Páipéar Oibre Foirne

Tuarascáil ar an gcomhairliúchán le Líonra Eorpach na nOmbudsman maidir le hidirghníomhaíocht na n-oifigeach poiblí le hionadaithe sainleasa

1. Cúlra

An 11 Nollaig 2015, sheol an tOmbudsman Eorpach comhairliúchán le Líonra Eorpach na nOmbudsman maidir le hidirghníomhaíocht oifigeach poiblí le hionadaithe sainleasa.[1] Bhí dhá chuspóir leis an gcomhairliúchán: (i) trédhearcacht na brústocaireachta a chur chun cinn ar gach leibhéal – ar leibhéal an Aontais, ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal réigiúnach agus (ii) an gá atá le treoir phraiticiúil d’oifigigh phoiblí sa réimse sin a chinneadh.

Chomh maith leis an Líonra a íogrú i leith thábhacht na saincheiste, ba é tuairim an Ombudsman go bhféadfadh an comhairliúchán cabhrú le caighdeáin a ardú ar fud an AE trí shamplaí dea-chleachtais de rialáil éifeachtach ar bhrústocaireacht a roinnt. Fiafraíodh de chomhaltaí an Líonra conas a rialaítear idirghníomhaíocht idir oifigigh phoiblí agus ionadaithe sainleasa ina dtíortha féin agus cé acu atá nó nach bhfuil rialacha nó treoir phraiticiúil ann d’oifigigh phoiblí maidir le cumarsáid le grúpaí sainleasa.

Déantar achoimre sa tuarascáil seo ar na príomhphointí a tugadh sna freagraí d’fhonn an tsaincheist sin a phlé ag cruinniú den Líonra sa Bhruiséil i mí an Mheithimh 2016. Leagtar béim sa tuarascáil freisin ar réimsí téamacha spéise ar leibhéal an Aontais i gcomhthéacs chomhairliúchán poiblí leanúnach an Choimisiúin Eorpaigh maidir le Clár Trédhearcachta an Aontais Eorpaigh.[2]

2. Forléargas ar na freagraí

Fuair an tOmbudsman 15 fhreagra ar an gcomhairliúchán faoin spriocdháta 31 Márta 2016 (féach an iarscríbhinn do liosta na ndaoine a thug freagra). Cé nach bhfuil na freagraí ionadaíoch ar an Aontas ar fad dá bhrí sin, cuireann na torthaí i dtábhacht go ginearálta bonn an chomhairliúcháin go bhféadfaí feabhas a chur ar an bhfeasacht ar an gcaoi a n-oibríonn an bhrústocaireacht agus ar a thrédhearcaí atá sí ar fud an Aontais.

I bhformhór na dtíortha, níl forálacha sonracha ann lena rialaítear brústocaireacht, mar aon le treoir d’oifigigh phoiblí. Luaigh go leor freagróirí go ndéantar difear indíreach don idirghníomhaíocht idir oifigigh phoiblí agus ionadaithe sainleasa sa reachtaíocht maidir le frithéilliú, eitic nó saoirse faisnéise, chomh maith le cóid iompair do sheirbhísigh phoiblí. Thug roinnt freagróirí dá n-aire go gcuirtear béim ar a áirithiú go bhfuil an oiread páirtithe leasmhara agus is féidir rannpháirteach i ndréachtú reachtaíochta agus go gcloistear iad chun ionadaíocht chothrom leordhóthanach ar leasanna a áirithiú. Mheas daoine eile nach leor an rialáil brústocaireachta ina dtíortha faoi láthair.

Tá córais cosúil le Clár Trédhearcachta an Aontais i bhfeidhm faoi láthair ar an leibhéal náisiúnta in dhá cheann de na tíortha a d’fhreagair (Éire agus an Ostair). Luaigh freagróirí eile tionscnaimh nár éirigh leo sa chomhthéacs sin nó pleananna atá ar feitheamh chun breithniú a dhéanamh ar chláir chomhchosúla a bhunú.

