jego skargi.

6. Skarzacy twierdzil, ze OLAF powinien dostarczyc mu rzeczowe informacje na temat dochodzenia w sprawie jego skargi.

Dochodzenie

7. W dniu 19 marca 2010 r. Rzecznik wszczal dochodzenie i przeslal skarge do OLAF-u z wnioskiem o opinie. W dniu 9 czerwca 2010 r. OLAF przeslal swoja opinie, która zostala przekazana skarzacemu, z prosba o przedstawienie swoich uwag. W dniu 4 sierpnia 2010 r. skarzacy przeslal swoje uwagi.

Analiza i wnioski Rzecznika

A. Domniemane zaniedbanie OLAF-u w rozpatrywaniu skargi przeciwko polskiej Agencji i zwiazane z tym roszczenie

Argumenty przedstawione Rzecznikowi

8. W swojej skardze skarzacy twierdzil, ze OLAF dopuscil sie bledu administracyjnego, gdyz nie odpowiedzial na jego skarge z dnia 13 listopada 2008 r. Ponadto, gdy OLAF wreszcie odpowiedzial na jego skarge w lipcu 2009 r., nie zajal on stanowiska w sprawie kwestii merytorycznych, a jedynie obiecal skarzacemu, ze poinformuje go w odpowiednim czasie o dzialaniach podejmowanych w jego sprawie. W swojej odpowiedzi OLAF stwierdzil równiez, ze „rozpoczal” analize jego skargi. Wreszcie zamiast dostarczyc informacje dotyczace meritum sprawy, OLAF podal skarzacemu numer telefonu do jednego z urzedników w Brukseli, który zajmowal sie jego sprawa. Trzy miesiace pózniej sytuacja nadal sie nie zmienila, gdyz w dniu 27 pazdziernika 2009 r. w odpowiedzi na ponaglenie skarzacego z dnia 7 pazdziernika 2009 r., OLAF raz jeszcze poinformowal skarzacego, ze „rozpoczal” analize jego skargi.

9. OLAF przedstawil w swojej opinii sposób postepowania z korespondencja od skarzacego. Po pierwsze, OLAF zauwazyl, ze otrzymal skarge od skarzacego w dniu 24 listopada 2008 r., ale w wyniku administracyjnego niedopatrzenia skarzacemu nie wyslano potwierdzenia odbioru skargi. W dniu 3 lipca 2009 r., po interwencji Rzecznika, OLAF wystosowal do skarzacego swoje pierwsze pismo bedace spóznionym potwierdzeniem odbioru skargi. W swoim pismie OLAF wyjasnial, ze nadal czeka na informacje od polskich wladz na temat tej sprawy i ze nie moze on w zwiazku z tym udzielic skarzacemu szczególowych informacji dotyczacych jego sprawy. OLAF przeprosil ponadto za niewyslanie potwierdzenia odbioru skargi we wczesniejszym terminie. W dniu 14 pazdziernika 2009 r. do OLAF-u wplynelo kolejne pismo od skarzacego dotyczace jego sprawy. OLAF potwierdzil otrzymanie tego pisma w dniu 27 pazdziernika 2009 r. Poinformowal on skarzacego, ze proces badania skargi nadal trwa i ze OLAF wymienia informacje z polskimi wladzami w odniesieniu do tej kwestii. W dniu 23 listopada 2009 r. OLAF powiadomil skarzacego o swojej koncowej decyzji z dnia 13 listopada 2009 r.

