Európsky ombudsman

Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής εξετάζει καταγγελίες για κακοδιοίκηση στα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Διαμεσολαβητής είναι απολύτως ανεξάρτητος και αμερόληπτος. Ο σημερινός Διαμεσολαβητής είναι ο καθηγητής Νικηφόρος Διαμαντούρος, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα την 1η Απριλίου 2003. 

Ποιος είναι;

Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής είναι ο καθηγητής Νικηφόρος Διαμαντούρος, πρώην εθνικός Διαμεσολαβητής (Συνήγορος του Πολίτη) της Ελλάδας. Εξελέγη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και κατέχει το αξίωμα αυτό από την 1η Απριλίου 2003. Το Κοινοβούλιο εξέλεξε τον πρώτο Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή το 1995.

Με τι ασχολείται;

Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής διερευνά καταγγελίες για περιπτώσεις κακοδιοίκησης στις δραστηριότητες των θεσμικών οργάνων και οργανισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Τα όργανα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων και το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας αποτελούν παραδείγματα οργανισμών της Ένωσης, τις δραστηριότητες των οποίων μπορεί να διερευνήσει ο Διαμεσολαβητής. Μόνο το Δικαστήριο, το Πρωτοδικείο και το Δικαστήριο Δημόσιας Διοίκησης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, κατά την άσκηση της δικαιοδοτικής τους λειτουργίας, δεν εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιοτήτων του.

Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής συνήθως διεξάγει έρευνες με βάση καταγγελίες που του υποβάλλονται, αλλά προβαίνει και σε αυτεπάγγελτες έρευνες.

Με τι δεν ασχολείται;

Ο Διαμεσολαβητής δεν μπορεί να διερευνήσει:

• Καταγγελίες εναντίον των εθνικών, περιφερειακών ή τοπικών αρχών στα Κράτη-Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακόμη και αν οι καταγγελίες αυτές άπτονται θεμάτων της ΕΕ. Παραδείγματα τέτοιων αρχών είναι οι υπηρεσίες υπουργείων, οι δημόσιες επιχειρήσεις και οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης.
• Τις δραστηριότητες των εθνικών δικαστηρίων και διαμεσολαβητών. Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής δεν αποτελεί όργανο προσφυγής εναντίον των αποφάσεων των αρχών αυτών.
• Καταγγελίες εναντίον επιχειρήσεων ή ιδιωτών.

Ποιες καταγγελίες μπορεί να διερευνήσει;

Ο Διαμεσολαβητής διερευνά υποθέσεις που αφορούν κακοδιοίκηση (ανεπαρκή ή πλημμελή διοίκηση). Συντρέχει περίπτωση κακοδιοίκησης όταν ένα θεσμικό όργανο παραλείπει να ενεργήσει σύμφωνα με το νόμο, παραλείπει να σεβαστεί τις αρχές της χρηστής διοίκησης ή παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ενδεικτικά παραδείγματα κακοδιοίκησης είναι:

• διοικητικές παρατυπίες
• άδικη μεταχείριση
• αθέμιτες διακρίσεις
• κατάχρηση εξουσίας
• παράλειψη οφειλόμενης απάντησης
• άρνηση παροχής πληροφοριών
• αδικαιολόγητη καθυστέρηση

Ποια έκβαση μπορείτε να αναμένετε;

Το ότι ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής ενημερώνει το αρμόδιο θεσμικό όργανο σχετικά με το περιεχόμενο ορισμένης καταγγελίας παρέχει τη δυνατότητα στο εν λόγω όργανο να επιλύσει το πρόβλημα. Αν μια υπόθεση δεν επιλυθεί ικανοποιητικά κατά τη διάρκεια της διερεύνησής της, ο Διαμεσολαβητής προσπαθεί, ει δυνατόν, να επιτύχει φιλικό διακανονισμό που να διορθώνει την περίπτωση κακοδιοίκησης και να ικανοποιεί τον καταγγέλλοντα. Αν αποτύχει μια τέτοια προσπάθεια, ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής μπορεί να διατυπώσει συστάσεις για την επίλυση της υπόθεσης. Αν το θεσμικό όργανο δεν αποδεχθεί τις συστάσεις του, ο Διαμεσολαβητής μπορεί να απευθύνει ειδική έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ποιος μπορεί να υποβάλει καταγγελία και πώς;