3. Forbhreathnú ar chreataí trédhearcachta brústocaireachta in 13 Bhallstát de chuid an Aontais (móide an Íoslainn/an Iorua)

Thuairiscigh Bord Ombudsman na hOstaire go bhfuil clár brústocaireachta agus abhcóideachta i bhfeidhm ó 2013. I bprionsabal, ní fhéadfar gníomhaíochtaí brústocaireachta a dhéanamh ach amháin tar éis clárú rathúil sa chlár. Bhí tionchar measartha íseal ag an gclár go dtí seo, go príomha toisc nach bhfuil fíoroibleagáidí ar chláraithe, sásraí forfheidhmithe éifeachtacha, rochtain phoiblí ar shonraí mionsonraithe sa chlár, chomh maith le rialacha d’oifigigh phoiblí sa chlár.

Mhínigh Ombudsman Cónaidhme na Beilge nach n-oibríonn an tír clár trédhearcachta, ná nach sainmhíníonn rialacháin chónaidhme gníomhaíochtaí brústocaireachta. Tá obair ullmhúcháin fós ar siúl maidir le rialáil brústocaireachta a d’fhéadfadh a bheith ann a mhéid a bhaineann leis an riarachán feidearálach. Faoi láthair, tá treoirlínte i rialacháin fhoireann na státseirbhíse agus i lámhleabhar neamhcheangailteach do státseirbhísigh fheidearálacha maidir le coinbhleachtaí leasa sa tseirbhís phoiblí a bhainistiú.

Chuir Ombudsman Phobal na Cróite fáilte roimh thionscnamh an Ombudsman Eorpaigh chun trédhearcacht brústocaireachta a chur chun cinn agus chuir sé imní chomhroinnte in iúl maidir leis an tsaincheist, toisc nach bhfuil aon chreat dlíthiúil i bhfeidhm faoi láthair lena rialaítear brústocaireacht sa Chróit. Maidir le maoirseacht a dhéanamh ar oifigigh phoiblí, tá Coimisiún um Choinbhleacht Leasa ceaptha ag Parlaimint na Cróite chun cinntí a eisiúint maidir le sáruithe ar rialacha coinbhleachta leasa.

Thug Cosantóir Poiblí Chearta Phoblacht na Seice dá aire nach bhfuil aon chlár ná rialacha sonracha ann d’ionadaithe leasa sa tír. Tuigtear go ginearálta gur bealach iad gníomhaíochtaí brústocaireachta chun leasanna áirithe a chur chun cinn agus ní gá go mbeadh dea-cháil ar bhrústocairí i measc an phobail.

Thuairiscigh Ombudsman Parlaiminteach na Danmhairge nach ndéantar teagmhálacha oifigeach poiblí le hionadaithe sainleasa a rialáil go díreach sa Danmhairg. Baineann rialacháin maidir le coinbhleachtaí leasa, rochtain ar fhaisnéis agus dualgas rúndachta go hindíreach le cuid de na ceisteanna a ardaíodh i gcomhairliúchán an Ombudsman Eorpaigh. Tá rialacha ann freisin i réimse thrédhearcacht speansais agus ghníomhaíochtaí na n-airí chomh maith le gníomhaíochtaí agus leasanna airgeadais Fheisirí na Parlaiminte.

Thug Seansailéir Dlí agus Cirt na hEastóine dá aire nach ndéantar gníomhaíochtaí brústocaireachta a shainiú ná a rialáil in aon rialachán sonrach san Eastóin. Pléitear an tsaincheist go hindíreach i rialacháin frithéillithe, coiriúla agus státseirbhíse, i measc nithe eile. Is é is aidhm do na gníomhartha sin éilliú a chosc agus a áirithiú go gcomhlíonfaidh oifigigh a bhfeidhmeanna go neamhchlaonta agus ar mhaithe le leas an phobail.

Mhínigh Ombudsman Parlaiminteach na Fionlainne nach sainmhínítear coincheap na brústocaireachta sa reachtaíocht ná i gcóid na hearnála poiblí san Fhionlainn agus nach n-oibríonn an tír clár do bhrústocairí. Cuirtear béim ar éisteacht le grúpaí leasmhara agus ar dhoiciméid a fhoilsiú go forleathan i dtaca le dréachtú reachtach, chomh maith le rialacha trédhearcachta i réimse mhaoiniú na bhfeachtas toghcháin. Tá tionscnamh Comhpháirtíochta Rialtais Oscailte ar siúl chun an luach a bhaineann le clár brústocairí a bhunú a fháil amach.