10. W swojej opinii OLAF przyznal, ze z powodu administracyjnego niedopatrzenia nie odpowiedzial w terminie na pismo skarzacego z dnia 13 listopada 2008 r., i przeprosil za to opóznienie. OLAF stwierdzil jednak, ze nie dopuscil sie zaniedbania podczas samego rozpatrywania skargi skarzacego. Na poparcie swojego stanowiska OLAF przytoczyl nastepujace argumenty. Po otrzymaniu skargi w dniu 24 listopada 2008 r. OLAF w dniu 8 stycznia 2009 r. zwrócil sie do wlasciwych polskich wladz o udzielenie informacji. Polskie Ministerstwo Finansów udzielilo odpowiedzi w dniu 5 marca 2009 r., informujac, ze polska Agencja prowadzi dochodzenie w tej sprawie. W dniu 11 marca 2009 r. OLAF zwrócil sie o udzielenie dalszych informacji na temat rezultatów tego dochodzenia. Z uwagi na niekompletnosc odpowiedzi udzielonej przez ministerstwo OLAF zadal nowe pytania tej instytucji w dniu 12 czerwca 2009 r. Polskie ministerstwo odpowiedzialo w dniu 25 sierpnia 2009 r., ale nadal nie wyjasnilo, dlaczego polska Agencja odmówila skarzacemu wyplaty doplat. Na tym etapie OLAF wniósl o udzielenie odpowiedzi bezposrednio przez polska Agencje. W dniu 23 pazdziernika 2009 r. polska Agencja przedstawila dodatkowe informacje. W dniu 13 listopada 2009 r. OLAF stwierdzil, ze formalne dochodzenie w sprawie skargi jest nieuzasadnione.

11. OLAF dolaczyl do swojej opinii kopie korespondencji wymienianej z polskimi wladzami oraz ze skarzacym.

12. W swoich uwagach dotyczacych opinii OLAF-u skarzacy nie zgodzil sie z decyzja urzedu w sprawie tego, ze nie bylo podstaw do wszczecia formalnego dochodzenia w sprawie jego skargi. Nadal utrzymywal, ze polska Agencja dopuscila sie uchybien. Twierdzil on, ze (i) po odrzuceniu jego wniosku o przyznanie stosownej dotacji z powodu „braku srodków finansowych” polska Agencja pozytywnie rozpatrzyla 57 490 innych wniosków o przyznanie tych samych srodków; (ii) polska Agencja przyznala dwie dotacje „dla jednego gospodarstwa rolnego” oraz (iii) przyznala równiez dotacje osobom, które w rzeczywistosci nie pracowaly w swoich gospodarstwach rolnych, tzn. ich powierzchnia paszowa nie byla w rzeczywistosci wykorzystywana. Skarzacy dolaczyl do swoich uwag kopie pozytywnego dla siebie orzeczenia polskiego sadu apelacyjnego z dnia 27 listopada 2009 r., w którym nawiazano do stwierdzen skarzacego z punktów od (i) do (iii) powyzej. Dolaczyl on równiez kopie decyzji w jego sprawie, wydanej nastepnie przez polska Agencje.

Ocena Rzecznika

Wymiana korespondencji miedzy OLAF-em i skarzacym

13. Na podstawie dostepnego materialu dowodowego Rzecznik stwierdza, ze w dniu 24 listopada 2010 r. OLAF zarejestrowal pismo skarzacego z dnia 13 listopada 2008 r. pod numerem referencyjnym 1708. OLAF nie przeslal jednak skarzacemu potwierdzenia odbioru jego pisma. Stanowilo to naruszenie art. 14 ust. 1 kodeksu dobrej praktyki administracyjnej. Zgodnie z tym artykulem w terminie dwóch tygodni wydaje sie potwierdzenie odbioru kazdego pisma lub kazdej skargi skierowanych do instytucji, chyba, ze w tym terminie mozliwe jest przekazanie merytorycznie uzasadnionej odpowiedzi. Poniewaz jednak OLAF, mimo iz z opóznieniem i jedynie wskutek interwencji Rzecznika, przeslal skarzacemu potwierdzenie odbioru oraz przeprosil za niedopatrzenie administracyjne, Rzecznik uwaza, ze dalsze zglebianie tej kwestii jest bezcelowe.

14. Jak wspomniano powyzej, w dniu 3 lipca 2009 r. OLAF ostatecznie przeslal skarzacemu potwierdzenie odbioru jego skargi.W swoim pismie, sformulowanym w jezyku polskim, OLAF stwierdzil, ze „rozpoczal analize zawartosci [jego] pisma i jednoczesnie nawiazal kontakt z odpowiednimi wladzami w Polsce w celu stwierdzenia, czy istnieja podstawy do otwarcia oficjalnego dochodzenia w tej sprawie”[2];(wytluszczenie dodane). Rzecznik uwaza, ze skarzacy – czytajac wyzej wytluszczone sformulowanie – mial podstawe, by niepokoic sie, czy OLAF podjal jakiekolwiek dzialanie w sprawie jego skargi przed dniem 3 lipca 2009 r. Obawy skarzacego z pewnoscia zwiekszyly sie trzy miesiace pózniej, gdy otrzymal on kolejne pismo od OLAF-u z dnia 27 lipca 2009 r., sporzadzone równiez w jezyku polskim, w którym OLAF uzyl identycznego sformulowania, informujac, ze „rozpoczal analize zawartosci [jego] pisma”.

