European Ombudsman

09 July 2008

dotyczący informacji o politykach, normach i procedurach Banku oraz rozpatrywaniu skarg, w tym skarg od nieobywateli i nierezydentów Unii Europejskiej

1. Kontekst ogólny i cele niniejszego protokołu ustaleń

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich (ERPO) i Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) stanowią część Unii Europejskiej i działają w jej ramach instytucjonalnych.

EBI jest instytucją finansową Unii Europejskiej. Kapitał EBI jest subskrybowany przez państwa członkowskie UE. EBI ma osobowość prawną i autonomię finansową w ramach UE. Pozyskuje znaczne ilości funduszy na rynkach kapitałowych, a następnie pożycza je na korzystnych warunkach na projekty przyczyniające się do realizacji celów polityk UE. Polityka EBI w zakresie udzielania kredytów poza UE („zewnętrznych kredytów") jest oparta na unijnej polityce współpracy na rzecz rozwoju.

ERPO, który jest wybierany przez Parlament Europejski i przed nim odpowiedzialny, jest w pełni niezależny w wykonywaniu swoich funkcji. ERPO ma prawo przeprowadzania dochodzeń w sprawie przypadków niewłaściwego administrowania w działaniach instytucji i organów wspólnotowych, z wyłączeniem Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Pierwszej Instancji wykonujących swoje funkcje sądowe. ERPO wszczyna dochodzenia z inicjatywy własnej lub w wyniku skargi. Każdy obywatel Unii Europejskiej oraz każda osoba fizyczna i prawna, mająca miejsce zamieszkania lub statutową siedzibę na terenie państwa członkowskiego, może złożyć skargę do ERPO.

Niniejszy protokół ustaleń czerpie z doświadczeń dobrej współpracy pomiędzy EBI i ERPO w zakresie dochodzeń ERPO w sprawie domniemanych przypadków niewłaściwego administrowania EBI.

Wspólnym celem ERPO i EBI jest „podniesienie poprzeczki" w stosunku do zaangażowania i ochrony zainteresowanych stron wobec działań EBI, w szczególności objęcie tą ochroną także osób fizycznych i prawnych, które nie są obywatelami lub rezydentami żadnego z państw członkowskich UE lub nie mają miejsca zamieszkania czy statutowej siedziby na terenie państwa członkowskiego. Niniejszy protokół ustaleń stanowi podstawę do konstruktywnej współpracy w dążeniu do realizacji tego celu.

2. Kwestie zasadnicze

ERPO i EBI mają ten sam pogląd w następujących kwestiach zasadniczych:

• I. EBI powinien informować opinię publiczną o politykach, normach i procedurach, które mają zastosowanie do ekologicznych, społecznych i rozwojowych aspektów jego działalności.
• II. Pojęcie „niewłaściwego administrowania" stosowane przez ERPO obejmuje nieprzestrzeganie praw człowieka, obowiązującego prawa lub zasad właściwego administrowania.
• III. Jednym z wymogów właściwego administrowania jest przestrzeganie przez EBI własnych polityk, norm i procedur.
• IV. Skarżący, zanim zwróci się do ERPO, powinien mieć możliwość odwołania się do skutecznej wewnętrznej procedury rozpatrywania skarg przez EBI.

Na podstawie powyższych kwestii i doświadczenia zdobytego w trakcie dotychczasowej dobrej współpracy, ERPO i EBI oświadczają, co następuje:

- EBI oświadcza, że:

1. dysponuje systemem rozpatrywania skarg, którego celem jest zapewnienie członkom opinii publicznej dostępu do instytucjonalnej procedury rozpatrywania skarg, będącej częścią struktury EBI; w tym celu system rozpatrywania skarg obejmuje zobowiązanie EBI do zapewnienia odpowiedniego zaangażowania zainteresowanych stron oraz wewnętrznych procedur;
2. w celu poprawy informacji udostępnianych opinii publicznej w związku z odpowiednimi normami i politykami mającymi zastosowanie do działalności EBI, w załączniku I do systemu rozpatrywania skarg zamieszczono listę stosownych dokumentów; są one dostępne również na stronie internetowej EBI;
3. zobowiązuje się do przeprowadzenia, na początku 2009 roku, konsultacji publicznych w sprawie systemu rozpatrywania skarg.

- ERPO oświadcza, że:

1. jeżeli jedynym powodem nierozpatrzenia skargi na niewłaściwe administrowanie EBI jest fakt, że skarżący nie jest obywatelem lub rezydentem UE, ERPO zobowiązuje się do wykorzystania swojego prawa do inicjatywy w celu wszczęcia dochodzenia w tej sprawie;
2. ERPO nie uważa za właściwe zastępowanie EBI w orzekaniu w istotnych kwestiach ekologicznych, społecznych i rozwojowych, które mogą pojawić się w trakcie dochodzenia w sprawie domniemanego przypadku niewłaściwego administrowania. ERPO uważa, że jego zadaniem jest zbadanie, czy EBI podał spójne i racjonalne uzasadnienie swojego stanowiska wobec tych kwestii;
3. ERPO uważa, że właściwym punktem wyjścia do tego badania jest zapis, w jaki sposób EBI, w drodze swoich wewnętrznych systemów i procedur, rozpatrzył kwestie poruszone w skardze. Skarga powinna zatem zawierać wyjaśnienie, dlaczego skarżący kwestionuje ten zapis lub stanowisko EBI tamże określone[1].

3. Postanowienia końcowe

Celem niniejszego protokołu ustaleń nie jest ustanowienie praw lub zobowiązań prawnych, ani w stosunkach pomiędzy ERPO i EBI ani wobec stron trzecich.

Żadne postanowienie niniejszego protokołu ustaleń nie zostało tak skonstruowane, żeby w jakikolwiek sposób ingerować w autonomię decyzyjną którejkolwiek ze stron w odniesieniu do ich stosownych obszarów działania lub pozostawać w sprzeczności czy modyfikować zobowiązania prawne którejkolwiek ze stron.

EBI i ERPO będą starać się spotykać regularnie, w zasadzie przynajmniej raz w roku, w celu wymiany poglądów na temat praktycznego wdrażania postanowień niniejszego protokołu ustaleń i omówienia ewentualnych usprawnień. Zamierzają, w szczególności, dokonać przeglądu niniejszego protokołu ustaleń w celu uwzględnienia wyników konsultacji publicznych EBI na temat jego systemu rozpatrywania skarg.

Przeglądu niniejszego protokołu ustaleń można dokonać na wniosek którejkolwiek ze stron i którakolwiek ze stron ma prawo odstąpienia od niego w każdym czasie.

Luksemburg, 9 lipca 2008 roku

[1] Artykuł 2 ust. 4 Statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich stanowi, że złożenie skargi „musi być poprzedzone odpowiednimi działaniami administracyjnymi wobec instytucji i organów, których dotyczy".