De Europese Ombudsman onderzoekt klachten over wanbeheer in de instellingen en organen van de Europese Unie. De Ombudsman is volledig onafhankelijk en onpartijdig. De huidige Ombudsman is, sinds 1 april 2003, de heer P. Nikiforos Diamandouros. 

Wie is hij ?

De Europese Ombudsman is P. Nikiforos Diamandouros, voormalig nationaal ombudsman van Griekenland. Hij werd verkozen door het Europees Parlement en bekleedt de post sinds 1 april 2003. Het Parlement verkoos de eerste Europese Ombudsman in 1995. 

Wat doet hij ?

De Europese Ombudsman onderzoekt klachten over wanbeheer in de instellingen en organen van de Europese Unie (EU). De instellingen omvatten, bijvoorbeeld, de Europese Commissie, de Raad van de Europese Unie en het Europees Parlement. Voorbeelden van organen van de Unie die de Ombudsman kan onderzoeken zijn: het Europees Geneesmiddelen Agentschap en de Europese Stichting tot verbetering van de levens – en arbeidsomstandigheden. Enkel het Hof van Justitie, het Gerecht van Eerste Aanleg en het Gerecht voor Ambtenarenzaken in hun gerechtelijke taak vallen buiten zijn bevoegdheid.

De Ombudsman verricht meestal onderzoeken op grond van klachten, maar hij kan tevens een onderzoek beginnen op eigen initiatief.

Wat doet hij niet ?

De Europese Ombudsman kan geen onderzoek instellen naar:

• klachten tegen nationale, regionale of lokale overheden in de Lidstaten, zelfs indien de klachten een EU aangelegenheid betreffen. Voorbeelden van dergelijke overheden zijn ministeries, overheidsagentschappen en gemeenten.
• de activiteiten van nationale hoven en rechtbanken of Ombudsmannen. De Europese Ombudsman is immers geen beroepsorgaan voor besluiten genomen door deze instanties.
• klachten tegen bedrijven of privé-personen.

Welke klachten kan hij behandelen ?

De Europese Ombudsman onderzoekt gevallen van wanbeheer (gebrekkig of ontoereikend bestuur). Wanbeheer doet zich voor ingeval een instelling niet optreedt in conformiteit met het recht, de beginselen van behoorlijk bestuur niet respecteert of de Mensenrechten schendt. Voorbeelden zijn:

• bestuurlijke onregelmatigheid
• onbillijkheid
• discriminatie
• machtsmisbruik
• gebrek aan antwoord
• weigering om informatie te verstrekken
• onnodige vertraging

Welk resultaat kan men verwachten ?

Het kan gebeuren, enkel doordat de Ombudsman de betrokken instelling van een klacht informeert, dat deze het probleem onmiddellijk oplost. Indien de zaak niet bevredigend wordt opgelost in de loop van het onderzoek, zal de Ombudsman trachten, in de mate van het mogelijke, een minnelijke schikking te bekomen die het geval van wanbeheer rechttrekt en de klager voldoening geeft. Indien de poging tot verzoening mislukt, kan de Ombudsman ontwerpaanbevelingen doen om de zaak op te lossen. Indien de instelling zijn ontwerpaanbevelingen niet aanvaardt, kan hij een speciaal verslag aan het Europees Parlement doen toekomen.

Wie kan een klacht indienen en hoe ?

Als u een burger bent van de Unie of u verblijft in een Lidstaat, kan u een klacht indienen bij de Europese Ombudsman. Bedrijven, verenigingen en ander organen met een statutaire zetel in een EU-Lidstaat kunnen ook een klacht indienen bij de Ombudsman.

Klachten kunnen ingediend worden per post, fax of via e-mail. Een klachtengids en een klachtenformulier zijn verkrijgbaar op het bureau van de Ombudsman en kan van de website van de Ombudsman worden gedownload.

Wat indien hij uw klacht niet kan behandelen ?