15. W tym kontekscie Rzecznik zauwaza, ze angielska wersja jezykowa pisma OLAF-u z dnia 3 lipca 2009 r., która zostala przedlozona Rzecznikowi wraz z opinia OLAF-u, i która najwyrazniej sluzyla jako tekst do przetlumaczenia na jezyk polski, byla sformulowana w inny sposób. W angielskiej wersji jezykowej stwierdzono mianowicie, ze OLAF „analizuje obecnie zawartosc pisma [skarzacego] i wymienia informacje z polskimi wladzami w celu stwierdzenia, czy istnieja podstawy do otwarcia oficjalnego dochodzenia w tej sprawie”; (wytluszczenie dodane).

16. Okazuje sie, ze pismo skierowane do skarzacego w jezyku polskim nie pokrywalo sie dokladnie z jego wersja zródlowa w jezyku angielskim, a takze znieksztalcilo informacje, która OLAF chcial przekazac skarzacemu. Ponadto kolejne pismo w jezyku polskim do skarzacego bylo jedynie kopia pisma z dnia 3 lipca 2009 r. i w zwiazku z tym znieksztalcona informacja zostala w istocie przedstawiona dwukrotnie. Rzecznik przypomina w tej sytuacji, ze dobra administracja wymaga, aby korespondencja kierowana do obywateli, niezaleznie od tego, w którym z oficjalnych jezyków UE zostala sporzadzona, byla starannie przygotowana. OLAF nie zadbal o to w swoich pismach do skarzacego z 3 lipca i 27 pazdziernika 2009 r., totez w odniesieniu do tej kwestii Rzecznik przedstawi uwage krytyczna ponizej.

Podejscie OLAF-u do merytorycznej strony skargi z dnia 13 listopada 2008 r.

17. Rzecznik chcialby najpierw podziekowac OLAF-owi za dolaczenie do swojej opinii kopii pism wymienianych z polskimi wladzami. Rzecznik dokladnie przeanalizowal zawartosc tej korespondencji.

18. Po pierwsze Rzecznik stwierdza, ze w dniu 8 stycznia 2009 r., czyli przed uplywem dwóch miesiecy od otrzymania skargi skarzacego, OLAF przeslal polskim wladzom swoje pierwsze pismo o udzielenie informacji zatytulowane: Wezwanie do udzielenia informacji na temat platnosci bezposrednich w ramach WPR dla rolników w Polsce.

19. Rzecznik uznaje, ze w ocenie kolejnych kroków OLAF-u pomocne bedzie przedstawienie w skrócie korespondencji OLAF-u z polskimi wladzami. Rzecznik rozumie, ze kroki podejmowane przez OLAF byly pewna forma wstepnego dochodzenia prowadzacego do podjecia decyzji o tym, czy istnieja podstawy do otwarcia formalnego dochodzenia.

20. W swoim pismie z dnia 8 stycznia 2009 r., OLAF informowal polskie Ministerstwo Finansów o sprawie skarzacego i zwracal sie do ministerstwa o udzielenie w terminie szesciu tygodni nastepujacych informacji: (i) dotyczacych numeru referencyjnego, pod którym skarzacy zostal zarejestrowany w unijnym Zintegrowanym Systemie Zarzadzania i Kontroli; (ii) szczególowych informacji dotyczacych wniosków skarzacego o platnosci bezposrednie;(iii) szczególowych informacji dotyczacych kontroli przeprowadzonych w celu sprawdzenia, czy skarzacy uprawniony jest do otrzymania pomocy, o która wnioskuje, oraz wyniki tych kontroli; (iv) szczególowych informacji dotyczacych sporu skarzacego z polska Agencja.