Εάν είστε πολίτης Κράτους-Μέλους της Ένωσης ή διαμένετε σ’ ένα Κράτος-Μέλος, μπορείτε να υποβάλετε καταγγελία στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή. Εταιρείες, ενώσεις προσώπων, ή άλλα νομικά πρόσωπα που έχουν την καταστατική τους έδρα στην Ένωση, μπορούν επίσης να υποβάλουν καταγγελία στο Διαμεσολαβητή.

Καταγγελίες μπορούν να υποβληθούν μέσω απλού ή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή φαξ. Σχετικό έντυπο οδηγιών και καταγγελίας διατίθεται από την υπηρεσία του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, όπως και στην ηλεκτρονική του σελίδα στο Διαδίκτυο.

Τι γίνεται αν δεν μπορεί να επιληφθεί μιας καταγγελίας;

Αν ο Διαμεσολαβητής δεν δύναται να διερευνήσει μια καταγγελία – για παράδειγμα, επειδή αφορά το εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο διοίκησης στα Κράτη-Μέλη – θα καταβάλει ωστόσο κάθε δυνατή προσπάθεια με σκοπό να σας βοηθήσει στην επίλυση του προβλήματός σας. Κάτι τέτοιο πολύ συχνά συνεπάγεται τη διαβίβαση της υπόθεσης σ’ ένα μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Διαμεσολαβητών ή στην παροχή της συμβουλής σε εσάς να αποταθείτε σ’ ένα μέλος του Δικτύου. Το Δίκτυο, που εγκαθιδρύθηκε το 1996, συγκροτείται από όλους τους εθνικούς και περιφερειακούς διαμεσολαβητές των Κρατών-Μελών της ΕΕ, των υποψήφιων χωρών για προσχώρηση στην ΕΕ, της Νορβηγίας και της Ισλανδίας, καθώς και από τις επιτροπές αναφορών που υπάρχουν στην ΕΕ.

Μεταξύ των καταγγελλόντων τους οποίους ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής έχει βοηθήσει κατ’ αυτόν τον τρόπο συμπεριλαμβάνονται:

• Ένας πολίτης ο οποίος υπέβαλε καταγγελία σχετικά με τον γαλλικό οργανισμό που διαχειρίζεται τις πληρωμές επιδομάτων ανεργίας. Με τη συναίνεση του καταγγέλλοντος, ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής διαβίβασε την καταγγελία στο Γάλλο Διαμεσολαβητή, ο οποίος και έδωσε λύση στο πρόβλημα.
• Ένας Πολωνός πολίτης, με αναπηρία εξαιτίας αυτοκινητικού ατυχήματος, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι ο εθνικός οργανισμός κοινωνικής ασφάλισης είχε άδικα αποφασίσει να αναστείλει την πληρωμή των επιδομάτων του. Με τη συναίνεση του καταγγέλλοντος, η υπόθεση διαβιβάστηκε στον Πολωνό Διαμεσολαβητή προκειμένου να διερευνηθεί.
• Ισπανοί πολίτες οι οποίοι απεύθυναν έκκληση για ανάληψη δράσης τόσο στην ΕΕ όσο και στο εθνικό επίπεδο προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της παράνομης μετανάστευσης από τη Βόρεια Αφρική. Καθώς το ζήτημα δεν ενέπιπτε στην αρμοδιότητα του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, αυτός συμβούλευσε τους καταγγέλλοντες να αποταθούν στον Ισπανό Διαμεσολαβητή όσον αφορά τις εθνικές αρχές και να υποβάλουν αναφορά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο έχει τόσο διερευνητικές όσο και νομοθετικές εξουσίες που θα μπορούσαν να ασκηθούν σε σχέση με το ζήτημα αυτό στο επίπεδο της ΕΕ.