Indien de Ombudsman niet bevoegd is om uw klacht te behandelen – bijvoorbeeld, omdat de klacht een nationale, regionale of lokale administratie in een Lidstaat betreft – zal hij toch trachten u te helpen om het probleem op te lossen. Dit houdt vaak in dat de zaak wordt getransfereerd naar een lid van het Europese Netwerk van Ombudsmannen of dat u wordt geadviseerd om contact op te nemen met een lid van het Netwerk. Dit Netwerk werd opgericht in 1996 en omvat alle nationale en regionale ombudsmannen in de EU Lidstaten, de kandidaat-lidstaten voor de EU, Noorwegen en IJsland alsook de commissies verzoekschriften in de EU.

Klagers die de Europese Ombudsman op deze wijze heeft geholpen zijn:

• Een burger die klaagde over de Franse organisatie bevoegd voor de betaling van werkloosheidspremies. Met de instemming van de klager, transfereerde de Europese Ombudsman de klacht naar de Franse Ombudsman die een oplossing vond voor het probleem.
• Een Poolse burger die invalide werd als gevolg van een auto-ongeval beweerde dat de nationale sociale zekerheidsinstelling onterecht de uitbetaling van zijn uitkering had geschorst. Met de toestemming van de klager werd de zaak getransfereerd naar de Poolse Ombudsman ter verdere behandeling.
• Een Spaanse burger riep de EU en de nationale regeringen op tot actie om het probleem van illegale immigranten uit Noord-Afrika aan te pakken. Aangezien deze zaak buiten de bevoegdheid van de Europese Ombudsman viel, heeft hij echter de klagers geadviseerd om zich te richten tot de Spaanse Ombudsman wat betreft de nationale autoriteiten en om een verzoekschrift in te dienen bij het Europees Parlement. Deze laatste heeft zowel een onderzoeks- als een legislatieve bevoegdheid en kan bijgevolg op EU-niveau ingeschakeld worden met betrekking tot dit probleem.

Enkele voorbeelden van klachten ?

• De Europese Commissie heeft een zaak van laattijdige betaling aan een Duitse wetenschappelijke journalist opgelost, gaf een verklaring voor de vertraging en aanvaardde om interest te betalen. De Europese Commissie bevestigde tevens dat het ondertussen reeds maatregelen genomen had om betalingen aan experts te versnellen. De klager benadrukte nadien dat hij betaald werd binnen de 30 dagen voor zijn diensten geleverd onder zijn meest recente contract.
• Het Europees Bureau voor Personeelsselectie (EPSO) kwam overeen om de informatie die het verschaft in zijn aankondiging van aanwervingsexamens, in het bijzonder met betrekking tot de pre-selectietest en de toelatingsvoorwaarden, te verduidelijken. Dit was het gevolg van een klacht van een Hongaarse burger die zich kandidaat had gesteld om deel te nemen aan een selectie voor assistent-vertaler. De Europese Ombudsman gaf aan dat additionele uitleg zou helpen om misverstanden te vermijden en om de verstandhouding met de kandidaten te verbeteren.
• De Ombudsman heeft de Raad bekritiseerd omdat het niet adequaat en zorgvuldig omging met een verzoek tot openbare toegang tot documenten. Dit was het gevolg van een onderzoek waaruit bleek dat, in tegenstelling tot het initiële antwoord van de Raad aan de klager met betrekking tot het aantal relevante documenten, er in feite nog veel additionele documenten bestonden. Als gevolg van het onderzoek van de Ombudsman heeft de klager toegang gekregen tot de additionele documenten.

Hoe kan ik de Ombudsman contacteren ?

De Europese Ombudsman
1 Avenue du Président Robert Schuman
CS 30403
FR - 67001 Strasbourg Cedex
Tel. +33 (0)3 88 17 23 13
Fax +33 (0)3 88 17 90 62

Volledig en up-to-date informatie over het werk van de Ombudsman is beschikbaar op: http://www.ombudsman.europa.eu

Wie anders kan mij helpen ?

Indien u een probleem heeft met een nationale, regionale of lokale administratie, kan u contact opnemen met de bevoegde nationale of regionale ombudsman of commissie verzoekschriften. Hun contactgegevens zijn beschikbaar op de website van de Europese Ombudsman, maar u kan deze informatie ook verkrijgen door te telefoneren naar het bureau van de Europese Ombudsman.

Voor een antwoord op uw EU vragen, kan u ook gratis bellen naar EUROPE DIRECT:
Tel: 00 800 6 7 8 9 10 11

of de website van EUROPE DIRECT bezoeken: http://europa.eu/