21. W dniu 24 lutego 2009 r. polskie ministerstwo szczególowo objasnilo wszystkie doplaty otrzymywane przez skarzacego. Podalo kwoty, które otrzymal w latach 2004–2008 w ramach WPR, to jest „pomoc w formie platnosci bezposrednich, jednolita platnosc obszarowa dla referencyjnej powierzchni gruntów wykorzystywanych rolniczo oraz uzupelniajaca platnosc obszarowa”. Ponadto polskie ministerstwo poinformowalo OLAF, ze w dniu 2 listopada 2005 r. skarzacy zlozyl wniosek o pomoc unijna przeznaczona dla niskotowarowych gospodarstw rolnych, ale polska Agencja odrzucila jego wniosek. W uzasadnieniu podano, ze srodki finansowe na ten rodzaj pomocy zostaly juz wykorzystane. Polskie ministerstwo przyznalo, ze wlasciwe organy sadowe w Polsce uniewaznily powyzsza decyzje, uznajac, ze nie ma odpowiednich podstaw do jej wydania. Polskie sady nakazaly polskiej Agencji ponownie rozpatrzyc sprawe. Nowa decyzja polskiej Agencji miala zostac wydana do dnia 1 marca 2009 r. Wreszcie polskie Ministerstwo wyjasnilo, ze kolejny wniosek skarzacego z dnia 16 listopada 2006 r. o przyznanie tego samego rodzaju dotacji zostal odrzucony ze wzgledów proceduralnych oraz ze skarzacy wnioskowal równiez o „rente strukturalna” w 2008 r., która zostala mu przyznana po tym, jak przekazal swojemu synowi prawo wlasnosci do posiadanego gospodarstwa rolnego.

22. W dniu 11 marca 2003 r. OLAF zwrócil sie do polskiego ministerstwa o udzielenie szczególowych informacji na temat decyzji, która polska Agencja miala wydac do dnia 1 marca 2009 r. W dniu 27 maja 2009 r. polskie ministerstwo poinformowalo OLAF, ze w dniu 4 lutego 2009 r. polska Agencja postanowila, w odpowiedzi na wniosek skarzacego, ze renta strukturalna bedzie wyplacana skarzacemu od dnia 1 stycznia 2009 r. na podstawie notarialnego przekazania gospodarstwa rolnego skarzacego na jego syna. Skarzacy nie kwalifikowal sie juz zatem do otrzymywania platnosci w ramach wsparcia gospodarstw niskotowarowych, poniewaz otrzymywal rente strukturalna. W dniu 12 czerwca 2009 r. OLAF zajal stanowisko w odniesieniu do tej informacji. Zauwazyl on, ze spór dotyczyl wniosku skarzacego o przyznanie wsparcia dla gospodarstw niskotowarowych, który zlozyl on w dniu 2 listopada 2005 r.[3], gdy jeszcze kwalifikowal sie do otrzymania wsparcia finansowego UE. W swietle powyzszego OLAF poprosil o wyjasnienie decyzji polskiej Agencji w sprawie wniosku skarzacego z 2005 r.

23. W swojej odpowiedzi z dnia 25 sierpnia 2009 r. polskie ministerstwo stwierdzilo, ze gdy sad (pierwszej instancji) zwrócil sie do polskiej Agencji o rewizje jej negatywnej decyzji w sprawie wniosku skarzacego z 2005 r., polska Agencja zdecydowala, ze nie moze wyplacic skarzacemu srodków finansowych, poniewaz zostaly one juz rozdzielone. Sad apelacyjny uniewaznil powyzsza decyzje. Nastepnie w dniu 26 marca 2009 r. polska Agencja uznala, ze nie moze wyplacic skarzacemu stosownych srodków, poniewaz w miedzyczasie uzyskal on status beneficjenta renty strukturalnej. Skarzacy odwolal sie od tej ostatniej decyzji do sadu i „postepowanie jest w toku, a przewidywana date jego zakonczenia ustalono na dzien 17 lipca 2009 r.”.