Chuir Oifig Choimisinéir na hUngáire um Chearta Bunúsacha in iúl gur oibrigh an tír gníomh brústocaireachta ó 2006 go 2010, ach nár cuireadh na forálacha chun feidhme go héifeachtach sa chleachtas agus gur tuairiscíodh líon neamhshuntasach gníomhaíochtaí brústocaireachta. Mar thoradh air sin, aisghaireadh an gníomh agus dírítear anois ar an raon páirtithe leasmhara is leithne is féidir a rannpháirtiú i gcomhairliúcháin seachas rialacha dochta a chur i bhfeidhm maidir le hionadaithe sainleasa.

Mhínigh Ombudsman Náisiúnta na hÉireann go gceanglaítear in Éirinn le hAcht nua um Brústocaireacht a Rialáil 2015 nach mór d'aon duine a thagann faoi raon feidhme an Achta, atá i mbun cumarsáide le hOifigeach Poiblí Ainmnithe faoi ábhar ábhartha, clárú agus tuairisceáin a chur isteach chuig clár brústocaireachta trí huaire sa bhliain. Tá clárú éigeantach agus ní mór d'aon bhrústocaire a dhéanann teagmháil le hoifigeach Éireannach an idirghníomhaíocht ar an gclár a thuairisciú. Dá bhrí sin, is faoin mbrústocaire atá sé agus ní faoin oifigeach an nochtadh a dhéanamh. Níl aon oibleagáidí sonracha ar oifigigh phoiblí faoin Acht ach tá treoirlínte ginearálta ann maidir le hidirghníomhú le brústocairí.

Thug Comhlacht Náisiúnta Comhordúcháin na nOmbudsman Réigiúnach san Iodáil dá aire gur theip go dtí seo san Iodáil ar iarrachtaí chun brústocaireacht a rialáil ar an leibhéal náisiúnta. Seachas trédhearcacht brústocairí a dhéanann teagmháil leis an riarachán nó le polaiteoirí a rialáil, cuireadh go leor béime ar fhorálacha i gcoinne an éillithe a neartú agus ar chothromaíocht leasanna sa tseirbhís phoiblí a chinntiú. Ag an am céanna, reáchtálann dhá réigiún san Iodáil cláir trédhearcachta réigiúnacha, ar cosúil gur cláir dheonacha iad.

Chuir Ombudsman na Laitvia in iúl go dtacaíonn sé le tionscnamh an Ombudsman Eorpaigh trédhearcacht brústocaireachta a chur chun cinn, agus na heasnaimh i rialáil reatha na tíre ar an réimse seo á gcur san áireamh. Cé nach ndéantar brústocaireacht a rialáil sa tír le gníomh sonrach, cuirtear béim ar ról a thabhairt don phobal sa phróiseas cinnteoireachta agus ar thrédhearcacht a chinntiú maidir le cé a ndeachthas i gcomhairle leo le linn na nósanna imeachta sin. Tá cóid eitice ann d’oifigigh phoiblí ach mhol Ombudsman na Laitvia nach gcuirtear chun feidhme iad go praiticiúil den chuid is mó.

Thug Ombudsman Náisiúnta na hÍsiltíre dá aire feasacht mhéadaitheach sa tír maidir le trédhearcacht brústocaireachta, cé nach bhfuil aon sásraí sonracha i bhfeidhm chun tionchar míchuí ar phróisis chinnteoireachta a chosc. Ghlac Parlaimint na hÍsiltíre tairiscint le déanaí chun a cheangal go n-áireofaí i dtograí reachtacha roinn fhairsing maidir le ‘tuairimí na bpáirtithe leasmhara’ chun léargas a thabhairt ar an gcaoi ar ghlac páirtithe leasmhara páirt sa phróiseas. Ní mór d’ionadaithe sainleasa clárú le clár poiblí freisin chun rochtain bhuan a fháil ar áitribh na Parlaiminte.