Μπορείτε να μας δώσετε κάποια παραδείγματα καταγγελιών που επέλυσε ο Διαμεσολαβητής;

• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευθέτησε μια υπόθεση καθυστέρησης πληρωμών σ’ ένα Γερμανό δημοσιογράφο ειδικευμένο σε επιστημονικά θέματα, εξήγησε τους λόγους για την καθυστέρηση και συμφώνησε να πληρώσει τόκο. Επιβεβαίωσε ότι είχε, εν τω μεταξύ, λάβει μέτρα προκειμένου να επιταχύνει τις πληρωμές των εμπειρογνωμόνων. Ο καταγγέλλων σημείωσε ότι, κατόπιν αυτού, πληρώθηκε εντός μόλις 30 ημερών για υπηρεσίες που είχε παράσχει στο πλαίσιο της πιο πρόσφατης σύμβασής του.
• Η Υπηρεσία Επιλογής Προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (EPSO) συμφώνησε να αποσαφηνίσει πληροφοριακά στοιχεία που παρέχει στις προκηρύξεις των διαγωνισμών πρόσληψης προσωπικού, όσον αφορά τις δοκιμασίες προεπιλογής και τους όρους συμμετοχής. Αυτή ήταν η έκβαση καταγγελίας που υποβλήθηκε από Ούγγρο πολίτη ο οποίος είχε υποβάλει αίτηση για συμμετοχή σ’ ένα διαγωνισμό για αναπληρωτές μεταφραστές. Ο Διαμεσολαβητής σημείωσε ότι η παροχή πρόσθετων διευκρινίσεων θα συνέβαλε στην αποφυγή παρανοήσεων και θα βελτίωνε τις σχέσεις με τους υποψηφίους.
• Ο Διαμεσολαβητής άσκησε κριτική στο Συμβούλιο για την παράλειψή του να χειριστεί με τη δέουσα επιμέλεια αίτηση πρόσβασης σε έγγραφα. Αυτή ήταν η έκβαση έρευνας η οποία αποκάλυψε ότι, αντίθετα με την αρχική απόκριση του Συμβουλίου προς τον καταγγέλλοντα σχετικά με τον αριθμό των σχετικών εγγράφων, στην πραγματικότητα υπήρχαν πολλά επιπλέον έγγραφα. Ως αποτέλεσμα της έρευνας του Διαμεσολαβητή, ο καταγγέλλων απέκτησε πρόσβαση στα επιπλέον έγγραφα.

Πώς μπορώ να επικοινωνήσω με τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή;

Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής
1 Avenue du Président Robert Schuman
CS 30403
FR - 67001 Strasbourg Cedex
Τηλ. +33 (0)3 88 17 23 13
Φαξ +33 (0)3 88 17 90 62

Περιεκτική και τακτική πληροφόρηση για το έργο του Διαμεσολαβητή είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα: http://www.ombudsman.europa.eu

Ποιος άλλος θα μπορούσε να με βοηθήσει;

Εάν έχετε κάποιο πρόβλημα με μια εθνική, περιφερειακή ή τοπική διοικητική υπηρεσία, θα μπορούσατε να επικοινωνήσετε με τον αρμόδιο εθνικό ή περιφερειακό διαμεσολαβητή ή την αρμόδια επιτροπή αναφορών. Τα στοιχεία επικοινωνίας τους είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή και επίσης παρέχονται τηλεφωνικώς από τα γραφεία του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή.

Προκειμένου να λάβετε απαντήσεις στις απορίες σας σχετικά με την ΕΕ, μπορείτε να τηλεφωνήσετε δωρεάν στην υπηρεσία EUROPE DIRECT στον ακόλουθο αριθμό:
Τηλ. 00 800 6 7 8 9 10 11

ή να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα της EUROPE DIRECT η οποία είναι προσβάσιμη μέσω του δικτυακού κόμβου Europa: http://europa.eu/