24. Nastepnie OLAF kilkakrotnie kontaktowal sie z polskimi wladzami za posrednictwem poczty elektronicznej, przesylajac równiez e-mail zaadresowany bezposrednio do polskiej Agencji w dniu 16 wrzesnia 2009 r. W e-mailu tym OLAF zwracal sie do polskiej Agencji o udzielenie odpowiedzi na kilka pytan: (i) Dlaczego polska Agencja uznala, ze skarzacy, wnioskujac o dotacje w dniu 2 listopada 2005 r., nie przestrzegal wlasciwego terminu, jezeli z informacji dostarczonych przez polskie ministerstwo wynika, ze obowiazywaly dwa terminy skladania wniosków o te same dotacje: do dnia 22 marca 2005 r. i od 6 do 16 listopada 2005 r.? (ii) Dlaczego wniosku skarzacego z dnia 2 listopada 2005 r. nie uwzgledniono w grupie pozostalych wniosków z listopada 2005 r.? (iii) Jezeli decyzja polskiej Agencji z dnia 26 marca 2009 r., negujaca wyplate dotacji skarzacemu, zostala oparta na tym, ze byl on beneficjentem renty strukturalnej, dlaczego decyzja ta opierala sie na faktach, które wystapily w okresie 2008/2009 (kiedy to skarzacy zlozyl wniosek o rente strukturalna, która mu nastepnie przyznano), a nie zostala podjeta w oparciu o rzeczywista sytuacje, która istniala, gdy skarzacy zlozyl swój wniosek w dniu 2 listopada 2005 r.? (iv) Jaka byla decyzja w sprawie wniesionego pózniej przez skarzacego odwolania w postepowaniu administracyjnym, która miala zostac wydana do dnia 17 lipca 2009 r.? W dniu 2 pazdziernika 2009 r. OLAF ponowil pytanie (iii) z e-maila wyslanego w dniu 16 wrzesnia 2009 r.

25. W swojej odpowiedzi z dnia 23 pazdziernika 2009 r. Departament Ochrony Interesów Finansowych Unii Europejskiej w polskim Ministerstwie Finansów przedstawil, miedzy innymi, nastepujace wyjasnienia w imieniu polskiej Agencji. Polska Agencja wyznaczyla dwa terminy skladania wniosków o przyznanie odnosnych dotacji w ramach dzialania „Wspieranie gospodarstw niskotowarowych w latach 2004–2006”. Pierwszy termin obejmowal okres od 1 lutego 2005 r. do 22 marca 2005 r., a drugi od 6 listopada 2006 r. do 16 listopada 2006 r. Skarzacy zlozyl dwa wnioski. Pierwszy w dniu 2 listopada 2005 r., a drugi w dniu 16 listopada 2006 r. Pierwszy wniosek skarzacego, poza zlozeniem go poza terminem, nie byl zgodny z odpowiednim rozporzadzeniem polskich wladz, zgodnie z którym dotacje wyplacane sa do czasu wyczerpania srodków w budzecie przewidzianym na ten cel oraz wedlug kolejnosci otrzymania wniosków[4]. Pierwszy wniosek zostal zlozony przez skarzacego juz po wykorzystaniu srodków budzetowych, które wykorzystano na platnosci dla wczesniej zlozonych i pozytywnie rozpatrzonych wniosków. Pierwszy wniosek skarzacego zostal wiec odrzucony. W swoim drugim wniosku skarzacy popelnil kilka bledów. Zostal on nastepnie poproszony o ich poprawienie, ale tego nie wykonal. Dlatego jego drugi wniosek zostal równiez odrzucony. Wreszcie polskie ministerstwo wyjasnilo, ze po odwolaniach skarzacego do sadu jego pierwszy wniosek zostal ponownie rozpatrzony w dniu 19 lipca 2009 r. Polska Agencja stwierdzila wówczas, ze skarzacemu nie mozna przyznac zadnej platnosci, poniewaz w miedzyczasie przeniósl on prawo wlasnosci do swojego gospodarstwa rolnego na swojego syna w zamian za rente strukturalna. W koncu ministerstwo poinformowalo, ze w dniu 13 sierpnia 2009 r. skarzacy odwolal sie od powyzszej decyzji do wojewódzkiego sadu administracyjnego.

26. W dniu 13 listopada 2009 r. OLAF postanowil nie wszczynac formalnego dochodzenia i zamknac sprawe skarzacego. W dniu 23 listopada 2009 r. OLAF powiadomil skarzacego o swojej decyzji.