Thug Abhcóide Phobal na Rómáine dá aire nach ann do reachtaíocht a bhaineann go sonrach le brústocaireacht sa tír, ach rialaítear ceisteanna gaolmhara i ngníomhartha a dhíríonn ar thrédhearcacht a áirithiú sa chinnteoireacht agus ar ligean do na páirtithe leasmhara uile páirt a ghlacadh i ndréachtú reachtaíochta. Diúltaíodh do roinnt tograí chun brústocaireacht a rialáil le blianta beaga anuas, ach reáchtálann comhlachas príobháideach brústocairí clár deonach sa tír. Is éard atá sa chóras féinrialála cód eitice do bhrústocairí, clár trédhearcachta agus coiste maoirseachta.

Thug Ombudsman na hÍoslainne dá aire nach ndéantar teagmhálacha oifigeach poiblí le hionadaithe sainleasa a rialáil go sonrach sa tír. Tá nós imeachta riaracháin agus gníomhartha um shaoráil faisnéise, chomh maith le cóid iompair d’oifigigh phoiblí, ábhartha sa chomhthéacs sin, áfach.

Thug Ombudsman na hIorua dá aire nach bhfuil aon chlár brústocaireachta i bhfeidhm sa tír, cé gur mhol Feisirí Parlaiminte go rialta clár den sórt sin a bhunú. Ina ionad sin, óstálann Coistí Parlaiminteacha éisteachtaí oscailte go rialta ar féidir leis na páirtithe leasmhara uile freastal orthu, bíonn formhór na gcruinnithe oscailte don phobal agus bíonn rochtain ag an bpobal ar dhoiciméid a fhaigheann an Pharlaimint.

4. Réimsí téamacha spéise ar leibhéal an Aontais

Mar chúlra, bunaíodh Clár Trédhearcachta Comhpháirteach Pharlaimint na hEorpa-an Choimisiúin Eorpaigh in 2011 chun príomhcheisteanna a fhreagairt amhail cé na leasanna atá á saothrú ar leibhéal an AE, cé atá á saothrú agus cad iad na buiséid.[3] Tá an Clár, atá deonach faoi láthair, bunaithe ar shuíomh gréasáin poiblí ina gcláraíonn eagraíochtaí agus daoine aonair a dhéanann ionadaíocht ar leasanna ar leith agus ina gcuireann siad faisnéis ar fáil faoi na leasanna sin. Áirítear ann Cód Iompair lena rialaítear caidreamh na n-ionadaithe leasa cláraithe le hinstitiúidí an Aontais, agus tá oibleagáidí ann freisin d’oifigigh shinsearacha an Aontais.

Agus níos mó ná 9 000 eintiteas cláraithe ann (Aibreán 2016), tá sé sábháilte a rá go bhfuil Clár Trédhearcachta an Aontais ag obair (go háirithe agus é á chur san áireamh go ndearnadh iarracht ar chláir den sórt sin ar an leibhéal náisiúnta le leibhéil éagsúla ratha) agus go bhfuil an tAontas ar thús cadhnaíochta maidir le trédhearcacht brústocaireachta san Eoraip a rialáil. Chuir an tOmbudsman Eorpach fáilte roimh roinnt tionscnamh ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gCoimisiún chun an Clár a fheabhsú, ach d’iarr sí freisin go ndéanfaí tuilleadh feabhsuithe ar an gcóras, lena n-áirítear clár éigeantach a thabhairt isteach a bheadh bunaithe ar reachtaíocht agus ar rannpháirtíocht Chomhairle an Aontais Eorpaigh.

I mí an Mhárta 2016, sheol an Coimisiún comhairliúchán poiblí maidir le feidhmíocht an Chláir reatha agus maidir leis an éabhlóid a thiocfaidh air amach anseo i dtreo scéim éigeantach lena gcumhdófar Parlaimint na hEorpa, Comhairle an Aontais Eorpaigh agus an Coimisiún Eorpach.