27. Rzecznik przyjrzal sie dzialaniom administracyjnym podejmowanym przez OLAF w zwiazku ze skarga skarzacego (przedstawiono je w ustepach 20–26 powyzej). W opinii Rzecznika byly one odpowiednie do danych okolicznosci. OLAF zwrócil sie do polskich wladz zaraz po otrzymaniu skargi. Kilkakrotnie zwracal sie on do polskich wladz o udzielenie szczególowych informacji. Byl przekonujacy w kontaktach z polskimi wladzami i nalegal na przedstawienie mu wyczerpujacych wyjasnien w celu rozwiania watpliwosci. W tym kontekscie Rzecznik wskazuje równiez, ze skarga skarzacego do OLAF-u z dnia 13 listopada 2008 r. nie odnosi sie do faktów, do których skarzacy nawiazuje potem w swoich uwagach. Zostaly one przedstawione powyzej w ustepie 12, w punktach (ii) i (iii). Zrozumiale jest zatem, ze OLAF nie zwrócil sie do polskich wladz o wyjasnienia zwiazane z tymi (nowymi) domniemanymi faktami.

28. Rzecznik zauwaza ponadto, ze gdy polskie wladze poinformowaly OLAF o tym, ze polski sad wszczal postepowanie w sprawie skarzacego, OLAF postanowil wstrzymac wstepne dochodzenie, które rozpoczal w sprawie skarzacego. W swoim uzasadnieniu z dnia 23 listopada 2009 r. OLAF wyraznie wskazal, ze nie moze dalej badac sprawy skarzacego „z uwagi na zasade pomocniczosci”. Rzecznik uznaje to podejscie za zasadne.

29. Rzecznik uwaza, ze dalsze wyjasnienia przedstawione skarzacemu przez OLAF w pismie z dnia 23 listopada 2009 r. sa równiez odpowiednie w tym kontekscie oraz w swietle informacji posiadanych przez OLAF w tym czasie[5]. W swojej skardze wniesionej do OLAF-u skarzacy utrzymywal, mówiac w skrócie, ze polska Agencja popelnila naduzycie, odmawiajac przyznania mu stosownej dotacji. W swoim pismie informujacym skarzacego o jego decyzji w sprawie skargi OLAF zauwazyl, ze polskie Ministerstwo Finansów poinformowalo OLAF, iz skarzacy zlozyl wniosek o przyznanie stosownej dotacji w dniu 2 listopada 2005 r., a termin skladania wniosków wyznaczono na okres od 1 lutego 2005 r. do 22 marca 2005 r. Ponadto OLAF stwierdzil, ze z informacji otrzymanych z polskiego ministerstwa wynika, iz do czasu zlozenia wniosku przez skarzacego srodki finansowe przeznaczone w budzecie na ten rodzaj dotacji zostaly juz wyczerpane. Nawet jesli w kolejnym akapicie pisma z dnia 23 listopada 2009 r. OLAF zauwazyl, ze polska Agencja „odpowiedziala na odwolanie skarzacego, oswiadczajac, ze dotacja na wsparcie gospodarstw niskotowarowych nie moze zostac mu udzielona, poniewaz otrzymuje on rente strukturalna”, to stwierdzil, ze wniosek skarzacego z dnia 2 listopada 2005 r. zostal odrzucony z innych powodów, mianowicie poniewaz (i) skarzacy nie przestrzegal terminu oraz (ii) srodki finansowe na dotacje dla gospodarstw niskotowarowych zostaly juz wyczerpane.

30. Ponadto Rzecznik podkresla, ze informacje, bedace podstawa do podjecia przez OLAF decyzji w dniu 13 listopada 2009 r., zostaly dostarczone przez wlasciwe polskie wladze. W tym kontekscie zasadne jest sadzic, ze OLAF, zgodnie z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej[6], powinien wierzyc w rzetelnosc informacji dostarczonych przez polskie wladze.

31. W swietle powyzszych ustalen Rzecznik nie stwierdza wystapienia przypadku niewlasciwego administrowania w sposobie, w jaki OLAF rozpatrywal strone merytoryczna skargi skarzacego.