Is fiú a thabhairt faoi deara gur sheol Comhairle na hEorpa comhairliúchán poiblí freisin i ndáil lena dréachtmholadh ó Choiste na nAirí chuig na Ballstáit maidir le rialáil dhlíthiúil gníomhaíochtaí brústocaireachta i gcomhthéacs na cinnteoireachta poiblí.[4]

a) Rialáil fhóinteach ar ghníomhaíocht brústocaireachta a áirithiú

Dhírigh roinnt de na moltaí a rinne an tOmbudsman Eorpach roimhe seo maidir le feabhas a chur ar Chlár Trédhearcachta an AE ar a chinntiú go bhfuil an córas láidir go leor chun léargas cruinn a thabhairt don phobal ar bhrústocaireacht san AE inniu. Sna freagraí ar an gcomhairliúchán le Líonra Eorpach na nOmbudsman, leagtar béim freisin ar a thábhachtaí atá sé a áirithiú go mbeidh fíoroibleagáidí i gceist le rialacha brústocaireachta agus go gcuirfear an córas chun feidhme go héifeachtach sa chleachtas chun brústocaireacht a rialáil ar bhealach fóinteach.

Tharraing Ombudsman Náisiúnta na hÉireann aird ar ghnéithe de chlár trédhearcachta nua na tíre a d'fhéadfaí a mheas mar dhea-chleachtas maidir le rialáil éifeachtach brústocaireachta a shaothrú. Éilíonn córas na hÉireann ar aon bhrústocaire a dhéanann teagmháil le hoifigeach Éireannach an idirghníomhaíocht ar an gclár brústocaireachta a thuairisciú trí aighneachtaí trí huaire sa bhliain. Dá bhrí sin, tá sé éigeantach gach gníomhaíocht brústocaireachta a chlárú agus is faoin mbrústocaire atá sé agus ní faoin oifigeach atá sé cruinnithe a nochtadh.

Tharraing Bord Ombudsman na hOstaire aird ar na cúiseanna nach raibh mórán tionchair go dtí seo ag clár trédhearcachta na tíre, atá éigeantach i bprionsabal. Ní fhorchuireann an córas aon srianta nó oibleagáidí sonracha ar chláraithe, agus cé go ndéantar foráil ann maidir le pionóis as na rialacha a shárú, níl sásra forfheidhmithe soiléir ann. Ní féidir leis an bpobal i gcoitinne rochtain a fháil ach ar shonraí bunúsacha sa chlár, mar sin ní féidir leis an bpobal a fháil amach cé a rinne teagmháil le hoifigigh phoiblí i ndáiríre agus cé na leasanna atá á saothrú.

Thug Oifig Choimisinéir na hUngáire um Chearta Bunúsacha dá haire gur aisghaireadh gníomh brústocaireachta roimhe sin sa tír toisc nár cuireadh na forálacha chun feidhme sa chleachtas agus gur tuairiscíodh líon neamhshuntasach gníomhaíochtaí.

b) Treoirlínte d'oifigigh phoiblí ina dteagmhálacha le hionadaithe sainleasa

Tá roinnt oibleagáidí ar oifigigh shinsearacha an Aontais i gClár Trédhearcachta an Aontais. Mar shampla, chinn an Coimisiún nach mbuailfidh a oifigigh shinsearacha ach le hionadaithe eintiteas cláraithe agus go bhfoilseofar sonraí na gcruinnithe sin ar líne.

De réir Bhord Ombudsman na hOstaire, pointe lag de rialacha brústocaireachta na hOstaire is ea nach bhfuil aon rialacha d’oifigigh phoiblí sa reachtaíocht. Ciallaíonn sé sin gur féidir le hoifigigh phoiblí bualadh le hionadaithe cláraithe agus neamhchláraithe de réir mar is mian leo.

Tugadh le fios i bhfreagraí eile ar an gcomhairliúchán go bhféadfaí treoir nó rialacha níos praiticiúla a chur ar fáil ar fud na hEorpa sa chomhthéacs sin, toisc nár sainaithníodh aon treoirlínte praiticiúla mionsonraithe d’oifigigh phoiblí ina dteagmhálacha le hionadaithe sainleasa. Ar an gcaoi chéanna, tugadh faoi deara i dtuarascáil a chuir Transparency International le chéile, seachas an tSlóivéin, go dteipeann ar chóid iompair na hearnála poiblí san Eoraip treoir shoiléir a thabhairt maidir lena bhfuil i gceist le brústocaireacht inghlactha nó caighdeáin a shonrú maidir leis an gcaoi ar cheart d’oifigigh phoiblí a gcumarsáid le grúpaí sainleasa a dhéanamh.[5]

I bhfianaise an mhéid thuas, d’fhéadfaí scrúdú a dhéanamh ar an bhféidearthacht treoirlínte a fhorbairt d’oifigigh phoiblí maidir le teagmhálacha le brústocairí faoi chuimsiú Líonra Eorpach na nOmbudsman.

c) Teagmhálacha le hionadaithe Bhallstáit an Aontais

Ar leibhéal an Aontais, ardaíodh ceisteanna faoin gcaoi is fearr is féidir brústocaireacht ionadaithe Bhallstáit an Aontais, sa Bhruiséil agus i bpríomhchathracha náisiúnta, a rialú. Ina theannta sin, ní mór d’institiúidí an Aontais, do na Ballstáit agus d’ionadaithe sainleasa a bheith ar an eolas faoi rialacha brústocaireachta éagsúla nó iomaíocha ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais.

Léiríonn na cleachtais náisiúnta a aithníodh sa chomhairliúchán go bhfuil FPEnna na hÉireann agus oifigigh shinsearacha Bhuanionadaíocht na hÉireann chuig an AE i measc na n-oifigeach a chumhdaítear le forálacha brústocaireachta na hÉireann. Ar an gcaoi chéanna, cumhdaítear le hAcht Brústocaireachta na hOstaire oifigigh ag Buanionadaíocht na hOstaire chuig an Aontas Eorpach.

d) Gníomhaíochtaí brústocaireachta ag gnólachtaí dlí

Tugann taighde le fios gur minic a bhíonn ról suntasach ag gairm an dlí maidir le cúnamh a thabhairt do ghrúpaí sainleasa a gcás a dhéanamh do lucht déanta beartas a bhfuil imní orthu a chinntiú go bhfuil an méid a dhéanann siad bunaithe go maith sa dlí. Is cosúil go bhfuil claonadh ann neamhaird a thabhairt ar dhlíodóirí mar bhrústocairí ionchasacha ar an leibhéal náisiúnta freisin.

Thug Comhlacht Náisiúnta Comhordúcháin na nOmbudsman Réigiúnach san Iodáil dá aire nach bhfuil aon ghnólachtaí dlí sa chlár brústocaireachta réigiúnach don Tuscáin, agus thug Abhcóide Phobal na Rómáine dá aire nach raibh ach gnólacht dlí amháin cláraithe i gclár féinrialála deonach na tíre. San Ostair, eisiatar gníomhaíochtaí gnólachtaí dlí ó raon feidhme an chláir den chuid is mó. I gcodarsnacht leis sin, níl díolúintí i gclár na hÉireann d’aon ghairm brústocaireachta thar ceann cliaint agus mar thoradh air sin táthar ag súil go gcláróidh baill den ghairm dlí a dhéanann gníomhaíochtaí brústocaireachta freisin.

e) Brústocaireacht ag iaroifigigh

Ábhar plé leanúnach eile ar leibhéal an Aontais is ea an bhrústocaireacht a dhéanann iaroifigigh. Faoi láthair, le Rialacháin Foirne an Aontais Eorpaigh, cuirtear toirmeasc i bprionsabal ar iaroifigigh shinsearacha, ar feadh 12 mhí tar éis dóibh an tseirbhís a fhágáil, dul i mbun brústocaireachta nó abhcóideachta vis-à-vis foireann a n-iarinstitiúide dá ngnó, dá gcliaint nó dá bhfostóirí maidir le hábhair a raibh siad freagrach astu le linn na dtrí bliana deireanacha sa tseirbhís.