32. Rzecznik stwierdza jednak, ze w swoich uwagach na temat opinii OLAF-u skarzacy odniósl sie do wydarzen, które nastapily po wydaniu przez OLAF decyzji z dnia 13 listopada 2009 r. Skarzacy dolaczyl do swoich uwag (i) kopie orzeczenia polskiego sadu apelacyjnego z dnia 27 listopada 2009 r. w sprawie decyzji polskiej Agencji z dnia 17 lipca 2009 r., o której mowa w ustepie 25 powyzej[7], oraz (ii) kopie decyzji wydanej nastepnie przez polska Agencje w dniu 7 czerwca 2010 r.[8]. W tym kontekscie Rzecznik zauwaza co nastepuje. Mandat Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich ogranicza sie do kontrolowania europejskich instytucji, organów i jednostek administracyjnych, a mandat krajowych Rzeczników Praw Obywatelskich obejmuje monitorowanie dzialania organów administracji krajowej. Rzecznik zaleca zatem skarzacemu, by przedstawil polskiemu Rzecznikowi Praw Obywatelskich swoje spostrzezenia dotyczace wydarzen, które wystapily po wydaniu przez OLAF decyzji z dnia 13 listopada 2009 r.

B. Wnioski

Na podstawie dochodzenia w sprawie skargi Rzecznik postanawia zamknac sprawe z nastepujacym wnioskiem:

Nie doszlo do niewlasciwego administrowania w sposobie, w jaki OLAF rozpatrywal strone merytoryczna skargi skarzacego.

Jesli chodzi o korespondencje OLAF-u ze skarzacym, Rzecznik ocenia ja krytycznie:

Zasady dobrej administracji wymagaja, by korespondencja kierowana do obywateli, niezaleznie od tego, w którym z oficjalnych jezyków UE zostala sporzadzona, byla przygotowana w sposób staranny, przejrzysty i zrozumialy. OLAF nie zadbal o to w swoich pismach do skarzacego z 3 lipca i 27 pazdziernika 2009 r., sformulowanych w jezyku polskim.

Skarzacy i OLAF zostana poinformowani o tej decyzji.

 

P. Nikiforos Diamandouros

Sporzadzono w Strasburgu, dnia 19 listopada 2010 roku


[1] W dniu 21 kwietnia 2009 r. skarzacy wniósl skarge do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich (1107/2009/(MW)MHZ) dotyczaca nieudzielenia przez OLAF odpowiedzi na jego pismo z dnia 13 listopada 2008 r. Rzecznik uruchomil procedure telefoniczna. W konsekwencji w dniu 3 lipca 2009 r. OLAF przeslal potwierdzenie odbioru pisma.

[2] OLAF „rozpoczal analize zawartosci Pana pisma i jednoczesnie nawiazal kontakt z odpowiednimi wladzami w Polsce w celu stwierdzenia, czy istnieja podstawy do otwarcia oficjalnego dochodzenia w tej sprawie”; (wytluszczenie dodane).

[3] W istocie wniosek opatrzony byl data 28 pazdziernika 2005 r., a wplynal do polskiej Agencji w dniu 2 listopada 2005 r.

[4] Rozporzadzenie Rady Ministrów w sprawie szczególowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objetej planem rozwoju obszarów wiejskich; dekret z moca ustawy z dnia 7 grudnia 2004 r.

[5] Zob. sprawa T-228/02 Organizacja Mudzahedinów Narodu Iranskiego przeciwko Radzie Unii Europejskiej [2006]; Zb.Orz. II-4665, pkt 141 i przytoczone tam orzecznictwo dotyczace norm obowiazujacych przy sporzadzaniu uzasadnienia.

[6] Art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi, ze „Panstwa Czlonkowskie ulatwiaja wypelnianie przez Unie jej zadan i powstrzymuja sie od podejmowania wszelkich srodków, które moglyby zagrazac urzeczywistnieniu celów Unii”.

[7] Wydaje sie, ze polski sad uznal, iz sprzeczne z prawem jest uzasadnianie odmowy przyznania dotacji skarzacemu przepisaniem przez niego gospodarstwa rolnego na swojego syna. Sad uznal równiez, ze polska Agencja powinna byla uznac syna skarzacego jako nowego beneficjenta dotacji pierwotnie naleznej skarzacemu wskutek zlozenia przez niego wniosku w dniu 2 listopada 2005 r.

[8] Wydaje sie, ze polska Agencja postanowila zakonczyc postepowanie dotyczace wyplaty dotacji dla skarzacego, poniewaz w opinii Agencji – podsumowujac – polski Naczelny Sad Administracyjny orzekl, ze przeniesienie wlasnosci gospodarstwa rolnego na inna osobe nie uprawnia nowego wlasciciela do dotacji naleznych poprzedniemu wlascicielowi.