Léiríodh sa chomhairliúchán nach bhfuil ach fíorbheagán rialacha ann sa chomhthéacs sin ar an leibhéal náisiúnta. Dúirt formhór na bhfreagróirí nach raibh aon srianta ar bhrústocaireacht ag iaroifigigh i bhfeidhm. Thug Ombudsman Náisiúnta na hÉireann dá aire gur cuireadh tréimhse mharana bliana i bhfeidhm maidir le hoifigigh phoiblí áirithe, agus léirigh freagraí na Seice agus na hEastóine srianta iarfhostaíochta i gcásanna áirithe.

f) Modhanna eile chun trédhearcacht brústocaireachta a áirithiú

Tharraing Ombudsman na Laitvia aird ar an bhfíoras gur cheart go léireodh dréacht-nótaí ar ghníomhartha rialála ionadaithe na n-eagraíochtaí agus na n-institiúidí a raibh comhairliúcháin ar siúl leo le linn an phróisis, chomh maith le critéir maidir leis an gcaoi ar roghnaíodh na heagraíochtaí sin. Meastar gur modh tábhachtach é sin chun trédhearcacht a áirithiú agus reachtaíocht á hullmhú.

Thug Ombudsman Náisiúnta na hÍsiltíre dá aire gur ghlac Parlaimint na hÍsiltíre tairiscint le déanaí chun a cheangal go n-áireofaí i dtograí reachtacha roinn fhairsing maidir le ‘tuairimí na bpáirtithe leasmhara’ chun léargas a thabhairt ar an gcaoi ar ghlac páirtithe leasmhara páirt sa phróiseas.

Luadh i bhfreagraí eile oibleagáidí comhchosúla maidir le nochtadh le haghaidh rannchuidithe i scríbhinn le tograí reachtacha. Thug Bord Ombudsman na hOstaire dá aire, cé go bhfuil oibleagáid ann tuairimí i scríbhinn a nochtadh maidir le gach dlí a fógraíodh go poiblí, nár cheart aon teagmháil phearsanta a nochtadh, rud a chiallaíonn nach féidir leis an bpobal i gcoitinne a fháil amach cé a d’oibrigh ar an mbille bunaidh nó a sholáthair ionchur ó bhéal. Ar an gcaoi chéanna, níl sé soiléir fós cé na brústocairí a rinne iarracht tionchar a imirt ar an reachtaíocht agus cé na hionadaithe polaitiúla ar bhuail siad leo le linn an phróisis.

IARSCRÍBHINN

Liosta d’oifigí ombudsman náisiúnta agus de chomhlachtaí comhchosúla a d’fhreagair an comhairliúchán

Bord Ombudsman na hOstaire

Ombudsman Cónaidhme na Beilge

Ombudsman na Cróite

Cosantóir Poiblí Chearta Phoblacht na Seice

Ombudsman Parlaiminteach na Danmhairge

Seansailéir Dlí agus Cirt na hEastóine

Ombudsman Parlaiminteach na Fionlainne

Oifig Choimisinéir na hUngáire um Chearta Bunúsacha

Ombudsman Náisiúnta na hÉireann

Comhlacht Náisiúnta Comhordúcháin na nOmbudsman Réigiúnach san Iodáil

Ombudsman na Laitvia

Ombudsman Náisiúnta na hÍsiltíre

Abhcóide Phobal na Rómáine

Ombudsman na hÍoslainne

Ombudsman na hIorua

[1] Féach an litir ón Ombudsman Eorpach lena seoltar comhairliúchán le Líonra Eorpach na nOmbudsman maidir le teagmhálacha oifigeach poiblí le hionadaithe sainleasa, chomh maith leis an Doiciméad Inmheánach Oibre: Comhairliúchán le Líonra Eorpach na nOmbudsman maidir le teagmhálacha oifigeach poiblí le hionadaithe sainleasa.

[2] https://commission.europa.eu/about-european-commission/service-standards-and-principles/ethics-and-good-riarachán/good-riarachán_en

[3] https://transparency-register.europa.eu/index_en.

[4] http://www.coe.int/t/dghl/standardsetting/cdcj/lobbying/lobbying_EN.asp?.

[5] Transparency International, “Brústocaireacht san Eoraip: Hidden Influence, Privileged Access", 2015. http://issuu.com/transparencyinternational/docs/2015_lobbyingineurope_en?e=2496456/12316229